زیارت قبور مومنان

شيخ ثقة جليل القدر،جعفر بن قولويه قمى،از عمرو بن عثمان رازى روايت كرده كه گفت:از حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام‏ شنيدم كه مى‏فرمود:هركه بر زيارت ما قادر نباشد،پس زيارت كند صالحان از دوستان ما را،تا ثواب زيارت ما را براى او نوشته‏ شود،و كسى‏كه بر صله و نيكى به ما ناتوان باشد،با صالحان از دوستان ما از در صله و نيكى برآيد،تا براى او ثواب صله و نيكى به ما نوشته‏ شود.و نيز به صند صحيح از محمد بن احمد بن يحيى الاشعرى روايت كرده كه من در فيد]جايى است در راه مكه[با على بن بلال به جانب قبر محمّد بن اسماعيل بن بزيع روانه شديم،على بن بلال به من گفت:صاحب اين قبر براى من،از حضرت رضا عليه السّلام روايت كرد:هركه به نزد قبر برادر مؤمن خود بيايد،و دست بر قبر گذارد،و هفت بار سوره«قدر»را بخواند،و روز فزع اكبر[يعنى ترس بزرگ روز قيامت]ايمن شود. و در روايت ديگرى مانند همين مطلب را نقل كرده،جز آنكه در آن آمده:رو به قبله كند.فقير گويد:اين ايمن بودن كه،روايت بر آن دلالت دارد،ممكن است‏ براى خواننده باشد،چنانكه ظاهر حديث چنين است و احتمال دارد براى صاحب قبر باشد چنانكه آن را تاييد مى‏كند حديثى كه بعد از اين از سيد ابن‏ طاووس نقل ميشود.و نيز در كامل الزيارات به سند معتبر نقل شده،عبد الرحمن بن ابى عبد اللّه،به حضرت صادق عليه السّلام عرضه داشت،چگونه دست خود را بر قبور مسلمانان بگذارم؟پس حضرت با دست خود اشاره به زمين فرمود،و دست را بر زمين نهاد در حالى كه مقابل قبله بودند.و نيز به سند صحيح روايت شده‏ عبد اللّه بن سنان به حضرت صادق عليه السّلام عرض كرد،چگونه بايد بر اهل قبور سلام كرد؟فرمود:مى‏گويى:
السَّلامُ عَلَى أَهْلِ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُسْلِمِينَ أَنْتُمْ لَنَا فَرَطٌ وَ نَحْنُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لاحِقُونَ.
سلام بر اهل‏ ديار از مؤمنان و مسلمانان،شما پيشروان ما بوديد،و ما هم انشاء اللّه به شما ملحق مى‏شويم.
و از حضرت حسين عليه السّلام روايت شده:هركه وارد قبرستان شود و بگويد:
اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الْأَرْوَاحِ الْفَانِيَةِ وَ الْأَجْسَادِ الْبَالِيَةِ وَ الْعِظَامِ النَّخِرَةِ الَّتِي خَرَجَتْ مِنَ الدُّنْيَا وَ هِيَ بِكَ مُؤْمِنَةٌ أَدْخِلْ عَلَيْهِمْ رَوْحا مِنْكَ وَ سَلاما مِنِّي
اى پروردگار اين ارواح فناپذير و پيكرهاى پوسيده و استخوانهاى خاكسترشده‏اى كه از دنيا خارج شدند،درحالى‏كه مؤمن به تو بودند،نسيم رحمتى‏ از جانب خود،و سلامى از من بر آنان وارد كن.
حق تعالى براى او به عدد خلق،از زمان آدم تا قيام قيامت،حسنات‏ بنويسد،و از امير مؤمنان عليه السّلام روايت شده است،هركه وارد قبرستان شود و بگويد:
السَّلامُ عَلَى أَهْلِ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ مِنْ أَهْلِ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ يَا أَهْلَ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ بِحَقِّ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ كَيْفَ وَجَدْتُمْ قَوْلَ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ مِنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ يَا لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ بِحَقِّ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ اغْفِرْ لِمَنْ قَالَ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَ احْشُرْنَا فِي زُمْرَةِ مَنْ قَالَ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَلِيٌّ وَلِيُّ اللَّهِ.
سلام بر اهل لا اله الا اللّه،از اهل لا اله الا اللّه،اى اهل لا اله الا اللّه،به حق لا اله الا اللّه،چگونه يافتيد سخن لا اله الا اللّه،را از لا اله الا اللّه،اى لا اله الا اللّه،به حق لا اله‏ الا اللّه،بيامرز هركه را گفت لا اله الا اللّه،و ما را محشور كن در گروه آنان‏كه گفتند:لا اله الا اللّه،محمد رسول‏ اللّه على ولى اللّه.
حق سبحانه و تعالى ثواب پنجاه سال عبادت را براى او بنويسد و گناه پنجاه ساله را از او و پدر و مادرش محو نمايد.و در روايت ديگرى وارد شده است:بهتر سخنى كه در قبرستان بگويى،وقتى كه از آنجا بگذرى،اين است‏ كه بايستى و بگويى:
اللَّهُمَّ وَلِّهِمْ مَا تَوَلَّوْا وَ احْشُرْهُمْ مَعَ مَنْ أَحَبُّوا .
خدايا دوست آنان گردان،آنچه را دوست داشتند،و آنان را با هركه دوست داشتند محشور فرما
سيّد ابن طاووس در«مصباح الزائر»گفته:چون زيارت اهل ايمان را قصد كنى،شايسته است روز پنجشنبه باشد،و گرنه‏ هر وقت كه خواستى،و كيفيت زيارت ايشان چنين است،كه رو به جانب قبله نمايى،و دست خود را بر قبر گذارى، و بگويى:
اللَّهُمَّ ارْحَمْ غُرْبَتَهُ وَ صِلْ وَحْدَتَهُ وَ آنِسْ وَحْشَتَهُ وَ آمِنْ رَوْعَتَهُ وَ أَسْكِنْ إِلَيْهِ مِنْ رَحْمَتِكَ رَحْمَةً يَسْتَغْنِي بِهَا عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِوَاكَ وَ أَلْحِقْهُ بِمَنْ كَانَ يَتَوَلاهُ
خدايا به غربتش رحم كن،و به تنهايى‏اش برس،و وحشتش را همدم باش،و ترسش را ايمنى ده، و از رحمتت به او آرامش ده،رحمتى كه به سبب آن از رحمت غير تو بى‏نياز گردد،و او را به هركه دوستش دارد ملحق كن‏
سپس سوره«قدر»را هفت بار مى‏خوانى.و در صفت زيارتشان،و ثواب آن،حديث ديگرى از فضيل روايت شده‏ است كه هركه سوره«قدر»را هفت بار نزد قبر مؤمنى بخواند،حق تعالى فرشته‏اى به سوى قبر او بفرستد،كه خدا را نزد قبر او عبادت كند،و حق تعالى ثواب عمل اين فرشته را براى آن مرده بنويسد،پس زمانى كه از قبرش برانگيخته شود،به هيچ هراسى‏ از هراسهاى قيامت نگذرد،جز آنكه خدا آن هراس را به سبب آن فرشته از او ب گرداند،تا خدا او را وارد بهشت سازد،و با هفت بار«قدر»،سوره«حمد»و«فلق»و«ناس»و«توحيد»و«آية الكرسى»را هر كدام سه بار بخواند. و نيز در صفت زيارت آنها،روايت ديگرى از محمد بن مسلم روايت شده كه گفت:خدمت حضرت صادق عليه السّلام عرض‏ كردم:مردگان را زيارت كنيم؟فرمود:آرى،گفتم:آيا آنها مى‏دانند كه ما به زيارتشان رفته‏ايم؟فرمود:آرى به خدا قسم مى‏دانند،و شاد مى‏شوند،و به شما انس مى‏گيرند،عرض كردم وقتى به زيارتشان مى‏رويم چه بگوييم؟ فرمود بگو:
اللَّهُمَّ جَافِ الْأَرْضَ عَنْ جُنُوبِهِمْ وَ صَاعِدْ إِلَيْكَ أَرْوَاحَهُمْ وَ لَقِّهِمْ مِنْكَ رِضْوَانا وَ أَسْكِنْ إِلَيْهِمْ مِنْ رَحْمَتِكَ مَا تَصِلُ بِهِ وَحْدَتَهُمْ وَ تُونِسُ بِهِ وَحْشَتَهُمْ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ.
خدايا زمين را از پهلوهايشان خالى گذار،و ارواحشان را به سوى خود بالا ببر،و از خشنودى خود به آنها عنايت كن، و از رحمتت به آنان آرامش ده،به طورى كه با آنان تنهايى‏شان را برطرف كنى،و به وسيله آن ترسشان را همدم شوى به درستى كه‏ تو بر هر كار توانايى.