فارسی
شنبه 13 آذر 1400 - السبت 29 ربيع الثاني 1443
قرآن کریم مفاتیح الجنان نهج البلاغه صحیفه سجادیه
523
1
نفر 0
0% این مطلب را پسندیده اند

مرگ و عالم آخرت - جلسه بيست و يكم (1) - (متن کامل + عناوین)

 

 ارزش عمل در آخرت  

اهميت واجبات از ديدگاه اسلام 

 

 تهران، مسجد حضرت امير رمضان 1383

الحمدلله رب العالمين و صلّى الله على جميع الانبياء والمرسلين و صلّ على محمد و آله الطاهرين.

 

حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام در سخنرانى بسيار مهمى كه براى مردم داشتند ، بعد از اين كه فلسفه نزول قرآن كريم را بيان مى كنند ، به مردم دوبار واجبات خدا را سفارش كرده و مى فرمايد :

» الفرائض الفرائض «(483)

اى مردم ! بر واجبات خدا مواظب باشيد و نگذاريد هيچ واجبى از واجبات از شما فوت شود ؛ چون هر واجبى كه از دست برود ، جايگزينى ندارد و قضاى واجب جاى خود واجب را نمى گيرد . همچنين كار ديگرى نيز جاى خالى واجب الهى را نمى تواند پر كند .

 

 معادل نداشتن واجبات

 شخصى به محضر مبارك حضرت صادق عليه السلام عرض كرد : من از شما استخاره مى خواهم . حضرت به چه صورت استخاره مى كرده اند ، نمى دانم . آيا در آن زمان استخاره با قرآن معمول بوده يا نه؟ كه بعيد به نظر مى رسد .

 در هر صورت ، به هر كيفيتى بوده ، امام صادق عليه السلام استخاره كردند و به او فرمودند : اين استخاره اصلاً خوب نيست . كارى كه مى خواهى انجام دهى ، انجام نده .

 چند ماه بعد ، همين شخص خدمت امام عليه السلام آمد و عرض كرد : يابن رسول الله ! من همانى هستم كه از شما درخواست استخاره كردم و شما فرموديد : اين كار را انجام نده . من به طور اتفاقى به استخاره گوش ندادم و كار خود را انجام دادم . كارم اين بود كه جنسى را به منطقه شام بردم و فروختم و ده هزار درهم سود كردم .

 امام صادق عليه السلام فرمودند : استخاره من بيهوده نبوده ، بلكه كاملاً درست بوده است . عرض كرد : مگر در اين كار من چه عيبى بود ؟ حضرت فرمودند : روزى از اين سفر طولانى نماز صبح تو از دست رفت و قضا شد . تمام سود اين تجارت ، با هر چه پول در اين دنياست ، اگر صدقه بدهى ، آن دو ركعت نماز از بين رفته را جبران نمى كند ؛ زيرا جايگزين ندارد .(484)

 

 ارزش انجام واجبات در وقت خود

 درست است كه از بعضى ها واجبات فوت مى شود و بعد قضا مى كنند ، اما قضاى نماز ، غير از خود نماز است . خيلى فرق است بين كسانى كه نماز خود را خوانده اند ، با ميتى كه سال ها نماز و روزه نداشته ، وصيت مى كند : پول بدهيد تا براى من نماز بخوانند و روزه بگيرند . وقتى در قيامت با هم مقايسه مى شوند ، هرگز مساوى نيستند .

 اين كه انسان خودش تكليف خود را انجام دهد ، يا كسى از او نيابت كند و بعد از عمر او ، تكليف او را انجام دهد ، خيلى فرق مى كند .

 

 بهره بردارى از فرصت انجام واجب

 در روايت داريم : كسى وصيت كرده بود كه انبارهاى مواد غذايى مرا بعد از مرگ من به پيامبر اسلام صلى الله عليه وآله واگذار كنيد تا ايشان آنها را تقسيم كند .

 رسول خدا صلى الله عليه وآله مستحقين را جمع كردند و اين غذاها را تقسيم كردند . در پايان كار يك عدد خرما در انبار باقى مانده بود . پيامبر صلى الله عليه وآله آن را برداشتند و به مردم نشان دادند ، فرمودند : اگر او اين خرما را با دست خود به فقرا مى داد ، از انفاق همه اين انبار كه من براى او انجام دادم ، بهتر بود .

 چون اكنون رابطه او با اموالش قطع شده است . آن وقت عاشق مال خود بود ، لذا اگر حبّ مال را از خودش جدا مى كرد ، برايش بهره داشت ، اما حالا كه نيست تا جلوى محبتش به مال را بگيرد . اگر در عين دوست داشتن مال ، مال را در راه خدا هزينه كند ، به خاطر ارزش و آثار واجبات ، چه در زندگى دنيايى و چه در حيات آخرتى ، اثر و ارزش دارد ، لذا حضرت على عليه السلام اصرار داشتند كه خود انسان واجبات خود را انجام دهد .

 

 برگ عيشى به گور خويش فرست

كس نيارد ز پس تو پيش فرست(485)

 

 سازنده مدرسه عباس قلى خان مشهد

 در مشهد مدرسه اى است به نام مدرسه عباس قلى خان . چند قرن قبل شخص ثروتمند خوبى بود ، ولى تنها مشكلى كه داشت اين بود كه مقدارى بخيل بود . ثروتمندان قديم چند نوع خادم داشتند . شبى مهمانى بود و آنها مى خواستند به مهمانى بروند . خادم بايد فانوسى را روشن و جلوى اربابش حركت مى كرد تا راه را روشن كند .

 عباس قلى خان پسرى مؤمن ، متدين ، اهل خدا و با ادب داشت . مرتب پدر خود را نصيحت مى كرد كه اضافه اين ثروتى كه خدا به تو داده است را در راه خدا هزينه كن . در اين ثروت واجب مالى قرار دارد . واجب فقط نماز و روزه نيست . واجب مالى نيز داريم . زكات ، خمس و موارد ديگر ، واجب مالى هستند .

 عباس قلى خان به اين فرزند مى گفت : من وصيت مى كنم كه بعد از مرگ من تمام واجبات مالى من يا كارهاى خير را با پول من انجام دهيد . فرزند هيچ چيزى نمى گفت .

 

 عبرت از حكايت عباس قلى خان

 آن شب كه عباس قلى خان به مهمانى دعوت داشت ، پسرش به فانوسدار گفت : شما امشب نيا . من براى پدرم فانوس مى گيرم . فانوس بايد جلو باشد كه رونده راه را ببيند . اين پسر فانوس را گرفت و با پدر راه افتاد . كم كم حركتش را كند كرد تا عقب بماند . تا جايى از پدر عقب افتاد كه ديگر پدر جلوى پاى خود را نمى ديد . برگشت و گفت : پسرم ! چراغ را جلو بياور . پسر گفت : من بنا دارم اين چراغ را از پشت سر شما بياورم . گفت : اگر چراغ را از پشت سر بياورى كه من نمى بينم .

 پسر زيرك گفت : من طبق وصيت شما عمل مى كنم ؛ مگر نمى گوييد : بعد از مرگ من با پولهاى من كار خير انجام بده ، من نيز همين جا قبل از مرگ شما نور و روشنايى را از پشت سر مى آورم .

 

 برگ عيشى به گور خويش فرست

كس نيارد ز پس تو پيش فرست

 

 فرداى آن روز آمد و آن زمين را خريد و با مال پاك خود اين مدرسه را ساخت . آمارى در دست نيست كه از اين مدرسه چه تعداد از طلبه هاى اين مدرسه مرجع تقليد ، فيلسوف ، عارف ، حكيم و نويسنده شده اند .

 

 باقيات صالحات در قرآن

 خدا در سوره »يس« مى فرمايد : اگر از شما خيريه اى بماند ، ما ثواب آن را حتى بعد از مرگ شما ، به پاى شما حساب مى كنيم و تا آن خيريه باشد ، ثوابش را براى شما مى نويسيم . ممكن است شما از دنيا برويد ، ولى كار خير شما دوهزار سال برپا بماند . مدرسه ، مسجد ، درمانگاه ، راه سازى و غيره . هر كس از كار خير شما استفاده كند ، ما به پاى شما ثواب مى نويسيم و پرونده شما را با مردن شما نمى بنديم :

 

 » وَ نَكْتُبُ مَا قَدَّمُواْ وَ ءَاثَرَهُمْ «(486)

 

 اگر كتابى بنويسيد كه مردم از آن استفاده كنند ، جاده اى بكشيد كه مردم از آن رفت و آمد كنند ، درختى بنشانيد كه مردم از ميوه سايه آن درخت بهره مند شوند ، ما پرونده شما را نمى بنديم .

 چه بسا در جاده ها درخت ميوه مى كاشتند ، وقف عام مى كردند . قنات ، چشمه ، آب انبار و اماكنى كه مردم بيش از پانصد سال از آن استفاده مى كردند .(487) اين همان مطلبى است كه در قرآن مى فرمايد : واجبات موجب رحمت ابدى خداوند هستند . كسانى كه زمان زنده بودن واجبات الهى را عمل مى كنند، آنها منبع توليد رحمت الهى مى شوند . آن هم رحمت دايمى ، ابدى و هميشگى .

 

 

پی نوشت ها:

 

 

 

484) گنجينه معارف: 740/1؛ جهاد بانفس، آيت اللّه مظاهرى: 1 و 77 - 76/2.

485) سعدى شيرازى )گلستان(.

486) يس (12 : (36؛ »و آنچه را پيش فرستاده اند و ] خوبى ها و بدى هاى [ بر جا مانده از ايشان را ثبت مى كنيم.«

487) مستدرك الوسائل: 45/14، باب 1، استحبابهما، حديث 16067؛ »عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ يَتْبَعُ الرَّجُلَ بَعْدَ مَوْتِهِ مِنَ الْأَجْرِ إِلَّا ثَلَاثُ خِصَالٍ صَدَقَةٌ أَجْرَاهَا فِي حَيَاتِهِ فَهِيَ تَجْرِي لَهُ بَعْدَ مَوْتِهِ أَوْ وَلَدٌ صَالِحٌ يَدْعُو لَهُ أَوْ سُنَّةُ هُدًى اسْتَنَّهَا فَهِيَ يُعْمَلُ بِهَا بَعْدَهُ.«

 الخصال: 323/1، ست خصال ينتفع بها المؤمن بعد موته؛ »عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ سِتُّ خِصَالٍ يَنْتَفِعُ بِهَا الْمُؤْمِنُ مِنْ بَعْدِ مَوْتِهِ وَلَدٌ صَالِحٌ يَسْتَغْفِرُ لَهُ وَ مُصْحَفٌ يُقْرَأُ فِيهِ وَ قَلِيبٌ يَحْفِرُهُ وَ غَرْسٌ يَغْرِسُهُ وَ صَدَقَةُ مَاءٍ يُجْرِيهِ وَ سُنَّةٌ حَسَنَةٌ يُؤْخَذُ بِهَا بَعْدَهُ.«

 عوالى اللآلى: 260/3، باب الوقف و ما يتبعه، حديث 1؛ »قال النبي صلى الله عليه وآله: إذا مات ابن آدم انقطع عمله إلا من ثلاثة ولد صالح يدعو له و علم ينتفع به بعد موته و صدقة جارية.«

 

ادامه دارد . . .


منبع : پایگاه عرفان
523
1
0% (نفر 0)
 
نظر شما در مورد این مطلب ؟
 
امتیاز شما به این مطلب ؟
اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی:

آخرین مطالب


بیشترین بازدید این مجموعه


 
نظرات کاربر

لیلادری نژاد
با سپاس بسیار عالی بود
پاسخ
0     0
3 بهمن 1391 ساعت 6:01 بعد از ظهر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز

گزارش خطا  

^