فارسی
سه شنبه 29 خرداد 1397 - الثلاثاء 4 شوال 1439

تعریف خودشناسی چیست ؟


انسان موجودى است که داراى استعدادهاى بسیار و قابلیت هاى بى شمارى است هم از نظر ابعاد روحى و معنوى و هم از نظر توان هاى جسمى و بدنى . حال اگر کسى بخواهد وجودش را در همه این ابعاد و زمینه ها بسازد (یعنى به کمال و سعادت برساند) اولین قدیم که باید بردارد ، شناخت این استعداهاست ، مثلاً اگر بداند جسم و تن آدمى استعداد رشد را دارد که در هر یک از ورزشهاى موجود به فعلیت و کمال مى رسد ، راه براى برداشتن قدم دوم باز مى شود که "راه رسیدن به فلان ورزش چیست؟" و یا اگر بداند استعداد علم و دانش را دارد یقیناً مقدمه اى مى شود براى فراگیرى علم و دانش و به فعلیت رساندن این استعداد . یا اگر پى ببرد که قابلیت متخلّق شدن به تمام اخلاق حسنه و صفات نیک را دارد بدنبال تحقق دادن آنها در خود بر مى آید و این مقدمه اى براى خودسازى مى شود . یا اگر درک کند که از جهات مختلف دیگرى که در انسان هست فلان استعداد و فلان قابلیت و... را دارد اینها همه مقدمه مى شود براى اقدام کردن و به فعلیت رساندن! پس اولین قدم براى تحقق هر کمال و سعادتى ، شناخت استعدادهاى درونى است و این معناى این جمله است که:(خودشناسى مقدمه خودسازى است).
البته این امر مشروط به اراده و تصمیم جدى فرد است که باید در رسیدن به این خودسازى از خود نشان دهد که در این صورت توفیق الهى نیز با او یار خواهد شد.
معرفه النفس که همان خودشناسی است، بهترین معرفت هاست؛ چنانکه امام سجاد (ع) خطاب به پروردگار خود می گوید: «و اجعلنا من الذین عرفوا انفسهم؛ ما را از کسانی قرار ده که خود را شناختند». امیر مومنان (ع) می فرماید: خودشناس ترین مردم، خدا ترس ترین آنهاست. در صحف ادریس آمده است: هر که آفریده را شناخت، آفریدگار را شناخت و هر که روزی را شناخت، روزی رسان را شناخت و هر که خود را شناخت، پروردگارش را شناخت.
امام صادق (ع) می فرماید: خودشناسی انسان این است که خویشتن را به چهار طبع و چهارستون و چهار رکن بشناسد. چهار طبعش خون است و صفرا و باد و بلغم؛ و ستون هایش خرد است که از خرد فهم و حافظه مایه می گیرد؛ و ارکانش نور است و آتش و روح و آب. که اشاره به ابعاد ظاهری و باطنی است.
مقصود از معرفه النفس که مقدمه معرفه الله است این است که انسان بداند هوا و هوس که در وجود اوست با کمترین غفلت موجب ذلت او می گردد، و بشناسد که از گوهر عقلی برخوردار است که می توان در سایه هدایت او به برترین کمالات انسانی نائل شود.
بنابراین معرفه النفس از بعد فیزیکی سبب خضوع و خشوع انسان در برابر عظمت پروردگار است که با حکمت و تدبر انسان را آفریده است و از جهت معنوی، شناخت سرمایه های ارزشمندی است که در وجود او نهادینه شده است.

 

آخرین مطالب

      آیا امام زمان ازدواج کرده و دارای اولاد هستند؟        
      اگر هر کسی دینش مربوط به خودش باشد پس جایگاه امر به ...
      پیامبر اسلام(ص) روز عید فطر را چه نامیده است؟
      چگونه می توان عاشق خدا شد و تا اسم خدا میاد گریه کنیم؟
      (وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَهَمَّ بِهَا) در این آیه خدا ...
      حکم وارد شدن سبيل در داخل دهان به سبب بلندي آن چيست؟
      قضا و قدر چیست؟ آیا مقابل اراده و اختیار انسان است؟
      چرا ابتدا و انتهای ماه رمضان باید ماه دیده شود، ولی در ...
      اهمیت روزه و رمضان را در قرآن و احادیث بیان کنید.
      حقیقت و باطن ماه مبارک رمضان چیست؟

بیشترین بازدید این مجموعه

      منظور از ولایت فقیه چیست ؟
      فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ استاد ...
      چرا باید حجاب داشته باشیم؟
      تقيه چيست و انجام آن در چه مواردي لازم است؟
      فرق كلّي حيوان با انسان در چیست ؟
      آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب آن چیست؟
      چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از كارهاي ما ...
      سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات او چيست؟
      رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از انسان راضي ...
      راه ترک خودارضایی ( استمنا ) چیست؟

نظرات کاربر

پر بازدید ترین مطالب سال

داستانى عجيب از برزخ مردگان‏

سِرِّ نديدن مرده خود در خواب‏

حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!!

شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!

حکایت خدمت به پدر و مادر

چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از ...

طلبه ای که به لوستر های حرم امیر المومنین ...

فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ ...

سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات ...

رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از ...

پر بازدید ترین مطالب ماه

وداع با ماه مبارک رمضان

عيد فطر، عيد بخشش و مغفرت

نکاتی از عظمت و برکات عید فطر !‌

تفاوت مرگ ناگهانی با مرگ عادی!!

حضور 30 هزار ملک در مراسم تغسیل، تشییع و تدفین

ذکری برای رهایی از سختی ها و بلاها

رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)

عظمت آية الكرسی (1)  

مرگ و عالم آخرت

منظور از ولایت فقیه چیست ؟

پر بازدید ترین مطالب روز

‌اثر حسنهٔ حضرت داود(ع)/ نگاه ملک الموت بر جوان ...

با این کلید، ثروتمند شوید!!

چند روايت عجيب در مورد پدر و مادر

آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب ...

داستانى شگفت از مبارزه با نفس‏

تقيه چيست و انجام آن در چه مواردي لازم است؟

سعادت انسان در پرتو شناخت پنج حقیقت

داستان شگفت انگيز سعد بن معاذ

در گفت‌وگو با ایکنا مطرح شد؛ توصیه استاد ...

حق خداوند متعال بر بنده