فارسی
جمعه 22 فروردين 1399 - الجمعة 16 شعبان 1441

ثنا و ستايش الهی قبل از دعا

عَنِ الْحارِثِ بْنِ الْمُغَيْرَةِ قالَ :

سَمِعْتُ أبا عَبْدِاللّهِ عليه السلام يَقُولُ : إيّاكُمْ إذا أرادَ أَحَدُكُمُ أنْ يَسْئَلَ مِنْ رَبِّهِ شَيْئاً مِنْ حَوائِجِ الدُّنْيا وَالاْخِرَةِ حَتّی يَبْدَءَ بِالثَّناءِ عَلَی اللّهِ عزَّوَجَلّ وَالْمَدْحِ لَهُ وَالصَّلاةِ عَلَی النَّبیِّ ثُمَّ يَسْئَلُ اللّهَ حَوائِجَهُ[229] .

حارث بن مغيره می گويد :حضرت صادق عليه السلام فرمود : مبادا چون يكی از شما بخواهد از پروردگار خويش چيزی از حاجات دنيا و آخرت مسئلت كند ، بدان مبادرت ورزد ، مگر به ستايش او و صلوات بر پيامبر دعايش را آغاز كند ، سپس حاجات خود را بخواهد .

محمد بن مسلم گويد : حضرت صادق عليه السلام فرمود :

همانا در كتاب اميرالمؤمنين عليه السلاماست كه ستايش پيش از درخواست است ، پس هرگاه خدای عزوجل را خواندی و به درگاهش دعا نمودی او را تمجيد كن ، عرض كردم چگونه تمجيدش كنم فرمود : می گويی :

يا مَنْ هُوَ أقْرَبُ إلَیَّ مِنْ حَبْلِ الْوَريدِ ، يا فَعّالاً لِما يُريدُ ، يا مَنْ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ ، يا مَنْ هُوَ بِالْمَنْظَرِ الْأعْلی ، يا مَنْ هُوَ لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَیْ ءٌ[230] .

ای كسی كه از رگ گردن به من نزديك تری ، ای كسی كه هر چه را بخواهی انجام دهی ، ای كسی كه ميان مرد و دلش حائل شوی و ای كسی كه در برترين نظر اندازهايی و ای آن كه به مانندش چيزی نيست .

علامه مجلسی رحمه الله در شرح : يا مَنْ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ چند وجه فرموده :

اول : اين كه كنايه از نزديكی خداوند به بندگانش می باشد ؛ زيرا كسی كه حائل بين دو چيز شد ، بدان چيز نزديك تر از ديگر است .

دوم : اشاره به اين است كه او بر مكنوناتی از دل ها آگاه است كه شايد صاحبان آن ها از آن بی خبر باشند و در روايتی هست كه فرمود : معنای اين جمله اينست كه دل ها نتوانند چيزی را از خداوند مخفی و پنهان دارند .

سوم : يعنی به وسيله مرگ بين انسان و دلش جدايی اندازند و اين جمله دعا برای وادار كردن مردم است به اين كه به پاك كردن دل هاشان مبادرت ورزند ، پيش از آن كه خداوند به سبب مرگ بين آن ها و دل هاشان جدايی اندازد .

چهارم : كنايه از اين است كه مالك دل ها خداست ، هر تصميمی كه بندگان گرفته باشند ، به هم زند و مقاصد آن را تغيير دهد و دل را به حالات مختلف بگرداند ، از ذكر به فراموشی و از فراموشی به ذكر ، از ترس به آسودگی و از آسودگی به ترس[231] و در حديث است كه دل مؤمن ميان دو انگشت اوست ، به هر سو كه بخواهد بگرداند[232] و در دعاست :

يا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ .

ای دگرگون كننده قلبها .

پنجم : آنچه از دو حديث از تفسير عياشی آمده ، معنايش اين است كه حايل شود ميان انسان و ميان اين كه باطل را از حق تميز دهد .




پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز