فارسی
يكشنبه 11 خرداد 1399 - الاحد 8 شوال 1441
  874
  0
  0

نفس در كلام امير عارفان

انسان وقتى با مكتب وحى آشنا شد و تنها راه رسيدن به مقصود را راه انبيا دانست و به درك اين حقيقت دست يافت كه تنها نسخه شفابخش ، قرآن و توضيح و تفسير آن از زبان امامان و بيداران راه است ، در مرحله اوّل بايد به يادگيرى دستورات حق برخيزد ، و در مرحله بعد با كمك گيرى از اراده به اجراى دستورات الهى اقدام نمايد ، و در اين راه قاطعانه از سستى ،كسالت ،تنبلى و فرار از مسئوليّت بپرهيزد .اجراى فرامين خداوند ،مبارزه با خواهش هاى نفس امّاره ،خوددارى از آلودگى و به عبارت ديگر عبادت و اجتناب از معصيت ، به تدريج روح تقوا را در انسان پديد آورده و در مسير حركت به سوى الله اين روح تقويت مى شود ; تا جايى كه انسان به تمام حسنات آراسته و از همه آلودگى ها در امان خواهد ماند و از هر گناهى كه داراى دو كيفر دنيايى و آخرتى است حفظ خواهد شد .

نفس در كلام امير عارفان

از امير مؤمنان (عليه السلام) براى نجات نفس از آلودگى ها ، مسائل مهمى نقل شده است كه به گوشه اى از آن توجه كنيد :نَفْسُكَ اَقْرَبُ اَعدائِكَ اِلَيْكَ . « نزديك ترين دشمنانت نفس توست » .نفسى كه آراسته به تربيت الهى نباشد ، البته نزديك ترين دشمن است .نزِّهْ نَفْسَكَ عَنْ كُلّ دَنِيَّة ، وَاِنْ ساقَتْكَ اِلَى الْرغائِبِ. « نفست را از هر پستى پاك ساز ، اگر چه تو را بسوى اميال ( باطل ) سوق دهد » .نَزِّهُوْا اَنْفُسَكُمْ عَنْ دَنَسِ اللَّذّاتِ وَتَبَعاتِ الشَّهَواتِ . « نفوس خود را از لذت هاى به دور از مرزهاى الهى و گرفتارى هاى شهوات پاك كنيد » .نَفْسُكَ عَدّوٌّ مُحارِبٌ وَضدٌّ مُوائِبٌ اِنْ غَفَلْتَ عَنْها قَتَلْتَكَ . « نفست دشمنى است جنگجو ، و خصمى است حمله كننده ، از وى غافل مشو كه هلاكت مى كند » .نَزِّهْ عَنْ كُلَّ دَنيَّة نَفْسَكَ وَاَبْذِلْ فى الْمَكارِمِ جُهْدَكَ تَخْلُصُ مِنَ الْمَآثِمِ وَتَحْرُزُ الْمَكارِمِ . « نفس را از هر زشتى پاك كن ، كوششت را در به دست آوردن مكارم به كار انداز ، تا از نتيجه بدى ها برهى ، و خوبى ها را در آغوش گيرى » .عَوِّدْ نَفْسَكَ فِعْلَ الْمَكارِمِ وَتَحَمُّلِ اعباءِ الْمَغارِمِ تَشْرَفُ نَفْسُكَ وَتَعْمُرُ آخِرَتُكَ وَيَكْثُرُ حامِدُوْكَ . « نفس را به انجام مكارم و تحمّل بار گران عادت ده ، تا شرف نفس پيدا كرده ، آخرتت آباد ، و ستايش كنندگانت زياد شوند » 

چند روايت ديگر

1 ـ هشام بن حكم مى گويد : امام صادق (عليه السلام) فرمود :« روز قيامت دسته اى از مردم برخيزند و پشت در بهشت آيند و آن را بكوبند ، مى پرسند شما كيستيد ؟ مى گويند : اهل صبر و استقامت هستيم ، گويند : بر چه صبر كرديد ؟ پاسخ مى دهند بر اطاعت خدا و دورى از معصيت ; پس خداوند مى فرمايد : راست مى گويند آنان را به بهشت بريد » اين ايت معناى قول خداى عزوجل كه مى فرمايد :« مزد صابران ، بى حساب پرداخت شود » .

2 ـ عمرو بن سعيد بن هلال ثقفى مى گويد : به حضرت صادق گفتم : من چند سال يك بار شما را مى بينم چيزى به من بگوييد كه به آن كار كنم . فرمود :« سفارش مى كنم تو را به تقواى خدا ،پاك دامنى ،كوشش و بدان كه كوشش بدون ورع سودى ندارد » .

3 ـ در روايتى ديگر از قول امام صادق (عليه السلام) آمده است كه فرمود :لا يَنْفَعُ اِجْتَهادٌ لا وَرَعَ فيْهِ . « كوشش بىورع بى سود است » .

4 ـ و نيز از آن حضرت نقل شده است كه فرمود :اِنَّ اَشَدَّ الْعِبادَةِ اَلْوَرَعُ. « سخت ترين عبادات پاكدامنى است » .

5 ـ و هم چنين حضرت صادق (عليه السلام) به ابن اُسامه فرمود : بر تو باد به رعايت تقواى الهى ، و به پارسايى و كوشش در راه حق ، و راستگويى و امانت پردازى ، خوش اخلاقى و خوش همسايگى . با عمل خود مردم را به اسلام دعوت كنيدنه با زبانِ تنها ، و زيور مذهب باشيد نه ننگ آن ، بر شما باد به طولانى كردنركوع و سجود ; زيرا در طولانى كردن ركوع و سجود شما ، شيطان فرياد مى زند : واى بر من ! آدمى فرمان برد و من نافرمانى كردم ، او سجده كرد و من سرباز زدم .

خودفراموشى ، خدافراموشى

عدم شناخت و خود فراموشى از بلاهاى بزرگ وريشه هاى بسيارى از بدبختى ها و مفاسد است . قرآن مجيد ، جهل به خويش و خودفراموشى را از بلاهاى بزرگ مى داند كه به عنوان عذاب خدا در دنيا نصيب بدكاران مى گردد ، آنجا كه مى فرمايد :( وَلاَ تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ) . « و مانند كسانى مباشيد كه خدا را فراموش كردند ، پس خدا هم آنان را دچار خودفراموشى كرد ; اينان همان فاسقان اند » .گرچه خود فراموشان به بسيارى از امور آگاهاند ; ولى نسبت به خودآگاهى ندارند . خودفراموشان بسيارى از مردم را مريض مى بينند ; اما امراض روحى ، قلبى و فكرى خود را درك نمى كنند ، آنان كه جاهل به خويشند ، عده اى از مردم را داراى عيب مى بينند ; ولى از عيوبى كه سر تا پاى خود آنان را گرفته غافلند . بسيارى از امور را حلال يا حرام مى دانند ; ولى غافلند كه رحمت خدا بر خودشان حرام است و عذاب حق بر آنان امرى واجب و ضرورى است .آنان كه از خود آگاه نيستند بر بسيارى از برنامه ها ، جايز است و جايز نيست مى گويند ; ولى خود را در معرض مسائلى كه از طرف خداى متعال حكم جايز است دارد قرار نداده و از افتادن در برنامه هايى كه از طرف حق جايز نيست نگاه نمى دارند .

آثار شوم خودفراموشى

كسى كه خود را نشناخته و يا خود را فراموش كرده باشد ; حتى اگر معدن همه عيوب شود كه هر يك از اين عيوب در خانواده و جامعه مشكلاتى را به بار آورد ، حس نمى كند . كسى كه آگاه به مقام خود نيست ، كسى كه دچار عذاب خودفراموشى است ، كسى كه گرفتار مرض غفلت از خويش است چگونه عيب مرضى را كه عارض اوست حس كند ، و درد آن را بفهمد ؟خودفراموشى علت بسيارى از رذايل اخلاقى و مفاسد عملى است كه در صورت گسترده شدن رذايل و مفاسد ، رابطه انسان با خدا قطع شده و دچار هلاكت ابدى مى گردد . گرفتاران بند غفلت ، از حقايق دورند و ابواب رحمت حق به روى آنان بسته است ، اين بيچاره ها در همه چيز غور مى كنند ; ولى به فكر خود نيستند، و در مقام علاج هر دردى هستند ; ولى به علاج دردهاى خويش برنمى خيزند .امير مؤمنان (عليه السلام) در روايتى مى فرمايد :عَجِبْتُ لِمَنْ يَنْشُدُ ضالَّتَهُ وَقَدْ اَضَلَّ نَفْسَهُ فَلا يَطْلُبُها . « در شگفتم از كسى كه گمشده خود را مى جويد ; امّا خويشتن را گم كرده و آن را نمى جويد » .همچنين از آن حضرت نقل شده است كه فرمود :مَنْ شَغَلَ نَفْسَهُ بِغَيْرِ نَفْسِهِ تَحَيَّرَ فِى الظُّلُماتِ وَارْتَبَكَ فِى الهَلَكات . « هر كه خود را به غير خود مشغول كند در تاريكى ها سرگردان شود و در ورطه هلاكت ها فرو رود » .

 

  874
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

    اسرار زیارت امام رضا (ع)
    قضا نشدن نماز ها با این راه حل
    قضا نشدن نماز ها با این راه حل
    افزایش رزق و روزی با نسخه‌ امام جواد (ع)
    عید فطر و نقش آن در تحولات فردی و اجتماعی
    وداع با ماه مبارک رمضان
    نمونه‌هایی از آسان‌گیری در دین
    نمونه‌هایی از آسان‌گیری در دین
    نمونه‌هایی از آسان‌گیری در دین
    گام‌های چهار‌گانه رستگاری

بیشترین بازدید این مجموعه

      شکر گزاری در قرآن
      اخلاص در آیات و روایات
      علی در آیینه اش...
      نور رمضان (3)
      روزه سبب جلب رحمت‏
      آثار ایمان به خدا در زندگی
      عوامل استحکام خانواده در فرهنگ قرآن
      امام محمد باقر (ع) و مدیریت بحران جامعه شیعی
      حضور امام حسین(ع) بر بالین شیعیان هنگام مرگ و عالم برزخ
      افزایش رزق و روزی با نسخه‌ امام جواد (ع)

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز