فارسی
پنجشنبه 21 فروردين 1399 - الخميس 15 شعبان 1441

رابطه اهل معرفت با خدا

با توجه عقل و قلب به قرآن و آثار با عظمتی كه حضرت او در صفحه پهناور گيتی قرار داده ، عظمت و كبريايی او را در وجودت محقق كن و با چشم دلت آگاهی او را بر آنچه در ضميرت هست ببين و به طور حتم بدان كه وجود مقدس او بر سرّ باطن تو و آنچه در آن از حق و باطل می گذرد عالم و دانا است ، چون به اين مقام رسيدی ، برايت حالت انس و معاينه عظمت می آيد و در اينجاست كه با اطمينان می توانی دعا كنی و به اجابت دعايت اميدوار باشی ، بدون معرفت و تحقق عظمت چگونه دعا خواهی كرد ، آيا عبادت در برابر آنچه برای تو مجهول است و از كبريايی و عظمتش خبر نداری عبادت است و دعا در پيشگاه مقدسی كه از او خبر نداری دعا است و انس با وجود مقدسی كه هنوز از او غايبی انس است .

كلام اميرالمؤمنين عليه السلام

امام علی عليه السلام در « نهج البلاغة » رابطه صحيح اهل معرفت و عشق را با حضرت حق شرح داده كه لازم است به دو قسمت از فرمايش آن عارف بی نظير و عاشق وارسته اشاره رود :

1 ـ در آن زمان كه ذِعْلِبْ يمانی از حضرت می پرسد ؟

هَلْ رَأَيْتَ رَبَّكَ .

آيا پروردگارت را ديده ای ؟

و حضرت پاسخ داد : آيا عبادت كنم چيزی را كه نمی بينم ؟ ذعلب پرسيد :

چگونه خدا را می بينی ؟ فرمود : خدا را چشم ها با مشاهده عينی نمی بينند ، ولی دل ها با حقايق ايمان او را درمی يابند[250] .

آری ، وقتی انسان در وادی معرفت قدم گذاشت و آن معرفت را با تمام اعضا و جوارح به عمل كشيد و راه تقوا پيشه كرد و تمام محرمات الهيه را ترك نمود ، عظمت و كبريايی او در دلش محقق می شود و حضرتش را با تمام اسما و صفات ، با ديده دل معاينه می بيند .

2 ـ امام علی عليه السلام می فرمايد :

خداوندا ، تويی مأنوس ترين مأنوس ها با اوليائت و تويی حاضرترين حاضران برای كفايت به امور توكل كنندگان بر تو ، تويی كه نهانی درون آنان را می بينی و به حال آنان در درونشان آگاهی ، اندازه بينايی های آنان را می دانی ، اسرار پوشيده آنان برای تو آشكار و دل هاشان شيفته و بی قرار توست ، اگر تنهايی در اين دنيا به وحشتشان اندازد ، بياد تو انس می گيرند و اگر مصائب روزگار بر سر آنان فرو ريزد پناه به سوی تو می برند ؛ زيرا آنان می دانند كه زمام همه امور به دست توست و مبانی آن ها مستند به قضای توست[251] .

شارح بزرگوار « نهج البلاغة » ، علامه جعفری در توضيح اين كلمات مسائلی دارند كه از كل آن مسائل به نقل توضيح جمله اول كه شاهد بحث است اكتفا می شود :

هر اندازه كه بر رشد شخصيت آدمی بيفزايد ، انس وی با خدا بيشتر و سازنده تر می گردد ؛ زيرا اين يك قاعده كلی است كه :


  • عقل گردی عقل را دانی كمال عشق گردی عشق را يابی جمال[252]

  • عشق گردی عشق را يابی جمال[252] عشق گردی عشق را يابی جمال[252]




پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز