فارسی
  جستجو پيشرفته جستجو متن نهج البلاغه فهرست نهج البلاغه
فهرست نهج البلاغه < نهج البلاغه < صفحه اصلي    
 
بازگشت متن نهج البلاغه همراه با ترجمه استاد حسين انصاريان www.erfan.ir
ابتدا    صفحه قبلي صفحه بعدي    انتها

57

وَ مِنْ كَلام لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ
كلام آن حضرت است
كَلَّمَ بِهِ الْخَوارِجَ
در خطاب به خوارج نهروان
اَصابَكُمْ حاصِبٌ، وَلا بَقِىَ مِنْكُمْ آبِرٌ! اَ بَعْدَ ايمانى بِاللّهِ
طوفان مرگ زا بر شما بوزد، و اصلاح كارى از شما باقى نماند! آيا پس از ايمانم به خدا
وَ جِهادى مَعَ رَسُولِ اللّهِ صَلَّى اللّهُ عليهِ وآلِهِ اَشْهَدُ عَلى نَفْسى
و جهادم همراه رسول حق صلّى اللّه عليه وآله به كفر خود شهادت
بِالْكُفْرِ؟! «لَقَدْ ضَلَلْتُ اِذاً وَ ما اَنَا مِنَ الْمُهْتَدينَ.» فَاُوبُوا شَرَّ مَآب،
دهم؟! «در اين صورت گمراه شده و از گردونه هدايت يافتگان خارج شده ام.» به بدترين سرنوشت برويد،
وَ ارْجِعُوا عَلى اَثَرِ الاَْعْقابِ! اَما اِنَّكُمْ سَتَلْقَوْنَ بَعْدى ذُلاًّ شامِلاً،
و از راهى كه آمده ايد به جهالت گذشته برگرديد! بدانيد پس از من به پستى فراگير دچار مى شويد،
وَ سَيْفاً قاطِعاً، وَ اَثَرَةً يَتَّخِذُهَا الظّالِمُونَ
و شمشيرهاى برنده به سراغتان خواهد آمد، و ثروت شما را ستمكاران گرفته مِلك خود كنند و اين
فـيـكُـمْ سُـنَّـةً .
عمل را براى خود عادت و سنّت قرار دهند.
] قَوْلُهُ عَلَيْهِ السّلامُ: «وَ لا بَقِىَ مِنْكُمْ آبِرٌ» يُرْوى عَلى ثَلاثَةِ اَوْجُه: اَحَدُها اَنْ يَكُونَ
گفتار حضرت: «و لا بَقِىَ مِنكم آبِرُ» به سه صورت روايت شده: يكى همان طور كه در
كَما ذَكَرْناهُ «ابِرٌ» بِالرّاءِ مِنْ قَوْلِهِمْ رَجُلٌ آبِرٌ لِلَّذى يَأْبِرُ النَّخْلَ اَىْ يُصْلِحُهُ. وَ يُرْوى
متن آورده ايم «آبر» با راء به معناى اصلاح كننده نخل است. دوم
 
«آثِرٌ» بِالثّاءِ بِثَلاثِ نُقَط يُرادُ بِهِ الَّذى يَأْثِرُ الْحَديثَ أىْ يَرْويهِ وَ يَحْكيهِ، وَ هُوَ اَصَحُّ
«آثر» با ثاء سه نقطه به معناى روايت كننده و حكايت كننده حديث، كه اين صحيح ترين
الْوُجُوهِ عِنْدى. كَاَنَّهُ عَلَيْهِ السّلامُ قالَ: لابَقِىَ مِنْكُمْ مُخْبِرٌ. وَ يُرْوى «آبِزٌ» بِالزّاىِ
وجه نزد من است. گويى حضرت فرموده: مخبرى از شما باقى نماند. سوم «آبز» با زاى
الْمُعْجَمَةِ وَ هُوَ الْواثِبُ; وَ الْهالِكُ اَيْضاً يُقالُ لَهُ آبِزٌ.[
نقطه دار به معناى پرخاشگر; و نيز به معناى هلاك شونده است.

58

و قالَ عَلَيْهِ السَّلامُ
گفتار آن حضرت است
لَمّا عَزَمَ عَلى حَربِ الْخَوارِجِ وَ قيلَ لَهُ: اِنَّ الْقَوْمَ قَدْ عَبَرُوا جِسْرَ النَّهْرَوانِ
زمانى كه عزم بر جنگ خوارج داشت و به آن حضرت خبر دادند كه آنان از پل نهروان عبور كرده اند
مَصارِعُهُمْ دُونَ النُّطْفَةِ. وَاللّهِ لايُفْلِتُ مِنْهُمْ عَشَرَةٌ، وَ لايَهْلِكُ
محل نابودى ايشان اين طرف آب است. به خدا قسم ده نفر از ايشان از اين مهلكه جان به در نبرند، و از شما
مِنْكُمْ عَشَـرَةٌ.
هم ده نفر كشته نشود.
] يَعنى بِالنُّطْفَةِ ماءَ النَّهْرِ، وَ هِىَ اَفْصَحُ كِنايَة عَنِ الْماءِ وَ اِنْ كانَ كَثيراً جَمّاً.
مراد از «نطفه» آب نهر است. لغت نطفه از جنبه كنايى فصيح ترين كنايه از آب مى باشد هرچند آب بسيار باشد.
وَ قَـدْ اَشَـرْنا اِلى ذلِـكَ فيما تَقَـدَّمَ عِنْـدَ مُضِىِّ ما اَشْبَهَـهُ.[
و ما شبيه اين مطلب را ذيل نظير همين فرمايش حضرت در گذشته اشاره كرديم.

132
 
133
باب
شماره شماره صفحه نمايش معني بزرگنمايي   جستجو | راهنما