فارسی
چهارشنبه 30 بهمن 1398 - الاربعاء 24 جمادى الثاني 1441
  8176
  1
  0

منظور از خودشناسي و خودسازي چيست؟

در هر چيزي، شناخت و معرفت مقدّم است، از اين رو، خودشناسي يا معرفت نفس بر خودسازي مقدّم است. به ديگر بيان، انسان مقصودي برتر و فراتر از خودسازي و قرب الي اللَّه (كه هدف نهايي خلقت او است) ندارد اما بايد توجه داشت كه خودسازي و خودشناسي آن چنان به هم وابسته و در هم تنيدهاند كه مي توان گفت دو روي يك سكّهاند. خودسازي چيزي جز تلاش براي رشد هر چه بيشتر جهت قرب الي اللَّه نيست و قرب الي اللَّه همواره با معرفت اللَّه قرين است. منظور از خودشناسي اين است كه انسان در يك نگاه به عظمت آفرينش خويش پي ببرد و به تواناييهاي برتر و استعدادهاي شگفتانگيز و متفاوت اما هماهنگ و هدفمند روح خويش آگاه شود و با چشم تيزبينش، دست قدرتمند حكيم و حسابگر توانا را در آفرينش خويش مشاهده نمايد، و از ديدن شگفتيهاي تكويني اش احساس عزّت و كرامت نفس نمايد و خود را در برابر خالقش مسئول و متعهّد بداند و كرامت انساني خود را با نافرماني به ناداني نرساند. در نگاهي ديگر، به كاستيها و ضعفها و محدوديت هايش بنگرد تا از غرور و خود پسندي (كه ريشه اكثر گناهان است) به دور ماند، چه اين كه وقتي به گذشتهاش مي نگرد، مي بيند منشأش از نجاست يعني مني است و سرانجامي جز مُرداري گنديده گشتن، نخواهد داشت و در زمان حال، هر آن چه را كه بخواهد و اراده كند، برايش ميسّر نيست. رزق و روزي، حيات و مرگش به مشيّت و اراده حق تعالي بستگي دارد. چنين نگاهي به خويشتن باعث مي شود از عصيان و نافرماني دوري كند و به خودسازي و تهذيب نفس رو آورد.
خودسازي
انسان وقتي خود را شناخت، شوق تحصيل كمالات و تزكيه نفس در او جوانه مي زند و مي كوشد رذايل اخلاقي را از نفس خويش دور گرداند. منظور از خودسازي و به طور كلي پرداختن به خويش، شكل دادن و جهت بخشيدن به فعاليتهاي حياتي و تصحيح انگيزهها و در نظر گرفتن مقصد نهايي و جهتگيري فعاليتها براي خداوند است... شخصي كه در انديشه خودسازي واصلاح نفس خويش است، بايد بياموزد كه چگونه كوششهاي علمي و عملي خود را تنظيم كند تا در رسيدن به كمال حقيقي و رستگاري مؤثر باشد.
خودسازي از منظر علماي اخلاق
علماي اخلاق، صفات روحي و نفساني انسان را به دو دسته فطري و طبيعي، دوم: اكتسابي و اختياري، تقسيم نمودهاند. صفات فطري به مجموعه غرايز و احساسات و استعدادهايي اطلاق مي شود كه هنگام آفرينش در طبيعت انسان قرار داده شده و اختيار و عمل در به دست آوردن آن هيچ گونه دخالتي ندارد مانند حس خداجويي، خداگرايي، كمالطلبي، كنجكاوي، استقلالطلبي و نيروي عقل و غريزه.
صفات اكتسابي، در مقام عمل و اختيار به تدريج براي انسان حاصل مي شود.
خودسازي، به كارگيري استعدادهاي فطري و صفات روحي خدادادي است، در مسيري كه شايسته مقام انسانيت و هدف آفرينش باشد. در اين صورت آن صفات را ملكات، فضايل و مكارم اخلاق مي نامند. اگر استعدادهاي فطري در مسير فجور به فعليت برسد، اگر چه به ظاهر و از ديد زيست شناسان، چنين فردي انسان است، ليكن از ديد علماي اخلاق و در جهان بيني الهي، موجود مسخ شدهاي است كه ماهيّتاصلي خود را از كف داده است.

بنابراين، خودسازي يعني تلاش براي رهايي از رذايل اخلاقي و آراستن خويشتن به محاسن اخلاق - به قصد جلب رضايت - حق تعالي و تقرّب به ذات او.
خودسازي با تهذيب نفس و تزكيه روح نيازمند رياضتهاي علمي و عملي بسياري است و داراي درجات و مراتب است.


منبع : پاسخگو
  8176
  1
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

    چرا ما به خدا نیاز داریم؟
    همه چيز را خدا آفريده، پس خدا را چه كسی آفريده است؟
     معنای قربه الی الله چیست؟ "من به خدا نزدیکتر شوم" ...
    تفاوت رسول با نبی چیست؟
    چگونه همیشه یاد خدا باشیم؟
    بهترین راه ترک خود ارضایی چیست؟
    فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ استاد ...
    برجستگی روی گنبد خضرای پیامبر چیست ؟
    مدیتیشن از نظر شرعی قابل قبول هست یا نه؟
    حضرت فاطمه زهرا(س) در چه زمانی و در کجا خطبه فدکیه را ...

بیشترین بازدید این مجموعه

      جبر و اختیار چیست ؟
      تفاوت رسول با نبی چیست؟
      تعریف خودشناسی چیست ؟
      چرا ما به خدا نیاز داریم؟
      منظور از خشوع و خضوع در نماز چيست؟
      راه هاي مقابله با بدبيني چيست؟
      آيا عاشق شدن امري اختياري است یا اجباری؟
      چرا شمر( این جانباز جنگ صفین در رکاب امام علی(ع)) در ...
       معنای لعن چیست؟    
      راه ترک خودارضایی ( استمنا ) چیست؟

 
نظرات کاربر
خوب است
پاسخ
0     0
21 مهر 1391 ساعت 8:44 بعد از ظهر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز