فارسی
دوشنبه 27 دى 1400 - الاثنين 14 جمادى الثاني 1443
قرآن کریم مفاتیح الجنان نهج البلاغه صحیفه سجادیه
331
1
نفر 0

رابطه مرگ و آرزوها از نگاه امیرالمۆمنین (علیه السلام)!!

رابطه مرگ و آرزوها از نگاه امیرالمۆمنین (علیه السلام)!!


مرگ ‌یکی از قوانین فراگیر و قطعی جهان هستی است که همه موجودات طعم آن را خواهند چشید و آن انتقال از دنیا به سرای جاودان آخرت است.
وقتی روح بدن را ترک می ‌کند، دیگر بازگشت ندارد. همه انسان ها ناگزیر باید مسیر زندگی را طی کرده و مرگ را تجربه کنند؛ حال برخی چنان دل به دنیا بسته اند که گویا مرگ فقط برای دیگران است و آنها فرصت دارند سالیان سال زندگی کنند و به تمام خواسته ها و آرزوهایشان برسند.
این نوشتار رابطه مرگ و آرزوها را از نگاه مولا علی (علیه السلام) تبیین می کند.


رابطه مرگ و آرزوها از نگاه امیرالمۆمنین (علیه السلام)
قال علی (علیه السلام): «مَن جَرى فى عِنانِ اَمَلهِ عَشر باِجلِهِ»(1) هر كسى كه به دنبال امیال و آرزوى خود شتاب كند اجلش پیش از آرزویش به او خواهد رسید.
منظور امام (علیه السلام) از جرى فی عنان امله: آرزو هاى دراز است كه موجب كم توجّهى به خداوند و مطالب بلند و لغزیدن به طرف مرگ است.
پس امام عنان و افسار را به آرزو تعبیر كرده و آن را به سواركارى كه افسار اسبش رهاست تشبیه نموده است. و لغزش به طرف اجل را از این باب فرموده كه آن را به چیزى كه باعث لغزش انسان مى‌شود از قبیل سنگ یا چوب تشبیه كرده است، و تمام این امور مجازها و تشبیه‌ هاى لطیف است. و قطعا كسى كه در اختیار آرزویش حركت مى‌كند، حركت او ناشی از نیروى شهوانى او است.
در این گفتار امام(علیه السلام) به کسانی که آرزوهای دراز دارند هشدار می دهد که به سبب این آرزوها از آنچه خدا از آنها خواسته غافل مى‌شوند و باید از خواب غفلت بیدار شوند و بفهمند كه آنچه از آنها خواسته شده، فرو رفتن در خواسته‌ هایشان نیست به این كه در پى تقاضاى خود حركت كنند. چون آرزوها و تقاضاهاى آنها ناگزیر زوال پذیر و موجب لغزش به طرف مرگى است كه براى حیوان حتمى است. پس شایسته است كه در پى آرزویى باشند كه بر اساس قرآن و سنّت خاتم پیامبران مطلوب است. (2)
نیكوكاران و پارسایان كه به دنبال امیال و آرزوهاى دور و دراز خود نمى‌شتابند و به فكر عبادتند سعادت آخرت را می خواهند و مى‌دانند كه بر هر قدمشان مرگ نهفته است و همین امر سبب شود كه به یاد خدا بوده و كمتر به دنبال امیال دور و دراز خود بروند.
نیكوكاران و پارسایان كه به دنبال امیال و آرزوهاى دور و دراز خود نمى‌شتابند و به فكر عبادتند سعادت آخرت را می خواهند و مى‌دانند كه بر هر قدمشان مرگ نهفته است و همین امر سبب شود كه به یاد خدا بوده و كمتر به دنبال امیال دور و دراز خود بروند.
یا ایشان در جای دیگر می فرمایند: «عند حضور الآجال تظهر خیبة الآمال»(3) با فرا رسیدن مرگ‌ها، پوچى و زیان آرزوها نمایان مى‌شود.
«عند هجوم الآجال تفتضح الأمانىّ و الآمال».(4) با هجوم مرگ‌ها، امیدها و آرزوها رسوا مى‌گردند.
وقتی که انسان از نظر فکری، روحی، روانی و با پشتوانه ایمان و عمل صالح، خود را آماده سفر آخرت کند، ترس را هنگام مرگ به خود راه نمی دهد و در می یابد که در حقیقت با این سفر، به سوی نجات و رهایی از رنج ها، و روی آوردن به شادی ها انتقال پیدا خواهد کرد.

رابطه روزی و مرگ
«و قیل له علیه السلام: كیف الرّزق و الأجل. فقال علیه السلام: إنّ لك عند اللّه رزقا، و له عندك أجلا، فإذا وفاك ما لك عنده أخذ ما له عندك».(5)
به امام علی (علیه السلام) گفته شد: روزى و مرگ چگونه ‌اند فرمود: براى تو نزد خدا روزى معینى است و براى خدا هم نزد تو مهلت معینى است، هرگاه آنچه مال توست به تو داد، آنچه از خود نزد تو دارد، مى ‌گیرد.
قال علی(علیه السلام) : «إنّك لست بسابق أجلك، و لا مرزوق ما لیس لك» (6) به راستى كه از اجل و سرانجامت پیشى نخواهى گرفت و از آنچه روزى تو نیست بهره ‌مند نخواهى شد.
از این گونه روایات استفاده می شود که اجل معلق انسان ها تا حد زیادی وابسته به اعمال خود آنهاست؛ لذا می توانند با شناسایی عوامل افزایش و کاهش عمر از طریق روایات اهل بیت(علیهم السلام)، زندگی خود را به گونه ای برنامه ریزی کنند که احتمال عمر طولانی را در مورد خود افزایش دهند.


اسباب تعجیل و تأخیر مرگ
امام علی(علیه السلام) یکی از اسباب تأخیر در مرگ را صله رحم می دانند؛ قَالَ أَمِیرُ الْمُومِنِینَ (علیه السلام) : «صلة الرّحم مثراة للمال و منسأة للأجل» (7) صله رحم، دارایى را فزونى بخشد و مرگ را به تأخیر اندازد.
البته بسیاری از مردم به سبب گناهان، مرگ خویش را پیش می اندازند؛ پیامبر (صلى ‌الله ‌علیه ‌و‌آله) : «مَوْتُ الاْنْسانِ بِالذُّنوبِ اَكْثَرُ مِنْ مَوْتِهِ بِالاَجَلِ وَ حَیاتُهُ بِالبِرِّ اَكْثَرُ مِنْ حَیاتِهِ بِالْعُمُرِ؛»(8)
مرگ انسان ‌ها در نتیجه گناهان، بیشتر از مرگ آنها در نتیجه فرا رسیدنِ اَجَل است و زنده ماندن انسان ‌ها درنتیجه نیكى ‌هایشان، بیشتر از زندگى كردنشان به خاطر باقى بودنِ عمر است.
از این گونه روایات استفاده می شود که اجل معلق انسان ها تا حد زیادی وابسته به اعمال خود آنهاست؛ لذا می توانند با شناسایی عوامل افزایش و کاهش عمر از طریق روایات اهل بیت (علیهم السلام)، زندگی خود را به گونه ای برنامه ریزی کنند که احتمال عمر طولانی را در مورد خود افزایش دهند.

کلام آخر:
پس بهتر آن است که به دنبال آرزو های دراز و دست نایافتنی نرویم و خود را به دنیا وابسته نسازیم تا بتوانیم در هنگام مرگ شیرینی لقای خداوند و همنشینی با انبیاء و اولیاء را بر هر گونه متاع دنیوی ترجیح دهیم.

اى آنكه روانه سوى امیال شدى            با هر قدمت راهى اقبال شدى‌

         غافل مشو از مرگ كه در هر قدمت       نزدیك شود همان كه دنبال شدى


زهرا انصاری نسب


پی نوشت ها:
1ـ نهج البلاغه، حکمت19.
2ـ شرح بر صد كلمه أمیر المۆمنین و شرح شیوای عبد الوهاب بر سخنان أمیر المۆمنین، ص246.
3ـ غرر الحكم ،ح 6208.
4ـ غرر الحكم ، ح 6209.
5ـ جلوه های حکمت، سید اصغر ناظم زاده، ص9.
6ـ نهج البلاغه، نامه 72.
7ـ نهج البلاغه، خطبه 110.
8ـ مكارم الاخلاق، ص 362.

 


منبع : tebyan
  • امام علی
  • مرگ
  • امیرالمومنین
  • مرگ و زندگی
  • رابطه روزی و مرگ
  • رابطه مرگ و آرزوها از نگاه امیرالمۆمنین (علیه السلام)
  • 331
    1
    0% (نفر 0)
     
    نظر شما در مورد این مطلب ؟
     
    امتیاز شما به این مطلب ؟
    اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی:

    آخرین مطالب

    توحید ربوبیّت در قرآن کریم
    زيارت عاشورا و لعن همه ي بني اميه
    عوامل استحکام خانواده در فرهنگ قرآن
    مصیبت ام البنین(س) مادر حضرت عباس(س)  
    ام البنین(س)؛ مادر مهتاب
    حجاب مصونیت است نه محدودیّت
    استراتژی امام سجاد(ع)
    وفات حضرت ام البنین مادر گرامی حضرت عباس علیه ...
    حضرت ام البنین مادر چهار شهید کربلا
    نفاق در قرآن و منافق در جامعه اسلامی

    بیشترین بازدید این مجموعه

    سکینه دختر امام حسین(ع) بانوى ادب و شجاعت
    اوصاف قول در قرآن (1)
    خصوصيات و ويژگي هاي وحي از منظر قرآن (2)
    عوامل استحکام خانواده در فرهنگ قرآن
    اخلاص در عمل از دیدگاه استاد انصاریان
    حجاب در بهشت
    وفات حضرت ام البنین مادر گرامی حضرت عباس علیه ...
    زندگینامه حضرت ام البنین(سلام الله علیها)
    سالروز وفات حضرت ام البنین (س)
    ام البنین(س)؛ مادر مهتاب

     
    نظرات کاربر

    میرزئی
    سلام از شما بعید است مطالب را کپی کنید. این مطلب عینا در سایت تبیان آمده و روایت شماره 5 سند دست اول ندارد.
    پاسخ
    0     0
    5 آبان 1394 ساعت 2:56 بعد از ظهر
    پر بازدید ترین مطالب سال
    پر بازدید ترین مطالب ماه
    پر بازدید ترین مطالب روز



    گزارش خطا  

    ^