فارسی
سه شنبه 24 تير 1399 - الثلاثاء 23 ذي القعدة 1441
  640
  0
  0

تكبر

در آيه مورد تفسير، اين مطلب مطرح است، كه ابليس از پذيرش فرمان حق در مسئله سجده بر آدم امتناع كرد و از خود تكبر نشان داد، در اين بخش تا جائى كه لازم است در رابطه با اين بيمارى خطرناك كه موجب لعنت ابدى، و عذاب دائمى و خزى دنيا و آخرت و محروميت از سعادت و خوشبختى، و دور ماندن از رحمت رحيميه حق است مطالبى ذكر شود.

كبر به اين معناست كه شخص خود را از غير خويش بزرگ تر و با كمال تر و مقدم تر بداند و در نتيجه به طرف مقابل حق ندهد كه از او كارى را بخواهد، يا به وى فرمانى دهد، يا به موعظه و نصيحتش برخيزد و نهايتاً از او نسبت به هر برنامه مثبتى و كار شايستهاى سر بپيچد و نافرمانى و عصيان به ميان آورد.

هر كس در هر مقام و موقعيت و منصب و شأنى باشد، و صورت قلبش و صفحه جانش به آلودگى كبر هرچند به اندازه ذره باشد ملّوث و ناپاك ديده شود در حجابى سنگين و مانعى سخت نسبت به فيوضات الهيه قرار دارد، و تمام روزنه هاى لطف و رحمت حق به روى او بسته است، و جز عذاب دردناك قيامت نصيب و سهمى نخواهد داشت.

وَ أَمَّا الَّذِينَ اسْتَنْكَفُوا وَ اسْتَكْبَرُوا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذاباً أَلِيماً:  و اما كسانى كه از پذيرفتن حق، و انجام عمل شايسته امتناع نمودند، و نسبت به خدا تكبر كردند، آنان را به عذاب دردناكى عذاب خواهد كرد.

إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ اسْتَكْبَرُوا عَنْها لا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوابُ السَّماءِ وَ لا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ ...

آنان كه آيات ما را انكار كردند، و از پذيرفتن آنها تكبّر نمودند درهاى آسمان براى نزول رحمت بر آنان گشوده نخواهد شد و در بهشت هم وارد نمى شوند.

الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ وَ عِنْدَ الَّذِينَ آمَنُوا كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ:  كسانى كه در آيات خدا بى آن كه دليلى براى آنان آمده باشد گفتگوى بى منطق ميكنند و به مجادله و ستيز بر ميخيزند، اين كار زشتشان نزد خدا و اهل ايمان مايه دشمنى بزرگ است، اين گونه خدا بر دل هر گردنكش زورگوئى مُهر تيره بختى مينهد.

قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ: به آنان گويند: از درهاى دوزخ درآئيد در حالى كه در آن جاودانه ايد پس جايگاه متكبران بد جايگاهى است.

از حضرت زين العابدين روايت شده:

«فاول ما عصى الله به الكبر وهى معصية ابليس حين ابى واستكبر وكان من الكافرين:»

پس اوّل چيزى كه خدا به آن معصيت شد كبر است، و كبر معصيت ابليس است زمانى كه از قبول فرمان حق امتناع ورزيد و به تكبر نشست.

از حضرت صادق (ع) از نزديك ترين مرحله به الحاد و كفر پرسيدند فرمود:

«ان الكبر ادناه:» كبر نزديك ترين آن است.

كبر حالت بسيار زشتى است، كه انسان از راه خود بزرگ بينى دچار آن ميشود، و فضاى تاريكى است كه آدمى خود را در آن فضا از غير خودش بزرگ تر ميبيند، و بالاترين حالت تكبّر كه سنگين ترين بيمارى درونى است، تكبرورزى نسبت به خداست كه علامتش امتناع از قبول فرمان هاى او و دور ماندن از اقرار به بندگى و مملوكيت نسبت به حضرت اوست، و بعد از آن تكبرورزى در برابر بندگان خداست و كبر در برابر آنان به اين است كه خود را بزرگ و ديگران را خوار و حقير بشمارد و از اين كه از آنان قبول فرمان كند عصيان بورزد، و نسبت به آنان حالت برترى جوئى داشته باشد و از مساوى شمردن خويش با آنان در حقوق و مسئوليتها امتناع كند و همه جا خود را بر آنان مقدم بدارد، و به اين اميد و انتظار باشد كه همه در سلام بر او سبقت گيرند و او را بالاى دست خود بنشانند و هر چيزى را براى او بخواهند.

از پيامبر اسلام روايت شده:

«لايدخل الجنة من كان فى قلبه مثقال حبة من خردل من كبر كيف يستعظم نفسه و يتكبر على غيره:»

كسى كه به وزن دانه ارزنى كبر در قلبش باشد وارد بهشت نمى شود، او بر اساس چه منطق و دليلى خود را بزرگ ميشمارد، و بر غير خود بزرگى و كبر ميفروشد؟!

و آن حضرت فرمود:

«اجتنبوا الكبر فان العبد لايزال يتكبر حتى يقول الله عزوجل اكتبوا عبدى هذا فى الجبارين:»

از كبر دورى گزينيد، زيرا انسان هموراه تكبر ميورزد تا خداى عزوجل به فرشتگان بگويد: اين انسان را در زمره گردنكشان بنويسيد.

على (ع) ميفرمايد:

«اياك والكبر فانه اعظم الذنوب والأم العيوب وهو حلية ابليس:» از كبر بپرهيز زيرا كبر بزرگ ترين گناه و پست ترين عيب و رنگ و رخساره ابليس است.

 

 


منبع : پايگاه عرفان
  640
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب


بیشترین بازدید این مجموعه


 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز