فارسی
دوشنبه 28 مرداد 1398 - الاثنين 17 ذي الحجة 1440

  1884
  0
  0

چرا جهان ديگر؟

چرا جهان ديگر؟

 

منابع :
کتاب : تفسير حكيم جلد یک
نوشته : استاد حسین انصاریان

 

پهن دشت هستى و همه عناصر و موجوداتش از كوچك‏ترين آنها كه با قوى‏ترين ابزار قابل ديدن نيست و بزرگترينش كه از دسترس دانش بشر بيرون است يك پارچه نشان مى‏دهند كه بر پايه عدالت برپايند:

«بالعدل قامت السماوات و الارض:»

آسمانها و زمين به عدالت برپاست.

عدالتى كه آسمانها و زمين بر آن استوار است شعاعى از عدالت بى‏نهايت خالق و صاحب جهان حضرت حق است، و عدالت او اقتضاء ضرورى دارد كه‏ مطيعان و نيكوكاران را براساس اعمال شايسته و پاكشان پاداش دهد، و بدكاران و سركشان را بر پايه كردارهاى ناپسندشان كيفر دهد.

ولى چون اين جهان گنجايش مزد نيكان و كيفر بدكاران را ندارد، زيرا از هر جهت محدود است، و علاوه بر آن اراده حق تعلق گرفته كه اين دنيا فقط محل عمل و كوشش باشد، ضرورتاً برپا شدن جهانى ديگر را اقتضا داشت كه در آن هر نيكوكارى به پاداشش برسد و هر بدكارى كيفرش را ببيند.

انسان كه بخاطر محدوديت محل زندگى‏اش و نيز محدوديت قدرت عناصر، عمرى كوتاه دارد به همه آن عمر را مكلف به تحصيل معرفت و ايمان و انجام عبادت خدا و خدمت به خلق است عرصه‏اى در اين دنيا براى دريافت پاداشش وجود ندارد، و آن كه عمر كوتاهش را روى گردان از تكاليف الهى و انسانى است، و جبهه تواضع به خاك عبوديت نمى‏سايد، و در مقام خدمت به خلق برنمى‏آيد تا عمرش به پايان مى‏رسد، به ميدانى براى دريافت كيفر زشتى‏هايش و بدى هايش دست نمى‏يابد.

در ضمن برخى از نيكى‏ها كه گاهى برترين و با ارزش‏ترين نيكى‏هاست در حالى انجام مى‏گيرد كه مساوى با خاموش شدن چراغ عمر است و بلكه سبب قطع عمر است، مانند شهادت در راه حق كه عملى فوق آن وجود ندارد، اگر بخواهند پاداش شهيد را كه در اوج تلاش براى حفظ حق بوده و جانش را كه گرانبهاترين گوهر وجودش بوده نثار كرده در اين دنيا بپردازند در حالى كه شهيد در دنيا نيست، جاى پرداخت ندارد، و مجرم تبهكارى كه هزاران نفر يا ميليون‏ها نفر را بر اساس هوا و هوس و كبر و غرورش قتل عام كرده، و شهرها و كشورهاى زيادى را تبديل به ويرانه نموده و سپس عمر كوتاهش به سر رسيده و مرده چنانچه بخواهند او را در اين دنيا به كيفر جناياتش برسانند چگونه برسانند در حالى كه در دنيا نيست، و بر فرض اگر در دنيا بود به خاطر قتل عام ميليون‏ها نفر سخت‏ترين كيفرى كه براى او مقرر مى‏داشتند اعدام در حال خفت و خوارى بود، ولى اعدام او كيفر كشتن يك نفر بود، بقيه خون‏هاى ريخته شده مسلماً بدون كيفر مى‏ماند و اينجاست كه بايد گفت اگر نيكان به ويژه شهيدان راه حق بى‏پاداش بمانند، و مجرمان به ويژه مجرمان حرفه‏اى كه دنيا را به آتش كشيدند و ميليون‏ها نفر را كشتند، و باقى ماندگان را آواره كردند بى‏كيفر بمانند قطعاً خلاف عدالت خواهد بود، عدالتى كه بر هر هستى احاطه دارد و سرچشمه‏اش خداست، و اين خلاف در عالم هستى و از سوى خدا حتى به صورت ذره‏اى بسيار ناچيز تحقق نخواهد پذيرفت.

إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ ...: «1»

بى‏ترديد خدا هم وزن ذره‏اى به احدى ستم روا نمى‏دارد.

اگر از سوى حضرت حق انتقام ميليون‏ها مظلوم از ظالم گرفته نشود، يقيناً به مظلومان ظلم شده، و خدا هرگز به كسى ظلم نمى‏كند.

وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ: «2»

و يقيناً خدا به هيچ صورت به بندگان ستم‏كار نيست.

وَ لا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا: «3»

مردم به اندازه رشته‏ميان هسته خرما (كه رشته‏اى بسيار نازك و به زحمت قابل ديدن است) مورد ستم قرار نمى‏گيرند.

وَ لا يُظْلَمُونَ نَقِيراً: «4»

مردم به اندازه گودى پشت هسته خرما مورد ستم واقع نمى‏شوند.

نتيجه اين آيات و كاوش عقل در نظام هستى، و مراجعه به فطرت و وجدان به اين صورت رخ مى‏نمايد:

1- دنيا فقط جاى تكليف و عمل و حركت و كوشش است.

2- حركت‏ها و كوشش‏هاى درست و تكليف و عمل شايسته چون به فرمان خدا انجام گرفته است و خدا از به بيگارى گرفتن به سختى نفرت دارد، و بيگارى نوعى ستم و ظلم است، و خدا ستمكار نيست پس هر حركت مثبت و كوشش شايسته‏اى ضرورتاً داراى پاداش است.

3- روى گردانيدن از تكاليف الهى و انسانى، و سركشى و طغيان، و تجاوز و معصيت و پايمال كردن حق خدا و خلق چون انحراف و ستمكارى به خود و ديگران است، و خروج از حدود انسانيت مى‏باشد، و حركتى بر خلاف نظام هستى و همه نعمت‏هاست و خلاصه بدمستى و حيوانيت و درندگى است، و اگر عذابى از پى نداشته باشد ظلمى از سوى خدا به مظلومان است و خدا به هيچ عنوان ستمكار نيست ضرورتاً داراى كيفر و عذاب و جريمه است.

4- از آنجا كه عمر انسان در اين دنيا بسيار محدود و كوتاه، و ظرف تكليف و مسئوليت است و اين تكليف و مسئوليت تا پايان عمر بر عهده انسان است، و زمينه‏اى براى پاداش يا كيفر در ظرف عمر قرار داده نشده ضرورتاً جهانى ديگر مى‏بايد كه بايد آن جهان جاى برداشت كشت و زراعت و رسيدن به نتيجه محصول باشد و حضرت حق بر اساس عدالتش آن جهان را به عنوان روز جزاء و زمان پاداش و حساب برپا مى‏كند و هر مؤمن و مطيعى را به پاداش اعمالش، و هر مجرمى و متجاوزى را به كيفرش مى‏رساند.

5- از آنجا كه هر انسان مؤمنى بر اساس نيتش عزمش بر اين جزم است كه تا هر زمان زنده بماند به بندگى‏اش نسبت به حق و خدمتش نسبت به خلق ادامه دهد بايد بر پايه آن نيت، پاداش ابدى باشد، و هر بدكار كافرى بر مبناى نيتش عزمش بر اين جزم است كه تا هر زمان زنده باشد به كفر و بدكارى‏اش ادامه دهد، بايد بر اساس آن نيت كيفرش ابدى باشد. «5» و اين دنيا عمرش محدود است و روزى به پايان مى‏رسد و گنجايش عمر ابد را براى هيچ كس ندارد و اگر هم داشته باشد ظرف عمر ظرف تكليف است نه پاداش، بايد جهانى برپا شود كه خوبان به پاداش ابدى و بدكاران به كيفر دائمى برسند، و آن جهان به اراده حق و به خاطر تجلى عدالت و احسان و انتقام و كيفر يقيناً برپا خواهد شد.

إِنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ أَكادُ أُخْفِيها لِتُجْزى‏ كُلُّ نَفْسٍ بِما تَسْعى‏: «6»

بى‏ترديد قيامت كه مى‏خواهم زمان برپا شدنش را پنهان بدارم آمدنى است تا هر كس را برابر تلاش و كوششى كه مى‏كند پاداش دهند.

6- بر فرض كه دنيا را هم چنانكه جاى انجام تكليف و مسئوليت است جاى پاداش و كيفر هم قرار مى‏دادند، عملى چون شهادت و نثار جان در راه حق كه شهيد را از دنيا خارج مى‏كند، و عملى چون قتل عام ميليون‏ها نفر كه گاهى به دست يا به فرمان يك نفر انجام مى‏گيرد و عامل يا مسبب يا اعدام مى‏شود يا مى‏ميرد و در اين صورت امكان انتقام مظلومان از او وجود ندارد پاداش و كيفرش چه خواهد شد؟! پس جهانى ديگر لازم است كه گنجايش پاداش اينگونه‏ اعمال و كيفر آن گونه‏ستم‏ها را داشته باشد و نهايتاً شهيد به مزد شهادتش و جانى به كيفر جنايتش برسد.

ما يقين داريم و مى‏بينيم كه پيامبران خدا و امامان و شهيدان و پاكان تا لحظه آخر عمر در گردونه عمل و انجام مسئوليت بودند، و هيچ پاداشى در اين دنيا دريافت نكردند، و بدكاران و تبهكاران تاريخ چون نرون‏ها و آتيلاها و اموى‏ها و عباسى‏ها و شاهان ستمگر و هيتلرها و بمباران كننده هيروشيما و ناكازاكى و صدام‏ها كه به قتل عام ميليونها نفر دست زدند يا فرمان دادند به مرگ طبيعى مردند، يا اعدام شدند كه اعدامشان قصاص خون يك نفر بود، يا چون هيتلر دست به خودكشى زدند و هرگز كيفر جنايات خود را نديدند، و بى‏ترديد نمى‏توان عقل و فطرت و وجدان را به اين كه پس از اين جهان كه جهان تكليف است جهانى ديگر كه جهان پاداش و كيفر است به وجودنيايد قانع كرد.

جهان آخرت كه جهان جزا و پاداش است و مالك و صاحب و همه كاره آن خداست جهانى است كه برپا شدنش را به طور قطع حضرت حق در همه كتاب‏هاى آسمانى خبر داده، و صدوبيست و چهار هزار پيامبر امت‏ها را به ايمان به آن دعوت كرده‏اند، و امامان معصوم و اهل بيت پيامبر به بسيارى از جزئيات آن اشاره داشته‏اند، و اولياء الهى و بندگان مؤمن حق زندگى و اعمال و اطوار و روش و منش خود را بر پايه اعتقاد به آن بنا گذاشتند و هر روز و هر ساعت و هر لحظه و هر عمل و حركت خويش را به خاطر دادگاه‏هاى آن روز و حساب و كتاب آن زمان، و پاداش و كيفرى كه در آن وجود دارد به محاسبه كشيدند.

از رسول خدا روايت شده است:

«الكيس الكيسين من حاسب نفسه و عمل لما بعد الموت، وان احمق الحمقاء من اتبع نفسه هواه وتمنى على الله تعالى الامانى:» «7»

تيزهوش‏ترين تيزهوشان كسى است كه وجودش را به محاسبه بكشد، و براى پس از مرگ وظائف و تكاليفش را انجام دهد، و يقيناً نادان‏ترين نادانان كسى است كه وجودش پيرو هوا و هوس باشد، و بر خدا آرزوهاى باطل و بيجا داشته باشد، «به اين معنا كه از خدا با نداشتن ايمان و عمل توقع و آرزوى پاداش و دخول در بهشت كند!»

و در روايتى ديگر از حضرت نقل شده است:

«حاسبوا انفسكم قبل ان تحاسبوا و زنوها قبل ان توزنوا:» «8»

خود را به حساب بكشيد، پيش از آن كه به حسابتان برسند، و كردار و اعمال و حالات خويش را با آيات قرآن و حلال و حرام حق ميزان كنيد، پيش از آن كه شما را در قيامت به ميزان بكشند.

مردى به اميرالمؤمنين (ع) گفت: انسان وجود خود را چگونه محاسبه كند؟

فرمود: هرگاه برايش بامدادى، سپس شامگاه فرا رسد به خود مراجعه كند و بگويد: اى وجود من به راستى اين روز بر تو گذشت، و هرگز به سوى تو باز نمى‏گردد، و خداى تعالى درباره‏اش تو را بازخواست نمايد كه آن را در چه كارى سپرى كردى، و در آن چه عملى انجام دادى، آيا خدا را درآن بياد آوردى، يا او را ستودى، آيا حاجت‏هاى مؤمنى را برآوردى، آيا گرفتارى و بلا را از او برطرف نمودى، آيا هنگامى كه از تو غايب بود آبروى او را در اهل و اولادش حفظ كردى، آيا پس از مرگ او احترامش را در باقى ماندگانش رعايت نمودى، آيا از غيبت برادر مؤمن صرف نظر كردى، آيا مسلمانى را يارى دادى در هر صورت در آن روز سپرى شده چه كردى؟

انديشه كند تا آنچه در پنهان وجود اوست به يادش آيد، پس اگر به يادش آيد كه از او خيرى سر زده به حمد و ستايش خداى عزوجل بپردازد و به توفيقش او را به عظمت و بزرگى ياد كند، و هرگاه گناه و تقصيرى به يادش آيد ذات حق را به ترك تكراش استغفار نمايد و با امور زير آن را از صفحه وجودش بزدايد.

[تجديد صلوات بر محمد و آل پاك او، پيشنهاد بيعت واقعى با اميرالمؤمنين و وفادارى به آن به وجود خويش، تكرار درخواست دورى از رحمت خدا براى دشمنان و بدخواهان او و بازدارندگان از حقوقش‏]

چون چنين كند خداى عزوجل گويد، با موالات و دوستيت با اولياء و دوستان من، و عداوت و دشمى‏ات با دشمنانم، در چيزى از گناهان با تو مناقشه نكنم. «9»

 

پی نوشت ها:

 

______________________________

(1)- نساء 40.

(2)- آل عمران 182.

(3)- نساء 49.

(4)- نساء 124.

(5)- كافى ج 2، ص 85، گفتار حضرت صادق*.

(6)- طه 15.

(7)- تفسير صافى، چ‏جديد، ج 1، ص 84.

(8)- تفسير صافى، چ‏جديد، ج 1، ص 84.

(9)- تفسير فاتحه علامه امينى 136.


منبع : پایگاه عرفان
  1884
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

      نقش غدیر در هدایت بشر
      خلافت بلافصل امیرمؤمنان علی(ع)
      غدیر چشمه جوشان حق  
      نگرش قرآنی امام هادی (ع) در زیارت جامعه کبیره به امام ...
      دو شاخصه برای پیروان مولای غدیر!
      متن کامل خطبه غدیر خم با ترجمه فارسی
      رابطه متقابل امیرمؤمنان(ع) و حق - بخش دوم
      رابطه متقابل امیرمؤمنان(ع) و حق - بخش اول
      تجلّی نیکان در عبادت و خدمت به خلق
      عید سعید قربان عید أضحی

بیشترین بازدید این مجموعه

      نظر امام رضا(ع) درباره ازدواج موقت متأهل‌ها
      شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!
      حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!
      هر جا کم آوردی، 100 مرتبه این ذکر را بگو
      رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)
      پنج کلید طلایی برای نجات از فقر
      اگر از فشار قبر می ترسید بخوانید!!
      افزایش رزق و روزی با نسخه‌ امام جواد (ع)
      امام حسين (ع) و دعاى عرفه‏ در آثار استاد انصاریان
      قضا نشدن نماز ها با این راه حل

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز