فارسی
پنجشنبه 21 فروردين 1399 - الخميس 15 شعبان 1441

توحيدات ثلاثه

امام خمينی رحمه الله در دنباله گفتار پر مغز قاضی سعيد در مسئله ركوع می گويد :

بدان كه عمده احوال صلاة سه حال است كه ساير اعمال و افعال مقدمات و مهيئات آن ها است :

اوّل : قيام

دوّم : ركوع

سوّم : سجود

اهل معرفت اين سه را اشاره به توحيدات ثلاثه دانند و چون صلاة ، معراج كمالی مؤمن و مقرب اهل تقوا است متقوّم به دو امر است كه يكی مقدمه ديگری است :

اوّل : ترك خودبينی و خودخواهی كه آن حقيقت و باطن تقوا است .

دوّم : خداخواهی و حق طلبی كه آن حقيقت معراج و قرب است و لذا در روايات شريفه است كه :

ألصَّلاةُ قُرْبانُ كُلِّ تَقّیٍ[8] .

نماز مايه نزديكی هر پرهيزكاری به خداست .

چنانچه قرآن مجيد نيز نور هدايت است ولی برای متقيان :

ذلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدیً لِلْمُتَّقِينَ [9] .

در [ وحی بودن و حقّانيّت ] اين كتابِ [ با عظمت ]هيچ شكی نيست ؛ سراسرش برای پرهيزكارانْ هدايت است .

و بالجمله در سه مقام كه قيام و ركوع و سجود است اين دو مقام به تدريج حاصل شود ، پس در حال قيام ترك خودبينی است به حسب مقام فاعليت و رؤيت فاعليت حق و قيوميت حق مطلق است و در ركوع ترك خودبينی ، به حسب مقام صفات و اسما و رؤيت اسما و صفات حق است و در سجود ترك خودبينی است مطلقاً ، خداخواهی و خداطلبی است مطلقاً و جميع منازل سالكين از شؤون آن مقام ثلاثه است ، چنانچه بر اهل بصيرت و اصحاب عرفان و سلوك واضح است .

و چون سالك در اين مقامات توجه به اين نمود كه سر اين اعمال توحيدات ثلاثه است ، هر يك از مقامات كه دقيق تر و لطيف تر است ، سالك را مراقبت بيشتر ضرورت است و البته خطر مقام بالاتر و لغزشش بيشتر است ! پس در مقام ركوع چون سالك را دعوی آن است كه در دار وجود ، علم و قدرت و حيات و اراده ای جز از حق نيست و اين دعوی بسيار بزرگ و مقام بسيار دقيقی است و از امثال ما اين دعوی نشايد ، به باطن ذات بايد به درگاه مقدس حق روی تضرع و مسكنت و ذلت آوريم و عذر قصور و تقصير خواهيم و نقصان خود را به عين عيان و شهود وجدان دريابيم ، شايد كه از مقام مقدس او توجهی و عنايتی شود و حال اضطرار اسباب دستگيری او از ما بندگان شود :

أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ [10] .

[ آيا آن شريكان انتخابی شما بهترند ] يا آن كه وقتی درمانده ای او را بخواند اجابت می كند و آسيب و گرفتاريش را دفع می نمايد .

قرآن مجيد مردم را به چهار برنامه سازنده دعوت می كند و محصول آن برنامه ها را فلاح و رستگاری و پيروزی در دنيا و آخرت اعلام می نمايد كه از جمله آن برنامه ها ركوع است :

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ [11] .




پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز