Azəri
Tuesday 28th of June 2022
215
0
نفر 0

ÖMƏRIN RƏVAYƏTI

v) ÖMƏRIN RƏVAYƏTI

Ibni Sə`din «Təbəqat» kitabında nəql olunur ki, Ömər de‌di: Peyğəmbəri Əkrəm vəfat etdiyi həmin gündə Əbu Bəkrlə bey`ət olundu və onun sabahı Fatimə Əli ilə birlikdə Əbu Bəkrin yanına gəlib dedilər: – Mənim Peyğəmbərin mirasından olan payımı özümə qaytar!

Əbu Bəkr dedi: – Ev avadanlıqlarındanmı, yoxsa vilayətlərin mal-dövlətindən?

Fatimə dedi: – Fədək, Xeybər və onun Mədinədə olan sədəqələri onun irsidir. Necə ki, əgər sən də ölsən, qızın səndən irs aparacaqdır.

Əbu Bəkr dedi: – Allaha and olsun, sənin atan məndən yax‌şı idi! Allaha and olsun, sən də mənim qızımdan yaxşı‌san, lakin Peyğəmbər belə buyurmuşdur: «Bizdən irs apa‌rıl‌mır, bizdən sonra qalan hər bir şey sədəqədir.» Yə`ni Peyğəm‌bər‌dən qalan bu mal-dövlət sədəqədir.[1]

Müəllif: Bizim nəzərimizcə, Ömərin Fatimənin Əbu Bək‌rin yanına gəlməsi üçün xatırlatdığı vaxt Səqifə hadisə‌lə‌ri ilə düz gəlmir. Onun düzgünü isə Ibni Əbil Hədidin dediyi bu sözdür: «Fədək hadisəsi və Fatimənin Əbu Bəkrin yanına gəlməsi Peyğəmbərin vəfatından on gün sonra olmuşdur.»[2]

Bir sözlə, Əbu Bəkr Fatiməni ata irsindən məhrum etdi və belə rəvayət etdi ki, guya Peyğəmbər buyurmuşdur: «Bizdən irs aparılmır, bizdən qalan hər bir şey sədəqədir.» Belə ki, Ümmül-mö`minin Ayişə bunu aşkar şəkildə belə deyir: Peyğəmbərin mirası barəsində ixtilaf etdilər və heç kəs ona agah olmadı. Əbu Bəkr dedi: – Mən Peyğəmbərdən eşitdim ki, belə deyirdi: «Biz peyğəmbərlərdən irs aparılmır, hər nə qoymuşuqsa, sədəqədir.»[3]

Ibni Əbil Hədid yazır: «Məşhur nəzəriyyə budur ki, irsin inkar olunması hədisini Əbu Bəkrdən başqa heç kəs rəvayət etməmişdir.»[4]

Həmçinin o deyir: Rəvayətlərin çoxunda qeyd olunur ki, bu xəbəri yalnız Əbu Bəkr rəvayət etmişdir. Mühəddislərin də əksəriyyəti bu məsələni xatırlatmışlar. Hətta «Üsuli-fiqh» elmində olan fəqihlər də «vahid səhabənin rəvayətinə istinad etmək» bəhsində bu barədə yekdil nəzərə malikdirlər. Bizim şeyximiz Əbu Əli deyir: «Rəvayət də şəhadət kimi iki nəfərdən olmazsa, qəbul edilmir.» Lakin mütəkəllimlər və fəqihlərin hamısı onunla müxalifətə başlamış və belə dəlil gətirmişlər ki, səhabələr «nəhnu məaşirəl-ənbiya la nuvərrəsu» - hədisini Əbu Bəkrdən təklikdə qəbul etmişlər.[5]

Süyuti Əbu Bəkrin rəvayətlərini sayarkən deyir: Iyirmi doqquzuncu hədis: «La nuvərrəsu, ma tərəkna sədəqətun» hədisidir.»[6]

Müəllif: Bütün bunlarla belə, onlar başqa bir hədis də düzəltmiş və Əbu Bəkrdən başqasına mənsub etmişlər ki, o da onu Peyğəmbəri Əkrəm ¡-dən rəvayət edir.[7]

