فارسی
سه شنبه 01 آبان 1397 - الثلاثاء 13 صفر 1440

قضا و قدر چیست؟ آیا مقابل اراده و اختیار انسان است؟

قضا و قدر چیست؟ آیا مقابل اراده و اختیار انسان است؟

قضا در لغت و در فرهنگ قرآن به معنی حکم و فرمان است:«و قضی ربک ان لا تعبدوا الا ایاه و بالوالدین احسانا»(سوره اسراء) خداوند به مردم به عبادت حکم کرده و فرمان داده به پدر و مادر احسان کنید. بنابر این قضا به این معنی که در قرآن و روایات هم به این معنا آمده هیچ مانع و سدی در برابر اختیار انسان نیست، انسان می تواند و مختار است به قضای الهی عمل کند، و می تواند عمل نکند قضا جز در مسئله مرگ حتمی اختیار را از انسان سلب نمی کند وقتی حکم مرگ حتمی برسد به همه امور انسان از جمله اختیار خاتمه می دهد.

 

قدر در قرآن و روایات به معنای اندازه گیری است «الذی قدر فهدی»(سوره اعلی) همه کرات همه نباتات، همه حیوانات، در همه امورشان و همه انسان ها از نظر رزق و روزی، آراستگی جسمی، رشد بدنی، ضربان قلبی در چهار چوپ قدر هستند این که انسانی قدش چه اندازه باشد قلبش چه تعداد ضربان داشته باشد و نیز دیگر موجودات چگونه باشند برای همه و همه اندازه معین قرار داده شده و این اندازه گیری ارتباطی با اختیار انسان ندارد و اگر این اندازه گیری حاکم نبود جهان یا بر پا نمی شد یا به فساد کشیده می شد.

 

مسأله قضا و قدر، هنوز براي عده اي مشخص نشده است و لذا تفسيرهاي ناصحيح و نادرستي را در ذهن خود پرورش مى دهند و فكر مى كنند كه قضا و قدر، مقابل اراده و اختيار انسان است و معتقدند كه اين قضا و قدر است كه اثر مثبت و منفى در اراده انسان دارد و عقيده‌شان بر اين است كه غالب اشتباهات و نارسايي‌ها  و بلكه بسياري از كوتاهي هاي خود را به گردن عاملي خارج از محيط زندگي به نام قضا و قدر بگذارند و در برابر هر تعهد و مسئوليتي شانه خالي كنند و حتي امروزه در ميان گروهي از اروپاييها و غربزدگان، مسئله جبر تاريخ، جاي قضا و قدر را گرفته و بسياري از كوتاهيهاي خود را به گردن آن مي‌گذارند.

 

اما حقيقت و واقعيت اين است كه:

1ـ قضا و قدر، حركتي در مقابل مسير منطقي آفرينش نيست، زيرا حادثه ها و پديد آمدن صحنه‌هاي زندگي، دليلي گويا بر اين حقيقت است كه نظام هستي، علت و معلول، و سبب و مسبب است و اين دو سنّت قطعي جهان هستي است. از اين رو قضا و قدر، پيوندي ناگسستني با اراده و اختيار و انتخاب انسان ها دارد و هرگاه تلاش و كوشش ما پيروزي بيافريند، اين علت و معلول (تلاش= موفقيت) زمينه ساز تقدير و سرنوشت ما نسبت به پيروزي و موفقيت مان مي‌ شود، در غير اين صورت، قضا و قدر، شكست را براي ما رقم خواهد زد، شكستى كه دستاورد تنبلي، بي حالي، و يا ناتواني ما در تلاش و تكاپوست. قضا و قدر در عرصه‌هاي حيات و وابسته به حالات و افعال ماست، سنتي است كه خير و شر آن بدست ماست، اگر چه پروردگار هستي، خود عالم و آگاه به نوع گزينش ماست و اراده‌اي برتر از اراده ما دارد اما در هيچ عملى اختيار از انسان گرفته نمي‌شود

 

2ـ در عالم هستي محركي به نام قضا و قدر كه خارج از محيط زندگي و اراده فاعل باشد، نيست. در حقيقت تقدير الهي همان نتيجه انتخاب و عمل انسانهاست، ملتي كه تن به تنبلي و بيكاري در دهند و با يكديگر به اختلاف و نزاع برخيزند و نيروهاي خدادادي را هدر دهند، تقديرشان از هم پاشيدن است. ولي تقدير الهي درباره ملتي كه به فكر محرومان زحمتكش بوده و اهل تلاش باشند، اين است كه هميشه از ثبات و آرامش و ترقّي و پيشرفت و سازندگى برخوردار شوند. جواني كه زندگي خود را با امكانات زياد و اعصاب پولادين و فهم و هوش سرشار آغاز كند، دو تقدير و دو سرنوشت كه هر دو به حكم قضاي الهي است در انتظار اوست، تا كداميك را انتخاب كند. هر گاه امكانات مادي و معنوي خود را در راه تحصيل علم و دانش يا بازرگاني با كار اندازد، يك عمر با سعادت و تندرستي به سر خواهد برد، ولي هر گاه از اين سرمايه هاي مادي و فكري سوء استفاده نمايد و امكانات خود را در راه خوشگذراني و ميگساري كه موجب تباهي زندگي است مصرف نمايد، قطعاً پس از مدتي به بدني رنجور و بيمار و اعصابي خسته در گوشه‌اي بيفتد و عمر را با درد و رنج بسر برد. ملاحظه نموديد كه هر دو تقدير مربوط به خداست، خداست.


منبع : پایگاه عرفان
  • قدر
  • قضا و قدر
  • قضا
  • معنای قضا
  • اختیار و اراده
  • سلب اختیار
  • آخرین مطالب

          آیا زمان بازگشت اسرای اهل بیت در اربعین سال اول عاشورا ...
          آیا اربعین گرفتن جز برای امام حسین(ع) جایز نیست؟
          لطفا درباره اربعین امام حسین (ع) توضیح دهید.
          در زیارت اربعین منظور از قتیل العبرات چیست ؟
          چرا وقتی امام حسن(ع) و امام حسین(ع) کشتی می گرفتند ...
          چرا معاویه، امام حسن مجتبی(ع) را با این‌که با او صلح ...
          آیا امام حسین(ع) دختری به نام رقیه(س) داشتند؟
          معنای وارث بودن امام حسین(ع) از پیامبران چیست؟
          مدت بیماری امام سجاد(ع) در واقعه عاشورا چقدر طول کشید؟
          خصلت‌ها و فضایلی که امام سجاد(ع) بر فراز منبر شام برای ...

    بیشترین بازدید این مجموعه

          فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ استاد ...
          چرا باید حجاب داشته باشیم؟
          براي رسيدن به مقام طي الارض راه حل چيست؟
          تقيه چيست و انجام آن در چه مواردي لازم است؟
          فرق كلّي حيوان با انسان در چیست ؟
          آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب آن چیست؟
          چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از كارهاي ما ...
          سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات او چيست؟
          رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از انسان راضي ...
          چرا شمر( این جانباز جنگ صفین در رکاب امام علی(ع)) در ...

    نظرات کاربر

    پر بازدید ترین مطالب سال

    حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!

    داستانى عجيب از برزخ مردگان‏

    نظر امام رضا(ع) درباره ازدواج موقت متأهل‌ها

    یک آیه و این همه معجزه !!

    سِرِّ نديدن مرده خود در خواب‏

    حکایت خدمت به پدر و مادر

    شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!

    طلبه ای که به لوستر های حرم امیر المومنین ...

    فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ ...

    چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از ...

    پر بازدید ترین مطالب ماه

    کمپین بزرگ منم اربعین کربلام

    فرق كلّي حيوان با انسان در چیست ؟

    رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از ...

    اگر نمی‌توانید به زیارت امام حسین(عليه ...

    مرگ و عالم آخرت

    چرا باید حجاب داشته باشیم؟

    حكايت سعدى درباره حرص مال دنيا

    سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات ...

    نعمت‌ هایی که جایگزینی براي آن‌ ها نیست.

    راز شش گوشه بودن ضریح امام حسین(ع)

    پر بازدید ترین مطالب روز

    ملاّ آقاى دربندى و درخواست از حضرت امام حسين ...

    عاقبت دشمني با امام حسين (ع)‌ در اين دنيا

    بخشش گناهان با زیارت امام حسين (علیه السلام)

    روضه امام حسین(ع) شیعه‌‏ام کرد

    امام مهدی(علیه السلام)، منتقم خون امام حسین ...

    غيرت امام حسين عليه‏ السلام در روز عاشورا

    رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)

    آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب ...

    استاد انصاریان: رنجیدگی و آزردگی از دیگران را ...

    نفس با روح چه فرقي دارد؟