فارسی
دوشنبه 04 مرداد 1400 - الاثنين 15 ذي الحجة 1442
قرآن کریم مفاتیح الجنان نهج البلاغه صحیفه سجادیه

خطبه 182 - خطبه در بيان قدرت خداوند و فضل قرآن و سفارش به تقوا


مطلب قبلی خطبه در توحيد الهى و يادى از ياران شهيد خود در صفّين
خطبه به برج بن مُسهِر طائى كه از خوارج بود مطلب بعدی


نحوه نمایش
متن عربی متن ترجمه
وَ مِنْ خُطْبَة لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ
از خطبه های‌ آن حضرت است
در بیان قدرت خداوند و فضل قرآن و سفارش به تقوا
الْحَمْدُ لِلّهِ الْمَعْرُوفِ مِنْ غَيْرِ رُؤْيَة، وَ الْخالِقِ مِنْ غَيْرِ مَنْصَبَة.
حمد خدای‌ را که بدون دیده شدن شناخته شده، خدایی‌ که آفریننده است به غیر رنج و زحمت.
خَلَقَ الْخَلائِقَ بِقُدْرَتِهِ، وَ اسْتَعْبَدَ الاَْرْبابَ بِعِزَّتِهِ، وَ سادَ الْعُظَماءَ
به قدرتش موجودات را آفرید، و با عزّتش گردنفرازان را به بند بندگی‌ کشید، و با جودش بر بزرگان
بِجُودِهِ. وَ هُوَ الَّذى اَسْكَنَ الدُّنْيا خَلْقَهُ، وَ بَعَثَ اِلَى الْجِنِّ وَ الاِْنْسِ
مهتری‌ جست. اوست خدایی‌ که مخلوقاتش را در دنیا جای‌ داد، و رسولانش را به سوی‌ جن و انس
رُسُلَهُ، لِيَكْشِفُوا لَهُمْ عَنْ غِطائِها، وَ لِيُحَذِّرُوهُمْ مِنْ ضَرّائِها،
فرستاد، تا پرده از رخسار دنیا از برابر دیدگانشان بردارند، و آنان را از زیانهای‌ دنیای‌ منهای‌ تقوا بترسانند،
وَ لِيَضْرِبُوا لَهُمْ اَمْثالَها، وَ لِيُبَصِّرُوهُمْ عُيُوبَها، وَ لِيَهْجُمُوا عَلَيْهِمْ
و برای‌ بیدار کردنشان درباره آن مثلها بزنند، و بر عیوب دنیا بینایشان گردانند، و آنچه مایه عبرت است
بِمُعْتَبَر مِنْ تَصَرُّفِ مَصاحِّها وَ اَسْقامِها، وَ حَلالِها وَ حَرامِها،
از انقلاب حالات دنیا چون تندرستی‌ ها و بیماریها، و حلال و حرام برای‌ مردم غافل بازگو کنند،
وَ ما اَعَدَّ اللّهُ سُبْحانَهُ لِلْمُطيعينَ مِنْهُمْ وَ الْعُصاةِ، مِن جَنَّة وَ نار،
و آنچه را خداوند برای‌ اهل طاعت و معصیت از بهشت و جهنّم و کرامت و ذلت آماده نموده
وَ كَرامَة وَ هَوان. اَحْمَدُهُ اِلى نَفْسِهِ كَمَا اسْتَحْمَدَ اِلى خَلْقِهِ.
بیان نمایند. او را به درگاهش سپاس و ستایش می‌ گویم چنانکه از بندگانش سپاس و ستایش خواسته.
وَ جَعَلَ لِكُلِّ شَىْء قَدْراً، وَ لِكُلِّ قَدْر اَجَلاً، وَ لِكُلِّ اَجَل كِتاباً.
برای‌ هر چیزی‌ اندازه ای‌ قرار داده، و برای‌ هر اندازه مدّتی‌ معین نموده، و برای‌ هر مدّتی‌ کتابی‌ نگاشته است.
مِنْها فى ذِكْرِ الْقُرآن
از این خطبه است درباره قرآن
فَالْقُرْآنُ آمِرٌ زاجِرٌ، وَ صامِتٌ ناطِقٌ، حُجَّةُ اللّهِ عَلى خَلْقِهِ.
قرآن امرکننده و نهی‌ کننده است، خاموش و گویاست، حجت خدا بر مردم است،
اَخَذَ عَلَيْهِ ميثاقَهُمْ، وَ ارْتَهَنَ عَلَيْهِ اَنْفُسَهُمْ، اَتَمَّ نُورَهُ، وَ اَكْمَلَ بِهِ دينَهُ،
بر آن از خلق خود پیمان گرفت، و آنان را در گرو قرآن قرار داد، نورش را تمام و دینش را به آن کامل کرد،
وَ قَبَضَ نَبِيَّهُ صَلّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ قَدْ فَرَغَ اِلَى الْخَلْقِ مِنْ اَحْكامِ
پیامبرش صلّی‌ اللّه علیه وآله را قبض روح کرد در حالی‌ که از رساندن پیام هدایت به مردم به وسیله
الْهُدى بِهِ. فَعَظِّمُوا مِنْهُ سُبْحانَهُ ما عَظَّمَ مِنْ نَفْسِهِ، فَاِنَّهُ لَمْ يُخْفِ
قرآن فارغ شده بود. پس خدارا بزرگ شماریدآنچنان که اوخود رابزرگ شمرده، زیراخداوندچیزی‌
عَنْكُمْ شَيْئاً مِنْ دينِهِ، وَ لَمْ يَتْرُكْ شَيْئاً رَضِيَهُ اَوْ كَرِهَهُ اِلاّ وَ جَعَلَ لَهُ
از دینش را از شما پنهان نکرد، و امری‌ را که مورد رضایت یا کراهتش باشد وانگذاشت جز اینکه برای‌
عَلَماً بادِياً، وَ آيَةً مُحْكَمَةً، تَزْجُرُ عَنْهُ اَوْ تَدْعُو اِلَيْهِ.
آن علامتی‌ ظاهر و نشانه ای‌ محکم قرار داد، که یا از منکر نهی‌ می‌ کند و یا به معروف دعوت می‌ نماید.
فَرِضاهُ فيما بَقِىَ واحِدٌ، وَ سَخَطُهُ فيما بَقِىَ واحِدٌ. وَ اعْلَمُوا اَنَّهُ
پس خشنودی‌ و خشمش در گذشته و حال یکسان است. و بدانید خداوند هرگز از شما
لَنْ يَرْضى عَنْكُمْ بِشَىْء سَخِطَهُ عَلى مَنْ كانَ قَبْلَكُمْ، وَ لَنْ يَسْخَطَ
خشنود نمی‌ شود به چیزی‌ که به خاطر آن بر گذشتگان خشم گرفته، و هرگز بر شما خشم
عَلَيْكُمْ بِشَىْء رَضِيَهُ مِمَّنْ كانَ قَبْلَكُمْ، وَ اِنَّما تَسيرُونَ فى اَثَر بَيِّن،
نمی‌ گیرد به خاطر چیزی‌ که به آن از پیشینیان خشنود شده، شما در راهی‌ روشن حرکت می‌ کنید،
وَ تَتَكَلَّمُونَ بِرَجْعِ قَوْل قَدْ قالَهُ الرِّجالُ مِنْ قَبْلِكُمْ. قَدْ كَفاكُمْ مَؤُونَةَ
و آنچه گذشتگان گفته اند در سخن تکرار می‌ کنید. خداوند مؤونه دنیای‌ شما را
دُنْياكُمْ، وَ حَثَّكُمْ عَلَى الشُّكْرِ، وَ افْتَرَضَ مِنْ اَلْسِنَتِكُمُ الذِّكْرَ،
کفایت کرده، و بر شکر ترغیب نموده، و ذکرش را بر زبانتان واجب کرده،
وَ اَوْصاكُمْ بِالتَّقْوى، وَ جَعَلَها مُنْتَهى رِضاهُ وَ حاجَتَهُ مِنْ خَلْقِهِ.
و شما را به تقوا سفارش نمـوده، و آن را منتهای‌ خشنودی‌ خـود و خواسته اش از بندگان قـرار داده.
فَاتَّقُوا اللّهَ الَّذى اَنْتُمْ بِعَيْنِهِ، وَ نَواصيكُمْ بِيَدِهِ،
پس تقوای‌ الهی‌ را پیشه سازید، خدایی‌ که در برابر نظارت او هستید، و مهار زندگی‌ شما در دست قدرت او
وَ تَقَلُّبُكُمْ فى قَبْضَتِهِ، اِنْ اَسْرَرْتُمْ عَلِمَهُ، وَ اِنْ اَعْلَنْتُمْ كَتَبَهُ،
و تغییرتان از حالی‌ به حالی‌ در کف قوت اوست، اگر پنهان کنید می‌ داند، و اگر آشکار نمایید ثبت می‌ کند،
قَدْ وَكَّلَ بِكُمْ حَفَظَةً كِراماً لايُسْقِطُونَ حَقّاً، وَ لايُثْبِتُونَ باطِلاً.
نگهبانان با کرامتی‌ را بر شما موکّل کرده که حقّی‌ را از قلم نمی‌ اندازند، و چیزی‌ را بیهوده ثبت نمی‌ کنند.
وَ اعْلَمُوا اَنَّهُ مَنْ يَتَّقِ اللّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً مِنَ الْفِتَنِ، وَ نُوراً مِنَ
بدانید آن که تقوای‌ الهی‌ را رعایت کند خداوند راه خروج از فتنه ها را برایش باز کند، و به او نوری‌ بنمایاند
الظُّلَمِ، وَ يُخَلِّدْهُ فيمَا اشْتَهَتْ نَفْسُهُ، وَ يُنْزِلْهُ مَنْزِلَ الْكَرَامَةِ
که از تاریکی‌ برهد، و او را در آنچه که میل و آرزوی‌ اوست جاویدان کند، وی‌ را نزد خود در خانه کرامت
عِنْدَهُ، فى دار اصْطَنَعَها لِنَفْسِهِ، ظِلُّها عَرْشُهُ، وَ نُورُها بَهْجَتُهُ،
وارد سازد، خانه ای‌ که برای‌ خود انتخاب نموده که سایه اش عرش، روشناییش شادمانی‌ او،
وَ زُوّارُها مَلائِكَتُهُ، وَ رُفَقاؤُها رُسُلُهُ. فَبادِرُوا الْمَعادَ، وَ سابِقُوا
زیارت کنندگانش فرشتگان، و دوستانش انبیاء او هستند. پس بر معاد پیشدستی‌ کنید، و بر مرگ
الاْجالَ، فَاِنَّ النّاسَ يُوشِكُ اَنْ يَنْقَطِعَ بِهِمُ الاَْمَلُ، وَ يَرْهَقَهُمُ الاَْجَلُ،
پیشی‌ جویید، زیرا نزدیک است آرزوی‌ مردم قطع شود، و اجل گریبانشان را بگیرد
وَ يُسَدَّ عَنْهُمْ بابُ التَّوْبَةِ. فَقَدْ اَصْبَحْتُمْ فى مِثْلِ ما سَاَلَ اِلَيْهِ الرَّجْعَةَ
و باب توبه بر آنان بسته شود. شما اکنون در شرایطی‌ هستید که کسانی‌ پیش از شما از دنیا رفتند بازگشت
مَنْ كانَ قَبْلَكُمْ، وَ اَنْتُمْ بَنُوسَبيل عَلى سَفَر مِنْ دار لَيْسَتْ بِدارِكُمْ،
به آن را خواستارشدند، باآنکه شما دردنیا همچون رهگذرید ازخانه ای‌ که ملک شمانیست آماده سفرید
وَ قَدْ اُوذِنْتُمْ مِنْها بِالاِْرْتِحالِ، وَ اُمِرْتُمْ فيها بِالزّادِ .
که کوچ کردن از آن را به شما اعلام نموده، و توشه گرفتن از آن را امر کرده اند.
وَ اعْلَمُوا اَنَّهُ لَيْسَ لِهذَا الْجِلْدِ الرَّقيقِ صَبْرٌ عَلَى النّارِ، فَارْحَمُوا
بدانید که این پوست نازک را طاقت بر آتش نیست، پس به خود
نُفُوسَكُمْ، فَاِنَّكُمْ قَدْ جَرَّبْتُمُوها فى مَصائِبِ الدُّنْيا. اَفَرَاَيْتُمْ جَزَعَ
رحم کنید، که شما خود را در دنیا به مصائب و رنجها امتحان کرده اید. آیا مشاهده کرده اید که
اَحَدِكُمْ مِنَ الشَّوْكَةِ تُصيبُهُ، وَ الْعَثْرَةِ تُدْميهِ،
یکی‌ از شما به خاطر خاری‌ که به بدنش فرو می‌ رود و از لغزیدنی‌ که دچار خونریزی‌ می‌ گردد،
وَ  الرَّمْضاءِ تُحْرِقُهُ؟ فَكَيْفَ اِذا كانَ بَيْنَ
و از ریگ داغی‌ که او را می‌ سوزاند چگونه ناله سر داده و اظهار درد می‌ کند؟ پس چه طاقت و حالی‌
طابَقَيْنِ مِنْ نار، ضَجيعَ حَجَر، وَ قَرينَ شَيْطان؟!
خواهد داشت وقتی‌ بین دو طبقه از آتش قرار گیرد، در حالی‌ که همخوابه سنگ سوزان و همنشین شیطان گردد؟!
اَعَلِمْتُمْ اَنَّ مالِكاً اِذا غَضِبَ عَلَى النّارِ حَطَمَ بَعْضُها بَعْضاً لِغَضَبِهِ،
آیا می‌ دانید وقتی‌ مالک دوزخ بر آتش خشم گیرد آتشها به روی‌ هم غلتیده و یکدیگر را به سختی‌ می‌ کوبند،
وَ اِذا زَجَرَها تَوَثَّبَتْ بَيْنَ اَبْوابِها جَزَعاً مِنْ زَجْرَتِهِ؟!
و هرگاه به آتش بانگ زند آتش دوزخ بی‌ تابانه از نهیب او در میان درهای‌ جهنم برجهد؟!
اَيُّهَا الْيَفَنُ الْكَبيرُ الَّذى قَدْ لَهَزَهُ الْقَتيرُ، كَيْفَ اَنْتَ اِذَا الْتَحَمَتْ
ای‌ پیر سالخورده که پیری‌ با تو درآمیخته، چگونه خواهی‌ بود وقتی‌ گردنبندهای‌
اَطْواقُ النّارِ بِعِظامِ الاَْعْناقِ، وَ نَشِبَتِ الْجَوامِعُ حَتّى اَكَلَتْ لُحُومَ
آتشین به استخوانهای‌ گردن بپیوندد، و غُلها به دستها وصل شود تا گوشتهای‌
السَّواعِدِ؟! فَاللّهَ اللّهَ مَعْشَرَ الْعِبادِ! وَ اَنْتُمْ سالِمُونَ فِى الصِّحَّةِ قَبْلَ
ساعد را بخورد؟! ای‌ مردم، خدا را! خدا را! اکنون که در تندرستی‌ پیش از
السُّقْمِ، و فِى الْفُسْحَةِ قَبْلَ الضّيقِ، فَاسْعَوْا فى فِكاكِ رِقابِكُمْ مِنْ
بیماری‌، و فراخی‌ قبل از تنگدستی‌ هستید، پس در آزادی‌ خود تا گرفتار
قَبْلِ اَنْ تُغْلَقَ رَهائِنُها، اَسْهِرُوا عُيُونَكُمْ، وَ اَضْمِرُوا بُطُونَكُمْ،
نشدید بکوشید، دیده ها را در شب بیدار دارید، شکمها را با روزه لاغر کنید،
وَ اسْتَعْمِلُوا اَقْدامَكُمْ، وَ اَنْفِقُوا اَمْوالَكُمْ، وَ خُذُوا مِنْ اَجْسادِكُمْ
قدمها را به کار گیرید، اموالتان را انفاق نمایید، بدنها را
فَجُودُوا بِها عَلى اَنْفُسِكُمْ، وَ لاتَبْخَلُوا بِها عَنْها، فَقَدْ قالَ اللّهُ
فدای‌ جانها کنید و در این راه بخل نورزید، که خداوند سبحان
سُبْحانَهُ: «اِنْ تَنْصُرُوا اللّهَ يَنْصُرْكُمْ وَ يُثَبِّتْ اَقْدامَكُمْ» وَ قالَ تَعالى:
فرموده: «اگر خدا را یاری‌ کنید خدا هم شما را یاری‌ می‌ کند و قدمهای‌ شما را استوار می‌ دارد» و نیز فرموده:
«مَنْ ذَا الَّذى يُقْرِضُ اللّهَ قَرْضاً حَسَناً فيُضاعِفَهُ لَهُ وَ لَهُ
«کیست که به خداوند وام نیکو دهد که خدا آن را برایش به چند برابر بازگرداند؟ و به خاطر این وام برای‌ او
اَجْرٌ كَريمٌ». فَلَمْ يَسْتَنْصِرْكُمْ مِنْ ذُلٍّ، وَ لَمْ يَسْتَقْرِضْكُمْ مِنْ قُلٍّ،
اجر کریم است». خداوند از روی‌ ذلّت از شما یاری‌ نخواسته، و به خاطر کمی‌ مال قرض نطلبیده،
اِسْتَنْصَرَكُمْ وَ لَهُ جُنُودُ السَّمواتِ وَ الاَْرْضِ وَ هُوَ الْعَزيزُ الْحَكيمُ،
از شما یاری‌ خواسته در حالی‌ که جنود آسمانها و زمین از اوست و او غالب و حکیم است،
وَ اسْتَقْرَضَكُمْ وَ لَهُ خَزائِنُ السَّمواتِ وَ الاَْرْضِ وَ هُوَ الْغَنِىُّ الْحَميدُ،
از شما وام طلبیده در صورتی‌ که مالک خزائن آسمانها و زمین بوده و بی‌ نیاز و ستوده است،
وَ اِنَّما اَرادَ اَنْ يَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلاً. فَبادِرُوا بِاَعْمالِكُمْ تَكُونُوا
همه اینها به خاطر آزمایش شماست که کدامتان دارای‌ بهترین عمل هستید. پس به سوی‌ اعمال پسندیده بشتابید
مَعَ جيرانِ اللّهِ فى دارِهِ، رافَقَ بِهِمْ رُسُلَهُ، وَ اَزارَهُمْ مَلائِكَتَهُ،
تا در بهشت با همجواران خدا باشید، آنان که انبیا را با آنان رفاقت داد، و فرشتگان را به دیدارشان فرستاد،
وَ اَكْرَمَ اَسْماعَهُمْ اَنْ تَسْمَعَ حَسيسَ نار اَبَداً، وَ صانَ اَجْسادَهُمْ اَنْ
وچنان اکرامشان نمودکه گوششان هرگز صدای‌ آهسته آتش جهنم را نشنـود، و اندامشان را از برخورد
تَلْقى لُغُوباً وَ نَصَباً، «ذلِكَ فَضْلُ اللّهِ يُؤْتيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللّهُ
با سختی‌ و رنج مصون داشت، «این است عطای‌ خداوند که به هرکس بخواهد عنایت می‌ کند و خداوند
ذُو الْفَضْلِ الْعَظيمِ». اَقُولُ ما تَسْمَعُونَ، وَ اللّهُ الْمُسْتَعانُ عَلى
صاحب بخشش عظیم است». آنچه را می‌ شنوید می‌ گویم، و از خدا برای‌
نَفْسى وَ اَنْفُسِكُمْ، وَ هُوَ حَسْبُنا وَ نِعْمَ الْوَكيلُ.
خود و شما یـاری‌ می‌ خواهم، و او ما را بس اسـت و وکیل خوبی‌ است.



پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز

گزارش خطا