3-FATIMƏ -IN ONLARLA “ZIL-QURBA” PAYI BARƏSINDƏKI MÜNAQIŞƏSI

Əbu Bəkr quraşdırdığı hədis əsasında Fatimeyi-Zəhranı ata irsindən məhrum etdiyi zaman o həzrət özü «zil-qurba» payını aşağıdakı əsasda tələb etməyə başladı:

1-Ənəs ibni Malik deyir: Fatimə Əbu Bəkrin yanına gəlib dedi: – Sən özün biz Əhli-beytə sədəqə barəsində rəva gördüyün zülmə daha yaxşı agahsan.[8] Indi Allah-taalanın Qur`ani Kərimdə bizə bağışladığı və onu «zil-qurba» payı adlandırdığı qənimətləri bizə qaytar! (Sonra «Ənfal» surəsinin 41-ci ayəsini tilavət etdi:)

وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا غَنِمْتُم مِّن شَيْءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى

"Bilin ki, hər şeyi qənimət olaraq əldə etsəniz, onun xümsü Allaha, Peyğəmbərə və zil-qurbaya məxsusdur."

Əbu Bəkr dedi: – Atam-anam sənə və sənin atana fəda ol‌sun! Mən Allahın Kitabının fərmanına itaət edirəm! Pey‌ğəm‌bərin və onun qohum-əqrəbasının haqqı barəsindəki əmri‌nə təsliməm! Mən də sənin Allahın kitabından oxuduğun şey‌ləri oxuyuram. Lakin bu mə`nanı – xümsün bir payının qismə‌tini sizin üçün pay olmasını dərk edə bilmirəm!

Fatimə dedi: – Yoxsa o, sənin qohum-əqrəbanın payı‌dır?!

Əbu Bəkr dedi: – Xeyr, mən onun bir hissəsini sizə xərc‌lə‌yib, qalanını isə müsəlmanların işlərinə sərf edəcəyəm.

Fatimə dedi: – Bu, Allahın hökmü deyildir!

2-Ürvə deyir: Fatimə Fədək və «zil-qurba» payını al‌maq üçün Əbu Bəkrin yanına getdi və o, qəbul etməyib onu bey‌tül-malın bir hissəsi qərar verdi.

3-Həsən ibni Məhəmməd ibni Əli ibni Əbi Talib deyir: Əbu Bəkr Fatimə -ı və Bəni Haşimi «zil-qurba» payın‌dan məhrum etdi və onu «fi səbilillah» ünvanı ilə silah və mi‌nik alınmasına ayırdı.[9]

«Kənzül-ümmal» kitabında Ümmü Hanidən nəqlən deyilir: Fa‌ti‌mə Əbu Bəkrin yanına gələrək «zil-qurba» payını tə‌ləb etdikdə, Əbu Bəkr dedi: – Peyğəmbərin belə buyurduğunu eşit‌dim: «Zil-qurba payı yalnız mənim sağ olduğum vaxt on‌lara çatır və mənim vəfatımdan sonra onların heç bir bəhrə‌si yoxdur.»[10]

Başqa bir rəvayətdə isə Ümmü Hanidən nəqlən deyilir: Pey‌ğəmbərin qızı Fatimə Əbu Bəkrin yanına gəlib dedi: – Əgər sən ölsən, kim səndən irs aparacaq?

Əbu Bəkr dedi: – Övladlarım və ailəm.

Fatimə dedi: – Onda necə olur ki, sən bizim yerimizə Peyğəmbəri Əkrəm ¡-dən irs aparırsan?

Əbu Bəkr dedi: – Ey Rəsulullahın qızı! Mən sənin atandan heç bir qızıl və gümüş irs aparmamışam.

Fatimə dedi: – Bizim Xeybərdən olan payımızı və bizim xalisəmiz olan Fədəki!

Ibni Sə`din «Təbəqat» kitabında qeyd olunur ki, Əbu Bəkr dedi: – Mən sənin atandan heç bir torpaq sahəsini, qızıl-gümüşü, qulamı və mal-dövləti irs aparmamışam!

Fatimə dedi: – Bəs onda Allah-taalanın bizim üçün qərar verdiyi paya və sənin əlində olan bizim xalisəmizə nə deyirsən?!

Əbu Bəkr dedi: – Ey Peyğəmbərin qızı! Mən Peyğəmbərdən eşitdim ki, belə buyururdu: «Bunu Allah mənim öz məişətim üçün qərar vermişdir, öldüyüm zaman müsəlmanların haqqına keçir.»[11]

Ibni Əbil Hədidin «Nəhcül-bəlağə»yə şərhində və Zəhəbinin «Tarixul-islam» kitablarında da belə qeyd olunur: Əbu Bəkr dedi: – Ey Peyğəmbərin qızı! Mən heç bir şey etməmişəm!

Fatimə dedi: – Əlbəttə ki, etmisən! Sən Fədəki ələ keçirmək istəmisən və onu Peyğəmbərin xalisəsi olduğu bir halda bizdən almısan! Bundan sonra «ma ənzələllah»ı bizdən almaq istəmisən və Allah-taalanın asimandan nazil etdiyi şeyi bizim əlimizdən çıxarmısan!

Əbu Bəkr dedi: – Ey Peyğəmbərin qızı! Mən belə bir iş görməmişəm! Peyğəmbər mənə buyurmuşdur ki, mütəal Allah Peyğəmbəri hali-həyatda olduğu vaxta qədər mal-dövlətdən faydalandırır, onu Öz yanına apardığı zaman bu hökm aradan qalxır.

Fatimə dedi: – Sən Peyğəmbərdən də çox bilirsən?! Mən bu məsələdən sonra səninlə heç vaxt danışmayacağam!

Bundan sonra ondan üz çevirdi.

Fatimeyi-Zəhra -ın «səhmullah» dedikdə məqsədi Allah-taalanın onlar üçün xümsdan qərar verdiyi pay, «ma ənzələllah» dedikdə isə «zil-qurba» payı, eləcə də irsin hökmüdür ki, Qur`ani Kərimdə qeyd olunmuşdur və bütün müsəlmanlara – həm Peyğəmbəri Əkrəm ¡-ə və həm də başqalarına şamil olurdu.

Bə`zi rəvayətlərdə qeyd olunur ki, Abbas da Peyğəmbərin ir‌si‌nin tələb olunmasında Fatimə ilə yanaşı idi. Ib‌ni Sə`din «Təbəqat» və Müttəqi Hindinin «Kənzül-ümmal» ki‌tab‌larında deyilir: Fatimə öz mirasını tələb etmək üçün Əbu Bəkrin yanına gəldi. Abbas ibni Əbdül-Müttəlib də ora gəldi və öz mirasını tələb etdi, Əli də onunla yana‌şı oldu. Əbu Bəkr dedi: – Peyğəmbər buyurmuşdur: «Bizdən irs aparılmır, bizim qoyduğumuz şeylər sədəqədir.» Hər kəsə Pey‌ğəmbər sərpərəstlik edirdisə, onun himayəsi mənim öhdə‌mədir.

Əli bu ayəni tilavət etdi: "Və vərisə Suleymanu Davudə." (Süley‌man Davuddan irs apardı.) "Yərisuni və yərisu min ali-Yə`qubə." (Məndən və ali-Yə`qubdan irs aparsın.)

Əbu Bəkr dedi: – Bəli, belədir və sən, Allaha and olsun ki, bilirsən. Necə ki, mən bilirəm.

Əli dedi: – «Bu, Allahın Kitabıdır ki, danışır!» Son‌ra sükut edib qayıtdılar.[12]

Müəllif: Bizim fikrimizcə, bu rəvayətin raviləri səh‌‌və yol verərək belə təsəvvür etmişdilər ki, Abbas Əli ilə bir‌likdə irsi geri almaq üçün gəlmişdi. Xeyr! O ikisi Fati‌mə‌yə kömək etmək üçün gəlmişdilər. Əlbəttə, mümkündür ki, Ab‌bas xümsdan olan öz payını tələb etmiş olsun ki, bu məsə‌lə də ravi üçün anlaşılmaz qalmış və xatırlatmışdır ki, o, özünün mirasını tələb etmək üçün gəlmişdi.

Fatimə Əbu Bəkrin onun gətirdiyi dəlilləri və şa‌hid‌ləri qəbul etmədiyini, Peyğəmbərin mirasından o həzrətə bağış‌lanan hədiyyələrdən heç bir şeyi vermək istəmədiyini gördükdə, qərara aldı ki, bu münaqişəni müsəlmanların içərisində irəli çəksin və atasının əshablarından aşağıda qeyd olunacağı kimi, kömək istəsin.

Əbu Bəkr Covhəri «Səqifə» adlı kitabında Ibni Əbil Hə‌‌di‌din nəql etdiyinə əsasən, eləcə də Əhməd ibni Tahir Bağ‌‌dadinin «Bəlağatun-nisa» kitabından nəqlən belə yazır: Fa‌timə Əbu Bəkrin onu Fədəkdən məhrum etməsini başa düş‌düyü zaman məqnəə geydi, başına çadra örtdü və öz qöv‌mü‌nün yaxın adamlarının xanımlarının mühasirəsində Əbu Bək‌rə tərəf getdi. Sanki Peyğəmbəri Əkrəm ¡ addım‌la‌yır‌dı! Əbu Bəkr, mühacir, ənsar və başqalarının toplandığı bir yerdə Həzrət Fatimə onunla özü arasında bir pərdə as‌dı, elə nalə etdi ki, orada iştirak edənlərin hamısı şi‌vən qopartdı və məclis tamamilə dəyi‌şil‌di. Sonra azacıq sakit oldu, daha sonra öz sözünü Al‌laha həmd-səna etməklə, Pey‌ğəmbərə salavat göndərməklə be‌lə başladı: «Mən Fati‌mə‌yəm, Mühəmmədin qızı! Sözümü keç‌mişdən başlayıram.

لَقَدْ جَاءكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُوفٌ رَّحِيمٌ

"Həqiqətən, sizin özünüzdən olan bir Peyğəmbər sizə doğru gəldi ki, si‌‌zin başınıza gələn əzab-əziyyətlər onun üçün çox çətindir, sizin hi‌da‌‌yət olunmağınız üçün israr edir, mö`minlərə qarşı rəuf və meh‌riban‌dır."[13]

Indi əgər onun nəsəbini axtarsanız, bilərsiniz ki, o, mə‌nim atamdır, sizin yox! Və sizin kişilərinizin deyil, mənim əmi oğlumun (siğə) qardaşıdır!... Siz indi belə təsəvvür edir‌‌siniz ki, bizim heç bir irsimiz yoxdur:

أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللّهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ

"Yoxsa cahiliyyət hökmünü istəyirsiniz?! Yəqin əhli olan bir qövm üçün Allahdan da yaxşı hökm edən bir şəxs varmı?!"[14]

Ey Əba Qühafənin oğlu! Sən öz atandan irs aparırsan, amma mən öz atamdan irs aparmayım?! "Ləqəd ci`tə şey`ən fəriyya" - həqiqətən çox qəribə və yeni bir söz danışmısan!"[15] Belə isə, onu özün üçün Qiyamətə göndər ki, məhşərdə onunla görüşəsən, Al‌lah necə də yaxşı hakimdir! Mühəmməd necə də yaxşı rəf‌tar edəndir! Qiyamət necə də yaxşı və`dəgah yeridir ki, ba‌til əhli orada ziyana uğrayarlar. (Sonra atasının qəbrinə üz tutaraq dedi:) Ata can! Səndən sonra gör necə hadisələr baş ver‌di, necə çətinliklər yarandı!...»[16]

Ravi deyir: Camaat o günə qədər özlərini belə ağlar halda gör‌‌mə‌mişdilər. Sonra xitab edərək dedi: – Ey seçilmiş qrup‌‌lar! Ey dinin biləkləri! Ey Islamın mühafizləri! Bu ne‌cə süstlükdür ki, mənə kömək etməkdə özünüzdən göstə‌rir‌si‌niz?! Mənə kömək etməkdən boyun qaçırır, mənim haqqıma göz yu‌mur və kömək istəyimə müsbət cavab vermirsiniz?! Məgər Pey‌ğəmbəri Əkrəm ¡ "Insanı qorumaq onun övladlarını qoru‌maq‌dır" - deyə buyurmayıbmı? Nə tez dəyişildiniz və necə sür`‌ət‌lə başqa hala düşdünüz? Bəli, öz canıma and olsun ki, onun ölümü o qədər böyük bir hadisə idi ki, onun süstlüyü ge‌niş, icad etdiyi yarıq dərindir, ona məlhəm qoyan yoxdur! Ye‌ri qaranlıqlaşdırmış, dağları təvazökar etmiş, arzuları şid‌dətləndirmişdir! Hərimlər (sərhədlər) zay olmuş, hör‌mət‌lər pozulmuş, toxunulmazlıqlar aradan getmişdir. Bu bir bə‌la‌dır ki, Allahın Kitabı onun ölümündən və vəfatından qa‌baq sizi ondan mə`lumatlandırmış və buyurmuşdur:

وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَن يَنقَلِبْ عَلَىَ عَقِبَيْهِ فَلَن يَضُرَّ اللّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللّهُ الشَّاكِرِينَ

"Mühəmməd fəqət bir rəsul idi ki, ondan qabaq da çoxlu rəsullar gə‌‌lib getmişdir. Əgər ölsə, yaxud öldürülsə, siz öz keçmişinizəmi qayı‌‌dacaq‌sınız? Hər kəs öz keçmişinə qayıtsa, Allaha heç bir ziyan çat‌dır‌mayacaqdır. Allah tezliklə şükür edənlərə mükafat verəcəkdir."[17]

Ey yuxulular, özünüzə gəlin! Atamın mirasını sizin göz‌lə‌ri‌‌niz önündə elə bir halda qəsb etdilər ki, bizim fəryadımız si‌zə çatdı, bizim sözümüz, səslərimiz sizi bürüdü. Sizin ki, qüd‌‌rətiniz, adamlarınız, eviniz və səngəriniz vardır! Siz Al‌‌lahın seçdiyi bəndələr və seçilmişlərin ən yaxşısısınız ki, (müşrik) ərəblərlə mübarizə etdiniz, işləri sahmana sal‌dı‌‌nız, qaranlıq zülmətləri aradan qaldırdınız ki, (nəticədə) Is‌‌‌la‌mın dəyirmanı sizin mehvərinizdə hərəkətə başladı. Onun südü coşub qaynamağa başladı, müharibə şö`lələri sön‌dü, şirkin fəvvarələri aramlaşdı, fitnənin nidası söndü və bu dinin nizamı və quruluşu möhkəmləndi. Məgər bu qədər irə‌‌‌liləyişdən sonra indi geriyə qayıdırsınız?! Bu qədər şid‌‌‌dətli irəliləyişlə geriyə dönürsünüzmü və bu qədər şüca‌ətdən sonra qorxuya düçar olursunuzmu?! O da elə qövmdən ki, öz peymanlarını pozdular və sizin dininizə eyb tutdular?!

فَقَاتِلُواْ أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لاَ أَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنتَهُونَ

"Belə isə, küfr başçıları ilə müharibə edin, çünki onlar üçün heç bir əhd-peyman yoxdur, bəlkə qayıdalar."[18]

Agah olun! Elə görürəm ki, tənbəlləşmiş və rifahda ya‌şa‌‌‌maq istəyirsiniz; əldə etdiyiniz şeyləri və öyrən‌dik‌ləri‌ni‌zi inkar etmiş, nuşi-can etdiyinizi qusmusunuz.

إِن تَكْفُرُواْ أَنتُمْ وَمَن فِي الأَرْضِ جَمِيعًا فَإِنَّ اللّهَ لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ

"Əgər siz və yer üzündə olan hər bir şəxs hamılıqla kafir olsa, (bi‌lin ki,) Allah ehtiyacsız və tə`rifə layiqdir."[19]

Agah olun! Mən bu dediklərimi sizi əhatə edən xarlıq, süstlük və yəqinin zəifliyinə olan mə`rifətim əsasında demişəm. Belə isə, onu daim özünüzdə saxlayın və arxaya dönün, özünüzə baxın, onun arını və rüsvayçılığını canını‌nız‌la alın və onun dağını öz şüarınız qərar verin.»

نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ

"Allahın qəlblərə baş vuran şö`lələndirilmiş oduna".[20] Qoşulun ki, et‌di‌yiniz işlər Allahın hüzurundadır!

وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنقَلَبٍ يَنقَلِبُونَ

"Zalimlər tezliklə hara qayıtdıqlarını bilərlər."[21]

Ravi deyir: Fatimə bu sözlərlə Əbu Bəkrə xitab et‌diyi zaman Əbu Bəkr də Allaha həmd-səna etdi və Peyğəmbərə sa‌‌l‌avat göndərdikdən sonra dedi: – Ey qadınların ən yax‌şı‌sı, ey ən yaxşı ataların qızı! Allaha and olsun, mən Rəsu‌li Ək‌‌rəmin nəzərindən təcavüz edib çıxmamışam, onun fər‌ma‌nından başqa bir şeyə əməl etməmişəm. Bir qövmün yol gös‌tə‌rə‌ni heç vaxt öz əhlinə yalan deməz! Sən öz sözlərini çox bə‌lağətlə və eyni zamanda kobudcasına bəyan etdin və biz‌dən ay‌rıldın. Allah bizi də, səni də bağışlasın. Amma bə`d. Mən Peyğəmbərin silahını və miniyini Əliyə qaytarmışam. Am‌ma bundan başqalarına gəldikdə isə, mən Peyğəmbərdən eşit‌mişdim ki, belə deyirdi: «Biz peyğəmbərlər qru‌pu qızıl-gü‌müş, yer, əkin sahəsi, evi irs qoymuruq, lakin iman, hikmət, elm və sünnəni irs qoyuruq.» Mən onun mənə verdiyi fər‌man‌la‌ra əməl etdim, onun xeyrini istədim, mənim tov‌fiq‌lərim Al‌lah tərəfindəndir, Ona təvəkkül edirəm və Ona tərəf dönə‌cəyəm.

«Bəlağatun-nisa» kitabındakı rəvayətdə deyilir: Fatimə bundan sonra dedi: – Ey camaat, mən Fatiməyəm, atam da Mü‌‌həm‌məddir! Mən sözlərimi keçmişdən başlayıram: "Ləqəd caə‌‌kum rəsulun min ənfusikum..." Sonra buyurdu: Yoxsa Allahın Ki‌ta‌‌bını qəsdən boşlayıb, onu arxanıza atmısınız?! Məgər Al‌lah-taala "Və vərisə Suleymanu Davudə" - "Süleyman Davuddan irs apar‌dı" - deyə buyurmadımı?! Yəhya ibni Zəkəriyyanın əhvala‌tın‌da belə buyurmayıbmı:

هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا يَرِثُنِي وَ يَرِثُ مِنْ آلِ يَعْقُوبَ

"Pərvərdigara! Mənə Öz tərəfindən bir canişin əta et ki, mənim və ali-Yə`qubun varisi olsun."[22]

Və başqa bir ayədə buyurur:

وَأُوْلُواْ الأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَى بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللّهِ

"Qohumlar bir-birinə Allahın hökmündə daha layiqdirlər."[23]

Başqa bir ayədə buyurur:

يُوصِيكُمُ اللّهُ فِي أَوْلاَدِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنثَيَيْنِ

"Allah övladlarınız barəsində sizi tövsiyə edir ki, (bir) oğlanın irs payı iki qızın irs payı qədər olsun."[24]

كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِن تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ

"Əgər özündən bir mal qoyub getsə, öz ata-ana və yaxın adamları üçün yaxşı şəkildə vəsiyyət etsin. Bu, pərhizkarların öhdəsində olan bir haqdır."[25]

Indi siz belə güman etmisiniz ki, mənim atamdan va‌ris‌lik haqqım yoxdur, bizim aramızda heç bir bağlılıq yoxdur! Yox‌‌sa Allah-taala sizi bir ayəyə məxsus etmiş və Pey‌ğəm‌bərini həmin ayəyə şamil olmaqda xaric etmişdir?! Yoxsa de‌yir‌‌siniz ki, biz iki din ardıcılıyıq və bir-birimizdən irs apar‌mırıq? Mən və atam vahid bir dinə tabe deyilikmi?! "Əfə hukməl-cahiliyyəti yəbğun – Cahiliyyət dövrünün hökmünü axta‌rır‌sınız?"[26]

Ibni Əbil Hədid yazır: Fədək məsələsində Fatimeyi-Zəh‌ranın Əbu Bəkrin yanına getməsi Peyğəmbərin vəfatından on gün sonra baş vermişdi. Səhih budur ki, o yığıncaqdan və Fatimeyi-Zəhranın Əbu Bəkrin yanından qayıtmasından sonra bu miras barəsində heç kəs bir söz danışmamışdır.[27]

Bir sözlə, bu bölmədə mövcud olan rəvayətlər buna dəlalət edir ki, Fatimeyi-Zəhranın onlarla apardığı münaqişə aşa‌ğı‌dakı üç məsələ barəsində olmuşdur:



[1] «Təbəqati ibni Sə`d», 2-ci cild, səh.316.

[2] «Nəhcül-bəlağənin şərhi», 4-cü cild, səh.97

[3] «Kənzül-ümmal», 14-cü cild, səh.130.

[4] «Nəhcül-bəlağənin şərhi», 2-ci cild, səh.82.

[5] Yenə orada, 4-cü cild, səh.85

[6] «Tarixul-xüləfa», Süyuti, səh.89.

[7] «Nəhcül-bəlağənin şərhi», 4-cü cild, səh.85.

[8] Bəlkə də burada «sədəqə» dedikdə bə`zi rəvayətlərdə qeyd olunan yeddi bağın bir hissəsidir ki, Peyğəmbəri Əkrəm ¡ onlardan sədəqə verirdi.

[9] Hər üç rəvayət «Nəhcül-bəlağənin şərhi», 4-cü cild, səh.81-də mövcuddur. Birin‌ci rəvayət Zəhəbinin «Tarixi islam» kitabı, 1-ci cild, səh.374-də də qeyd olunmuşdur.

[10] «Kənzül-ümmal», «xilafət» kitabı, 5-ci cild, səh.367. Ümmü Hani Əbu Talibin qı‌zı‌dır və Məkkənin fəthi zamanı Islamı qəbul etmiş, Müaviyənin xilafəti döv‌ründə dünyadan getmişdir. «Sihah» müəllifləri ondan qırx altı hədis rəvayət et‌miş‌lər. Onun tərcümeyi-halı «Usdul-ğabə», «Cəvamius-sirə», «Təqribut-təhzib» kitab‌larında qeyd olunmuşdur.

[11] «Fütuhul-büldan», 1-ci cild, səh.35-36; «Təbəqati ibni Sə`d», 2-ci cild, səh.314-315; «Nəhcül-bəlağənin şərhi», səh.81, onun ardı, səh.87; «Tarixul-islam» Zəhəbi, 1-ci cild, səh.364; «Kənzül-ümmal» «xilafət» kitabı, 5-ci cild, səh.365.

[12] «Təbəqat», 2-ci cild, səh.315; «Kənzül-ümmal», 5-ci cild, səh.365.

[13] «Tövbə» surəsi, 128-ci ayə.

[14] «Maidə» surəsi, 50-ci ayə.

[15] «Məryəm» surəsi, 27-ci ayə.

[16] «Nəhcül-bəlağənin şərhi», 4-cü cild, səh.78-79 və 93; «Bəlağatun-nisa», səh.12-15.

[17] «Ali-Imran» surəsi, 144-cü ayə.

[18] «Tövbə» surəsi, 12-ci ayə.

[19] «Ibrahim» surəsi, 8-ci ayə.

[20] «Hüməzə» surəsi, 6-7-ci ayələr.

[21] «Şüəra» surəsi, 227-ci ayə.

[22] «Ali-Imran» surəsi, 38-ci ayə; «Məryəm» surəsi, 6-cı ayə.

[23] «Ənfal» surəsi, 74-cü ayə.

[24] «Nisa» surəsi, 11-ci ayə.

[25] «Bəqərə» surəsi, 180-cı ayə.

[26] «Bəlağatun-nisa», səh.16-17.

[27] «Nəhcül-bəlağənin şərhi», 4-cü cild, səh.97.

215
0
0% (نفر 0)
 
نظر شما در مورد این مطلب ؟
 
امتیاز شما به این مطلب ؟
اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی:
لینک کوتاه

latest article

Fatimeyi-Zəhranın (ə) Əlinin (ə) elçiliyinə cavabı
Rusiya Xüsusi Təyinatları “İŞİD” ovunda
İran Islam Respublikasi: “7 dəqiqəyə Tel Əvivi məhv edərik”
Cühüdsayağı cəza metodları, buddsitlər Ruhinga Müsəlmanlarını soyundurub ...
Məkkə şəhərində hörmətininin saxlanması vacib olan Allah Evi Kəbənin ...
ƏHLİ-BEYT (Ə) QURANDA
Şeyx Zəkzakinin Nicat Qrupu” hakimiyyətə Zəkzakinin sərbəst buraxılması ...
Vaşinqton və Çikaqo şəhərləri Səudiyyəyə qarşı etiraz etdi
Yəhudi işğalçıları İordan Çayının qərb sahilində bir Fələstinli cavanı ...
IBNI ABBASLA BAŞQALARI ARASINDA olan IXTILAF

 
user comment