فارسی
جمعه 22 فروردين 1399 - الجمعة 16 شعبان 1441

در مسئله سجود ، لازم است جوانب مسئله را در درجه اول از قرآن مجيد ، سپس از ديدگاه روايات مورد بررسی قرار داد ، تا در خور فهم و ظرفيت ما ضعيفان ، ارزش و منفعت مسئله روشن گردد ، قبل از بررسی برنامه از طريق معارف الهی لازم است به معنای معنوی و جامع سجود كه شكل بدنی آن جزئی از معارف است اشاره رود .

معنای معنوی سجود

اهل لغت و به خصوص مفسران بزرگ قرآن مجيد و حديث شناسان معروفی مانند علامه مجلسی رحمه الله برای لغت سجده و سجود معنای جامعی بيان فرموده اند و آن عبارت است از :

نهايت خضوع و تذلل و انقياد ، در پيشگاه مقدس حضرت رب الارباب ، چه اين كه با اراده و اختيار صورت گيرد ، يا با قهر و جبر و اضطرار .

اما جمادات عالم در هر كجای خلقت و آفرينش كه وجود دارند ، از آنجا كه بی اراده محضند در انقياد و خضوع كامل نسبت به مولای خود و مقررات عالی او قرار دارند .

آنان بنابر اراده حضرت حق تا هستند در سجود و انقياد و تسبيح نسبت به معبودند و با زبان حال و كيفيت زيست و شكل حيات و موضع و موقف و منافع وجودی خويش در خانه خلقت ، اظهار ذلت و افتقار دارند و اما حيوانات كه به خاطر حيات حسی به درجه ای يا درجاتی از جمادات برتر و بالاترند ، همانند جمادات ، ولی با معنا و مفهوم وسيعتری در برابر حضرت حق ، با تمام وجود خود در حال سجود يعنی ذلت و افتقار و عجز و پيروی از دستورهای حضرت او هستند .

اما صاحبان عقل و اراده ، چون انسان از جهت مبانی آفرينش خويش و اصول خلقت و اموری كه در حيات از كف اراده آنان بيرون است ، يعنی امور تكوينيه مثل ولادت ، مرگ ، ضربان قلب ، گردش خون و ساير واقعيت های وجودی در سجده محضند .

و اما از جهت ارادی و جنبه تكليفی بر دو دسته اند :

دسته ای از آنان ملائكه هستند كه تمام آنان معصوم از خطا و با سراپای وجود خود و همه شؤون و جوانب حياتشان در سجده محضند ، يعنی در برابر مولای خود ، در كمال خضوع و تذلل و ذلت و افتقارند و هرگز از فرمان های حضرت او سرپيچی و عصيان ندارند .

و اما دسته ديگر مردمند كه آنان نيز بر دو طايفه هستند ، گروهی از آنان مطيع حضرت حق و پيرو فرامين و دستورهای حلال و حرام آن جناب اند ، اينان را بندگان مؤمن و صادق ، محسن ، مطيع و به فرموده قرآن ساجدان می گويند .

و گروه ديگر مردمی هستند كه از خضوع و تذلل و انقياد نسبت به حضرت حق در سرپيچی هستند و با كمال بدبختی پيرو هوای نفس و شهوات حيوانی اند كه در مسائل آينده به طور مشروح از ديدگاه قرآن نسبت به هر دو طايفه مباحثی خواهد آمد .

بنابراين سجود يعنی نهايت خضوع و تواضع و فروتنی و فرمانبرداری از تمام دستورهای حق كه به وسيله كتب آسمانی و انبيای الهی و امامان معصوم عليهم السلام و فقهای بزرگ اعلام شده و سجده در نماز جزئی كوچك از اين معنا و مفهوم وسيع است .




پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز