فارسی
شنبه 25 ارديبهشت 1400 - السبت 2 شوال 1442
قرآن کریم مفاتیح الجنان نهج البلاغه صحیفه سجادیه
940
0
نفر 0
0% این مطلب را پسندیده اند

منظور از تزكيه نفس چيست و چگونه ميتوان نفس را تزكيه كرد؟

   تزكيه در اصل به معني نمو و رشد دادن است، سپس اين واژه به معني تطهير و پاك كردن آمده است. قرآن مجيد پس از يازده سوگند ميفرمايد: سوگند به همه اينها كه هركس نفس خود را تزكيه كند، رستگار است و هركس نفس خود را آلوده ساخت، [از لطف خدا] محروم گشت. قرآن مجيد هدف پيامبران را تزكيه و پرورش نفوس ذكر كرده است. اين موضوع به صورت عناوين ديگر مانند تهذيب نفس يا خود سازي در كلمات بزرگان به چشم ميخورد. به طور كلي در يك كلمه ميتوان تزكيه را پالايش نفس از رذايل اخلاقي و اتصاف به فضائل اخلاقي دانست. براي رسيدن به تزكيه بعضي از بزرگان دو مرحله پيشنهاد كردهاند:
1 ـ تهذيب نفس از بديها يعني تصفية دل از اخلاق زشت و اجتناب از گناه. اين عمل را تصفيه و تخليه هم مينامند.
2 ـ پرورش و تكميل نفس به وسيلة تحصيل علوم و معارف حقه و فضائل و مكارم اخلاق و انجام عمل صالح. اين عمل را تحليه هم ميگويند، يعني پرورش و تكميل و آرايش دادن. البته قبل از تخليه و تحليه بايد انسان ضعف خود را بشناسد. راههاي تشخيص نقاط ضعف عبارتنداز:
1 ـ تقويت عقل.
2 ـ تفكر قبل از عمل.
3 ـ بدبيني به نفس (خود بين نبودن).
4 ـ مراجعه به طبيب روحاني.
5 ـ مراجعه به دوست دانا.
6 ـ از عيب ديگران پند گرفتن.
پس از اين كه بيماري اخلاقي شناخته شد، بايد وارد ميدان مبارزه شد. آن چه در تهذيب نفس ما را ياري ميكند عبارتنداز:
1ـ تفكر: امام خميني ميگويد: اوّل شرط مجاهده با نفس و حركت به جانب حق تعالي، تفكر است و تفكر در اين مقام عبارت است از آن كه: انسان لا اقل در هر شب و روزي مقداري فكر كند در اين كه آيا مولاي او كه او را در اين دنيا آورده و تمام اسباب آسايش و راحتي را از براي او فراهم كرده... آيا وظيفة ما با اين مولاي مالك الملوك چيست؟.
2 ـ توجه به كرامت انساني: كسي كه به مقام شامخ خود پي ببرد، از رذايل دوري خواهد كرد، امام علي (ع) ميفرمايد: هركس نفس خود را گرامي بدارد، شهوتها براي او كوچك و بي ارزش خواهد بود.
3 ـ مشارطه: در اوّل روز انسان با خود شرط كند كه امروز بر خلاف امر الهي رفتار نكند.
4 ـ مراقبه: انسان در طول روز مراقب اعمال خود باشد. اين مرحله از حساسترين مراتب سير و سلوك به شمار ميرود قرآن مجيد بر اين نكته تأكيد دارد كه خداوند بر احوال و اعمال شما نظارت دارد: إنّ اللّه كان عليكم رقيباً ؛ خداوند بر شما مراقبت دارد. كسي كه از آيه فوق درس گرفته باشد، همواره خدا را ناظر بر كارهاي خود ميداند و از غفلت و گناه اجتناب ميوزرد.
5 ـ محاسبه: براي تزكيه نفس لازم است از اعمال روزانه حساب رسي به عمل آيد امام علي (ع) مي فرمايد: هر كس نفس خود را به حساب بكشد، بر عيوبش واقف ميگردد و به گناهانش پي ميبرد، پس از گناهانش توبه ميكند و عيوبش را اصلاح مينمايد.
6 ـ مؤاخذه و مجازات: پس از محاسبه لازم است نفس به خاطر عمل زشتي كه انجام داده، تنبيه و مجازات شود تا از تكرار آن جلوگيري گردد. امام علي (ع) ميفرمايد: هر كس نفس خود را برعيبها و گناهان توبيخ كند، از ازدياد گناه اجتناب خواهد كرد. اولياي الهي به منظور تنبيه و تأديب خويش، تكاليف و انجام اموري را برخود الزام ميكردند، از قبيل شب زنده داري گرسنگي، روزه داري كم گويي، اطعام و غيره. در حالات مرحوم آيت الله بروجردي (ره) نقل شده كه ايشان هرگاه نسبت به طلاب پرخاش ميكردند، علاوه بر اين كه از آن شخص عذر خواهي مينمودند، نذر داشتند براي جبران اين عمل، فرداي آن روز را روزه بگيرند.


منبع : پاسخگو
940
0
0% (نفر 0)
 
نظر شما در مورد این مطلب ؟
 
امتیاز شما به این مطلب ؟
اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی:

آخرین مطالب

راه ترک خودارضایی ( استمنا ) چیست؟
براي رسيدن به مقام طي الارض راه حل چيست؟
برای رهایی از افکار منفی و مزاحم چه باید کرد؟
برای ایجاد وحدت اسلامی بین شیعه و سنی چه باید کنیم؟
راه های شناخت مرجع تقلید اعلم کدام است؟
حق الناسی به گردنمه که نمیتونم از صاحبان حق حلالیت ...
معنای غدیر چیست؟ و چرا عید غدیر خم به این نام خوانده ...
همه چيز را خدا آفريده، پس خدا را چه كسی آفريده است؟
آیا امیرالمومنین در زمان حیاتشان به ایران آمدند و با ...
مدیتیشن از نظر شرعی قابل قبول هست یا نه؟

بیشترین بازدید این مجموعه

چرا نام امامان در قرآن نیامده است؟
براي رسيدن به مقام طي الارض راه حل چيست؟
راه تقویت ایمان و نیل به قرب الهى و نزدیک شدن به خدا ...
چگونه عاقبت به خير شويم و اصولاً عاقبت به خير شدن چيست؟
دعا يعني چه و فلسفه آن چيست؟
موثرترين راههای جلوگیری از تکرار گناه كدامند؟
برای رهایی از افکار منفی و مزاحم چه باید کرد؟
حقیقت و باطن ماه مبارک رمضان چیست؟
«لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» به چه معناست و ...
راه ترک خودارضایی ( استمنا ) چیست؟

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز

گزارش خطا