فارسی
يكشنبه 10 اسفند 1399 - الاحد 16 رجب 1442
قرآن کریم مفاتیح الجنان نهج البلاغه صحیفه سجادیه
234
0
نفر 0
0% این مطلب را پسندیده اند
تاریخ انتشار : 30 آبان 1392 ساعت 10:51 بعد از ظهر

ربا جنگ با خدا

 

در بیشتر کتاب های لغوی نظیر لسان العرب و مجمع البحرین ، ربا به معنای «زیادی» آمده است.

 

به گزارش سرویس دینی جام؛

ربا در لغت

در بیشتر کتاب های لغوی نظیر لسان العرب و مجمع البحرین ، ربا به معنای «زیادی» آمده است . ابن منظور در لسان العرب دربارۀ واژۀ ربا می نویسد : « ألأصل فیه الزیادة من ربا المال إذا زاد أو ارتفع  ؛ معنای ربا در اصل ، زیادی است . وقتی گفته می شود «ربا المال» یعنی: «مال زیاد شد و رشد کرد».

 

در قرآن نیز ، ربا به همین معنا در چندین آیه به کار رفته است . در آیۀ « يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبا وَ يُرْبِي الصَّدَقات1 ؛ خدا ربا را نابود مى كند، و صدقات را فزونى مى دهد. »2

 

«یُربِی » از ریشۀ « رَبَیَ » و در معنای لغوی به کار رفته است. هم چنین ربا در آیات 17 / رعد ، 92 / نحل ، 5 / حج نیز به معنای لغوی به کار رفته است.

 

ربا در اصطلاح

برای تعیین حد ربا از نظر اصطلاحی و شرعی ، اختلافات فراوانی بین مذاهب گوناگون اسلامی و حتی بین عالمان  هر مذهب وجود دارد . ریشۀ اصلی این اختلافات از اختلاف منابع استنباط و روش استنباط نشأت می گیرد . برخی از

مذاهب ، فقط از چهار منبع کتاب ، سنت ، عقل و اجماع در استنباط احکام فقهی استفاده می کنند . بهضی دیگر ، به ظاهر آیات و روایات تمسک می کنند . تعدادی از مذاهب اسلامی نیز ، دایرۀ استنباط را از منابع چهارگانه گسترده تر گرفته ؛ از مثل قیاس نیز استفادۀ فراوانی در کشف احکام فقهی می کنند. عالمان هر مذهب نیز، از ادلۀ شرعی مربوط به ربا ، برداشت های گوناگونی داشته اند که موجب دیدگاه های گوناگونی در تعیین معیار ربا و تقسیم بندی انواع ربا شده است .

 

 

دیدگاه های گوناگون مذاهب اسلامی در تعیین معیار ربا

1 ـ عده ای از علمای اهل سنت یعنی علمای مذهب ظاهری که با قیاس  به طور مطلق مخالف هستند ،  ربا را فقط در اشیاء شش گانۀ طلا ، نقره ، گندم ، جو ، خرما ، و نمک منحصر می دانند.

 

2 ـ  گروهی دیگر از علمای اهل سنت ، فقط کالاهایی  که متعلق زکاتند را ربوی می  شمارند.

 

3 ـ مذاهب دیگر اهل سنت نیز با تکیه بر قیاس ، ملاک هایی را برای اشیاء و اموال ربوی برداشت کرده و آن را تعمیم داده   اند. شافعی ها طعام بودن را ملاک ربوی بودن قرار داده، طلا ونقره را نیز ربوی می شمارند. بنا بر نظر حنبلی ها و حنفی ها ، ربا در اشیایی جاری است که مکیل و موزون باشد. مالکی ها علت حرمت را اتحاد جنس ، خوراکی بودن وقابل ذخیره کردن گفته اند.

 

4 ـ مشهور نزد فقیهان شیعه این است که مکیل و موزون و هم جنس بودن ، ملاک ربا است.

 

 

دیدگاه های گوناگون مذاهب اسلامی در تقسیم بندی انواع ربا

در تقسیم بندی انواع ربا نیز بین مذاهب و عالمان اسلامی اختلاف نظر فراوانی وجود دارد . در این قسمت به چند نمونه از این اختلاف نظرها اشاره می کنیم .

 

1 ـ «امام فخر رازی» ربا را به دو قسم "فضل (نقد)" و "نسیه" تقسیم می کند. ربای فضل آن است که به طور مثال، یک من گندم با دو من گندم معامله شود. ربای نسیه که در جاهلیت مرسوم بوده ، بدین  صورت است که مالی به صورت ربوی به شخصی قرض داده می شود . اگر وام گیرنده در زمان بازپرداخت نتواند آن مال را بپردازد ، در مقابل بالابردن نرخ ربا به او مهلت می دهند .

 

2 ـ «ابن قیم» نیز ربا را به دو قسم جلی و خفی تقسیم می کند. "ربای جلی" در نسیه و "ربای خفی" در معامله هایی که کالاهای همجنس مبادله می شوند تحقق می یابد. به نظر وی ربای جلی حرام و ربای خفی مکروه است .

 

3 ـ «عبدالرحمن جزیری» نیز ربا را به سه نوع تقسیم کرده است: نخست "ربای فضل" که در کالاهای همجنس جاری می شود. دوم "نسیه" که همان ربای دوران جاهلیت بوده است. سوم "ربای ید" که در کالاهای هم جنس که به نحو نقدی و یکی بیشتر از دیگری باشد مبادله می شود.

 

4 ـ مشهور نزد فقیهان شیعه ، تقسیم ربا به ربای معاملی و ربای قرضی است که هر دو حرام شمرده شده است.

 

 

منابع :

1ـ بقره ( 2 ) آیۀ 276 .

2 ـ ترجمۀ قرآن استاد انصاریان.


منبع : جام نیوز
234
0
0% (نفر 0)
 
نظر شما در مورد این مطلب ؟
 
امتیاز شما به این مطلب ؟
اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی:

آخرین مطالب

فلسفه شرور، عذاب‌ها و مصائب دنیائی از دیدگاه قرآن کریم
نگاهی به آسان‌گیری در دین از کلام استاد انصاریان
گزارش تصویری از سخنرانی استاد انصاریان در فاطمیه دوم
حذف زهرا(س) و امیرالمؤمنین علی(ع) از دین مساوی با کفر است
خداوند همه درها را به روی بندگان گناهکار خود نمی‌بندد
مراسم عزاداری فاطمیه دوم با سخنرانی استاد انصاریان ...
گزارش تصویری از دیدار جمعی از هنرمندان قم با استاد ...
غرب هنر عریانی را برای تخریب انسانیت آورده است
پوشش یا حجاب دستورى قرآنى و تكليفى انسانى است
توحید نیرویِ اتصال مؤمنین به پروردگار عالم است

بیشترین بازدید این مجموعه

آشنايي با مركز علمي تحقيقاتي درالعرفان الشيعي
کودکی که درباره یوسف و زلیخا شهادت داد و جبرئیل را ...
عکس/ نمايي تازه از گنبد منور حضرت ابوالفضل العباس(ع)
مطالب ناب استاد انصاریان در «سروش»، «ایتا»، «بله» و ...
فلسفه شرور، عذاب‌ها و مصائب دنیائی از دیدگاه قرآن کریم

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز