فارسی
چهارشنبه 30 مرداد 1398 - الاربعاء 19 ذي الحجة 1440

خطبه 102 - خطبه در تشويق به زهد

متن عربی متن ترجمه
وَ مِنْ خُطْبَةِ لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ
از خطبه هاى آن حضرت است
در تشویق به زهد
اُنْظُرُوا اِلَى الدُّنْيا نَظَرَ الزَّاهِدينَ فيها، الصّادِفينَ عَنْها، فَاِنَّها وَاللّهِ
به مانند بى رغبت هاى به دنیا، و اعراض کنندگان از آن به دنیا بنگرید، که به خدا قسم
عَمّا قَليل تُزيلُ الثّاوِىَ السّاكِنَ، وَ تَفْجَعُ الْمُتْرَفَ الاْمِنَ.
دنیا به زودى اهل اقامت و ساکنانش را از میان برمى دارد، و عیّاشان بى خیال را دچار حادثه و بلا مى نماید.
لايَرْجِعُ ما تَوَلّى مِنْها فَاَدْبَرَ، وَلايُدْرى ما هُوَ آت مِنْها فَيُنْتَظَرَ.
آنچه از دنیا از دست رفته و پشت کرده بازنمى گردد، و آینده آن هم روشن نیست چه مى شود تا به انتظارش باشند.
سُرُورُها مَشُوبٌ بِالْحُزْنِ، وَجَلَدُ الرِّجالِ فيها اِلَى الضَّعْفِ وَالْوَهْنِ.
شادى آن آمیخته به اندوه است، و قدرت و قوت مردان آن رو به سستى و ضعف مى رود.
فَلايَغُرَّنَّكُمْ كَثْرَةُ ما يُعْجِبُكُمْ فيها، لِقِلَّةِ ما يَصْحَبُكُمْ مِنْها.
پس فراوانى آنچه که شما را خوشایند است فریبتان ندهد، زیرا آنچه از دنیا با شما خواهد بود اندک است.
رَحِمَ اللّهُ امْرَءاً تَفكَّرَ فَاعْتَبَرَ، وَاعْتَبَرَ فَاَبْصَرَ. فَكَاَنَّ ما هُوَ
رحمت خداوند بر کسى که اندیشه کند و عبرت گیرد، و عبرت بگیرد و بیناى به امور شود. آنچه از دنیا
كائِنٌ مِنَ الدُّنْيا عَنْ قَليل لَمْ يَكُنْ، وَكَاَنَّ ما هُوَ كائِنٌ مِنَ الاْخِرَةِ
موجود بوده پس از اندک زمانى که بر آن بگذرد گویى وجود نداشته، و آنچه از آخرت وجود خواهد یافت
عَمّا قَليل لَمْ يَزُلْ. وَ كُلُّ مَعْدُود مُنْقَض،
گویى پس از اندک زمانى ابدى و همیشگى خواهد بود. آنچه به شماره آید (ساعات عمر) پایان پذیر است،
وَ كُلُّ مُتَوَقَّع آت، وَ كُلُّ آت قَريبٌ دان.
و هرچه را انتظار برند آمدنى است، و هرچه آمدنى است نزدیک و در حال رسیدن است.
مِنْهـا
از این خطبه است
الْعالِمُ مَنْ عَرَفَ قَدْرَهُ، وَ كَفى بِالْمَرْءِ جَهْلاً اَلاّ يَعْرِفَ قَدْرَهُ.
دانا کسى است که اندازه و قدر خود را بشناسد، و براى نادانى کسى همین بس که اندازه خود را نداند.
وَ اِنَّ مِنْ اَبْغَضِ الرِّجالِ اِلَى اللّهِ تَعالى لَعَبْداً وَكَلَهُ اللّهُ اِلى نَفْسِهِ،
مبغوض ترین مردم نزد خدا بنده اى است که خداوند او را به خود واگذاشته باشد،
جائِراً عَنْ قَصْدِ السَّبيلِ، سائِراً بِغَيْرِ دَليل، اِنْ دُعِىَ اِلى حَرْثِ
چنین کسى از راه راست بیرون رفته، و بدون راهنما حرکت مى کند، اگر به زراعت دنیایى بخوانندش
الدُّنْيا عَمِلَ، وَ اِنْ دُعِىَ اِلى حَرْثِ الاْخِرَةِ كَسِلَ، كَاَنَّ ما عَمِلَ لَهُ
در عمل مى کوشد، و اگر به کشت و کار آخرت دعوتش کنند تنبلى مى کند، گویى آنچه در عملش مى کوشد
واجِبٌ عَلَيْهِ، وَكَاَنَّ ما وَنى فيهِ ساقِطٌ عَنْهُ.
بر او واجب، و آنچه نسبت به آن سستى مى کند از او ساقط است.
وَ مِنْهـا
و از این خطبه است
وَ ذلِكَ زَمانٌ لايَنْجُو فيه اِلاّ كُلُّ مُؤْمِن نُوَمَة، اِنْ شَهِدَ
و آن زمانى است که در آن نجات نمى یابد مگر مؤمنى که گمنام است، اگر در بین مردم حضور داشته باشد
لَمْ يُعْرَفْ، وَاِنْ غابَ لَمْ يُفْتَقَدْ. اُولئِكَ مَصابيحُ الْهُدى، وَاَعْلامُ
شناخته نشود، و اگر غایب باشد از او جستجو نکنند. آنان چراغ هدایت، و نشانه هاى روشن براى روندگان
السُّرى. لَيْسُوا بِالْمَساييحِ وَ لاَ الْمَذاييعِ الْبُذُرِ. اُولئِكَ يَفْتَحُ اللّهُ
در عرصه ظلمت اند. سخن چین و فتنه گر و فاش کننده زشتى ها و لغوگو نیستند، آنان مردمى هستند که خداوند
لَهُمْ اَبْوابَ رَحْمَتِهِ، وَيَكْشِفُ عَنْهُمْ ضَرّاءَ نِقْمَتِهِ.
ابواب رحمتش را به روى آنان باز مى گشاید، و رنج و سختى را از آنان برطرف مى سازد.
اَيُّهَا النّاسُ، سَيَأْتى عَلَيْكُمْ زَمانٌ يُكْفَأُ فيهِ الاِْسْلامُ كَما يُكْفَأُ
اى مردم، به همین زودى زمانى بر شما مى رسد که اسلام واژگون شود همچون ظرفى که با
الاِْناءُ بِما فيهِ. اَيُّهَا النّاسُ، اِنَّ اللّهَ قَدْ اَعاذَكُمْ مِنْ اَنْ يَجُورَ عَلَيْكُمْ،
محتویاتش واژگون گردد. اى مردم، خدا شما را پناه داده از اینکه بر شما ستم روا دارد،
وَلَمْ يُعِذْكُمْ مِنْ اَنْ يَبْتَلِيَكُمْ، وَ قَدْ قالَ جَلَّ مِنْ قائِل:
ولى به شما این تأمین را نداده که در معرض آزمایش قرارتان ندهد، آن بزرگترین گوینده در قرآن فرموده:
«اِنَّ فى ذلِكَ لاَيات وَ اِنْ كُنّا لَمُبْتَلينَ».
«در این برنامه نشانه هایى است و ما آزمایش کننده ایم».
-اَمّا قَوْلُهُ عَلَيْهِ السَّلامُ: «كُلُّ مُوْمِن نُوَمَة» فَاِنَّما اَرادَ بِه الْخامِلَ الذِّكْرِ الْقَليلَ الشَّرِّ.
مقصود حضرت از «کل مؤمن نُوَمة» انسان گمنام و کم شر است.
وَ«الْمَساييحُ» جَمْعُ مِسْياح وَ هُوَ الَّذى يَسيحُ بَيْنَ النّاسِ بِالْفَسادِ وَالنَّمائِمِ.
و «مساییح» جمع «مِسْیاح» است و آن کسى است که در میان مردم به فتنه و سخن چینى رود.
وَ«الْمَذاييعُ» جَمْعُ مِذْياع وَ هُوَ الَّذى اِذا سَمِعَ لِغَيْرِه بِفاحِشَة اَذاعَها وَنَوَّهَ بِها.
و «مَذابیع» جمع «مذیاع» است و آن کسى است که ازکسى کار ناشایسته اى مى شنود و آن را همه جا پخش مى کند.
وَ«الْبُذُرُ» جَمْعُ بَذُور وَ هُوَ الَّذى يَكْثُرُ سَفَهُهُ وَ يَلْغُو مَنْطِقُهُ.-
و «بُذُر» جمع «بَذور» است و آن شخص بسیار احمق است که گفتارش بیهوده و لغو است.



پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز