فارسی
چهارشنبه 28 آذر 1397 - الاربعاء 11 ربيع الثاني 1440
  81
  0
  0

بازکاوی تاریخ و آموزه‌های آیین زرتشت

بازکاوی تاریخ و آموزه‌های آیین زرتشت

 در میان فلات پامیر و فلات آناتولی، فلاتی وجود دارد که از شمال به دریای خزر و از جنوب به خلیج فارس و دریای عمان منتهی می شود. این فلات پل ارتباطی غرب و شرق و یگانه راه تعامل تمدن های باستانی بین النهرین، مصر و یونان با تمدن های چین و هند بوده است. آثار به جامانده از برخی ساکنین بومی غرب این منطقه که در کوه های زاگرس و منطقه خوزستان تمدنی، به نام «اوراتور» و «کیلام» به وجود آورده بودند، نشان می دهد اینان در باورهای خود، تحت تأثیر ادیان بین النهرین بوده و معابد و مراسمی همانند معابد و مراسم دینی تمدن های سومر، بابل و آشور داشته اند.

 

«زیگورات» چغازنبیل که آثارش از دل تپه های نزدیک شوش بیرون آورده شده ، شدت این تأثیرپذیری در معماری معابد کیلامی را نشان می دهد. این نوع از ارتباط و پیوستگی بین ساکنین فلات یاد شده و بین النهرین بعد از مهاجرت آریایی ها در سمت شمال شرقی به این فلات از بین رفت و تازه واردان که با ورود خود، فرهنگ و رسوم جدیدی را به ارمغان آورده بودند، علاوه بر قلع و قمع ساکنین بومی، نام این منطقه را نیز به افتخار نام قبیله خود «ایران»، نامیدند.

 

اطلاعات ما درباره باورهای دینی مهاجرین تازه وارد آریایی به فلات ایران چندان زیاد نیست و آنچه از سوی برخی مستشرقین و با استناد به آثار دینی و باستانی باقی مانده از نژاد هند و اروپایی ارائه شده، معرف نوعی طبیعت پرستی و تعدد خدایان است. هرچند به نظر می رسد این مطلب نتیجه مستقیم تجزیه و تحلیل اطلاعات تاریخی نباشد و مستشرقین یاد شده بیشتر تحت تأثیر فرضیه های پیشینی و خودساخت خود بوده باشند.

 

بر اساس داده های تاریخی، باورهای دینی ساکنین فلات ایران از سه هزار سال قبل تا ورود اسلام به این سرزمین با نام هایی چون «آیین مغان»، «آیین مهرپرستی»، «آیین مجوس»، «آیین زرتشت»، «آیین زروان»، «آیین مزدک»، «آیین مانوی» و... شناخته می شده، ولی دانستن حد و مرز این نام ها و چگونگی ظهور، تطور، تکامل، سقوط و اضمحلال آنها در طول سده های طولانی و دست یافتن به اصول و فروعشان، مهم ترین چالش پژوهش گران معاصر بوده است.

 

ما برای بازکاوی تاریخ باورهای دینی ایرانیان قدیم از دو منبع و مرجع می توانیم استفاده کنیم: اولین منبع، مربوط به اطلاعاتی می شود که از آثار باستانی و کتیبه های به جامانده از حکومت ماد و امپراطوری های هخامنشی، اشکانی و ساسانی به دست می آید و با کمی خوش بینی می توانیم کتابی که امروزه به نام اوستا شناخته می شود و سایر کتاب های اقماری آن را از زمره همین منابع به حساب آوریم.

دومین منبع، آثار نویسندگان باستانی تمدن های غیرایرانی، مثل تمدن یونان و روم و یا حتی نویسندگان و مورخین تمدن اسلامی است که اطلاعات گران بهایی از باورهای دینی ایرانی کهن به ما ارائه می دهند.

 

آنچه به صورت سنتی بین بیشتر محققین و پژوهشگران متداول شده، این نظریه است که آریایی های ایرانی همانند خویشاوندان هندی خود، باورهای طبیعت پرستانه ای داشتند، ولی با ظهور پیامبری به نام «زرتشت» به سمت توحید و یگانه پرستی، گرایش پیدا کردند. بنابراین ساکنین ایران را باید زرتشتی دانست که «اوستا» کتاب مقدس آنها بوده و حتی مسلمانان، به هنگام ورود به فلات ایران به دلیل همین کتاب آنها را از زمره اهل کتاب به حساب آوردند.

این طرز تلقی که باورهای دینی زرتشتیان امروزی ایران و پارسیان هند را بازمانده باورهای دینی ایران باستان می داند تمام اطلاعات تاریخی را بر این فرضیه تطبیق داده و عرصه را بر ارائه نظریه های نو و جدید، تنگ می کند.

 

تمام داده های تاریخی که از آثار ساختمانی و کتیبه های باستانی دوره ماد، هخامنشی، اشکانی و... به دست می آید و همچنین گزارش های مورخین یونانی و نویسندگان اسلامی با چنین پیش فرضی تجزیه و تحلیل می شود؛ لیکن این نظریه با چندین چالش هم مواجه است و باید به این سئوال ها پاسخ دهد که:

 

1ـ تاریخ دقیقی برای ظهور زرتشت به عنوان پیامبر آیین مزدیسنی، وجود ندارد. عده ای تاریخ ظهور او را ششصد سال قبل از میلاد و برخی شش هزار سال قبل از میلاد دانسته اند.

بنابراین نمی توان گفت آریایی ها از چه زمانی با آیین زرتشت آشنا شده اند و پنج هزار و چهارصد سال مدتی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت.

 

2ـ محل تولد زرتشت مردد بین آذربایجان، ری و افغانستان است و اگر تولد او را شش هزار سال قبل از میلاد و منطقه «آذربایجان» یا «ری» بدانیم دیگر نمی توانیم بگوییم وی از نژاد آریا بوده و یا در میان آریایی های افغانستان به پایتختی بلخ به تبلیغ آیین خود پرداخت؛ زیرا در آن زمان آریایی ها هنوز به منطقه خراسان بزرگ و فلات ایران وارد نشده بودند.

 

3ـ در مورد زرتشت اطلاعات چندانی وجود ندارد و آنچه به دست ما رسیده بیشتر ساخته ذهن برخی نویسندگان زرتشتی در دوره اسلامی است که سعی در ارائه چهر ه ای شبیه به چهره پیامبران بنی اسرائیل از زرتشت داشته اند. در برخی از این نوشته ها مطالبی که درباره تولد، کودکی، نوجوانی، معجزات و... آورده شده، نوعی تقلید ناقص و ناپخته از زندگی پیامبرانی چون حضرت ابراهیم، حضرت موسی و حضرت عیسی می باشد.

 

4ـ کتابی که «اوستا» نامیده می شود به احتمال، بعد از ورود مسلمانان به ایران جمع آوری شده تا اینان خود را اهل کتاب معرفی کنند، زیرا

اولاً : قدیمی ترین نسخه اوستا که به خط «دبیره» نوشته شده مربوط به 1325 میلادی می باشد، یعنی حدود هفتصد سال پیش، که در دانمارک نگهداری می شود.

 ثانیاً: اعراب که زمانی زیر سلطه ساسانیان بودند و آنها را از نزدیک می شناختند ایرانیان را صاحب کتاب نمی شمردند و حتی به پیامبر اسلام و حضرت امیر المؤمنین علی(ع) اعتراض کردند که چرا با آنها همانند اهل کتاب رفتار می کنند. بنابراین آریایی های دوره ساسانی کتاب شناخته شده ای نداشتند و در برخی روایات تنها به این نکته اشاره شده که یکی از مشرکین مکه، در برابر قرآن، قصه های باستانی ایران را می خواند تا مردم را به سوی خود جلب نماید.

ثالثاً: بر فرض در دوره ساسانی کتابی به نام اوستا بوده الان دلیلی در دست نیست که کتاب اوستای کنونی همان کتاب باشد.

 

4ـ حتی اگر باور کنیم که اوستا کتاب مقدس زرتشتیان بوده باز اوستاپژوهان اعتراف می کنند که تنها قسمتی از بخش گاتها به زرتشت تعلق دارد. و بقیه آن یا به دوران قبل از زرتشت باز می گردد یا به دوره بعد از زرتشت؛ بنابراین نباید اوستای کنونی را کتاب مقدس زرتشت به حساب آورد.

حال با این تشتت چند هزار ساله و غیر مستند بودن کتاب اوستای موجود، چگونه می توان ادعا کرد که آیین زرتشت دین ایران باستان و اوستای کنونی، کتاب مقدس آنان بوده است.

 

برای پاسخ به سئوال های بالا و یافتن دین ایرانیان باستان می توان نظریه جدیدی را مطرح کرد که با متون و آثار تاریخی به جا مانده، تناسب و سنخیت بیشتری دارد و می تواند به عنوان نظریه ای جدید مورد نقد و نظر قرار گیرد و انحصار نظریه قبلی را از بین ببرد.

بر اساس نظریه جدید دین عمومی ایرانیان کهن و به تعبیر دیگر دین مادر در فلات ایران، «آیین مجوس» بوده است که در طول تاریخ تغییر و تحولات و شاخه های متعددی پیدا کرده است. یکی از این شاخه ها «آیین زرتشت» بوده که توسط زرتشت تبلیغ می شده، ولی همین شاخه هم بعدها تغییر و تحولات فراوانی به خود دیده و با به قدرت رسیدن دولت ساسانی تنها قرائتی خاص از آیین زرتشت رسمیت یافته و مورد حمایت این دولت قرار گرفته است و زرتشتیان امروزی با کمی تغییر و تحول ادامه دهندگان سنت زرتشتی همان قرائت خاص هستند و نمی توان آنها را نماینده آیین زرتشت که از سوی زرتشت تبلیغ می شده یا آیین مجوس که دین عمومی و اصلی ساکنین فلات ایران بوده است به حساب آورد.

 

ادله این نظریه را می توان در موارد ذیل، چنین خلاصه کرد:

1ـ روایات اسلامی بین آیین مجوس و آیین زرتشت فرق می گذارند. به عنوان مثال امام صادق(ع) در پاسخ فردی که سئوال می کند آیا «زرتشت» پیامبر مجوس بوده، می فرماید: «زرتشت در میان مجوس با زمزمه آمد و ادعای نبوت کرد و عده ای از آنان به او ایمان آورده و عده ای او را انکار کرده و بیرونش کردند تا اینکه در بیابان طعمه درندگان شد.»

در حالی که در روایتی دیگر امام(ع) کشته شدن پیامبر مجوس و سوخته شدن کتابش را توسط مردم دانسته و نام او را جاماسب معرفی می کند و می فرماید: «مجوس پیامبری داشت که او را کشتند و کتابش را سوزاندند. او کتابی که در پوست دوازده هزار گاو نوشته بود را به میان آنان آورد و به او جاماسب گفته می شد. » بنابر مفاد این حدیث، می توان گفت که نام مجوس از جاماست اخذ شده و این کتاب ربطی به اوستای فعلی نداشته و تطبیق این روایت و احادیث همگون بر کتاب اوستایی که ادعا شده در دوره هخامنشی، بوده و در حمله اسکندر سوخته ادعایی بی دلیل است.

 

3ـ از میان نویسندگان اسلامی مؤلف «تاج العروس» به خوبی بین آیین مجوس و آیین زرتشت فرق گذاشته و می نویسد: «مجوس بر وزن صبور مردی بود که گوش های کوچک که برای ملت مجوس دینی وضع کرد و مردم را به آن فرا خواند، به طوری که بعضی ها گمان کرده اند آن «زردشت» فارسی نیست؛ زیرا زردشت بعد از ابراهیم بوده در صورتی که مجوس دین قدیم است و زردشت بعدها آن را تجدید کرده و تغییراتی داده است کلمه مجوس معرب «منج گوش» است»

از میان مستشرقین هم برخی معتقد به دوگانگی بین آیین زرتشت با آیین اصلی ایرانیان کهن بوده اند و معتقدند «تا اندازه ای قطعی است که یک دین مزدایی نه تنها پیش از زرتشت وجود داشته، بلکه دیر زمانی پس از او هم بی آنکه برخوردی با ساختمان دین او داشته باشند، وجود داشته است من میان دین مزدایی و دین زرتشت که تنها پرداخت ویژه ای از دین مزدایی است، جدایی می نهم.»

 

3ـ شاهان هخامنشی که قدرت و حکومت خود را لطف و مشیت خداوند و نعمتی از سوی او می دانستند در کتیبه های خود اشاره ای به زرتشت و آیین او نمی کنند و اثری از وجود اهریمن و امشاسپندان که گویا از نوآوری های زرتشت بوده به چشم نمی خورد. همین امر باعث شده که تقریباً اکثر پژوهش گران اذعان کنند که هخامنشیان زرتشتی نبودند و هردوت، متولد 484 قبل از میلاد، که گزارشی نسبتاً جامع از ایران ارائه می دهد، نامی از زرتشت و آیین زرتشتی نمی برد.

 

این در حالی است که هخامنشیان نه تنها خود موحد بودند، بلکه ارتباط تنگاتنگی با آیین یهودیت و پیروان آن داشتند. به عنوان مثال کوروش که از سوی یهودیان «مسیح» نامیده می شد در فرمانی می نویسد: «من کوروش، پادشاه پارس، اعلام می دارم که خداوند خدای آسمان ها، تمام ممالک جهان را به من بخشیده است و به من امر فرموده است که برای او در شهر اورشلیم که در یهودا است خانه ای بسازم، بنابراین از تمام یهودیانی که در سرزمین من هستند، کسانی که بخواهند می توانند به آنجا بازگردند و خانه خداوند اسرائیل را در اورشلیم بنا کنند، خداوند همراه ایشان باشد.»

 

این ارتباط در دوره شاهان بعدی نیز ادامه پیدا کرد. حمایت بی دریغ داریوش، خشایارشا و... که قسمتی از آنها در عهد عتیق، یعنی کتاب مقدس یهود، منعکس شده نشانگر رابطه دینی و مذهبی بین شاهان هخامنشی و آیین یهودیت است، در حالی که در میان آیین زرتشت و پیروان آن با آیین یهودیت چندان ارتباطی وجود ندارد.

همچنین نشانه ای بر تقدیس آتش و یا در دخمه گذاشتن مردگان به جای دفن کردن در عصر هخامنشیان وجود ندارد. مقبره های بجامانده از شاهان هخامنشی در تخت جمشید، نقش رستم و پاسارگاد نشان می دهد که آنان مردگان خود را دفن می کردند؛ در حالی که تقدیس آتش و برج خاموشان از اصول مهم و مناسک اصلی آیین زردشت است و به همین دلیل از شاهان ساسانی مقبره ای بر جای نمانده است.

 

4ـ شاهان اشکانی را نیز نمی توان زرتشتی نامید و وجود اسم «مهرداد» که نام چندین شاه اشکانی بوده نشانه ای از گرایش این شاهان به آیین مهرپرستی است نه آیین زرتشت. هرچند در این دوره هم ارتباط مردم ایران با آیین یهودیت ادامه داشته و منتظر ظهور مسیح این قوم بوده اند، چنانکه در انجیل متی به این مطلب اشاره شده که چند مجوس ستاره شناس از مشرق زمین به اورشلیم آمده پرسیدند کجاست آن کودکی که باید پادشاه یهود گردد...» شاهان اشکانی نیز مردگان خود را به خاک می سپردند و وقتی امپراطور روم از آدیابن می گذشت دستور داد گورستان شاهان پارت را ویران سازند و استخوان های مردگان را بیرون آورند.

 

ساسانیان نیز که خود را مبلّغ آیین زرتشت می دانستند، منکر گرایش اشکانیان به کیش زردشتی بودند و خودشان نه تنها رابطه ای با یهودیان و مسیحیان اهل کتاب نداشتند، بلکه سخت گیری هایی نیز بر آنها اعمال می کردند؛ چنان که در تلمود اشاره شده که اردشیر اول یهود را از اعمال کیفرهای سخت بر هم دینان خود محروم ساخت.

و در کتیبه کرتیر به صراحت می نویسد: «... ولی اهریمن و دیوان را ضربت ها و درد و رنج فراوانی نصیب شد و آیین اهریمن و دیوان از کشور رخت بر بست و به دور افکنده شد و کاهنان یهود و بودایی و برهمنان و نزاریان و زندیکان از هم فروپاشید و تصویرهای خدایشان منهدم گشت و پرستش گاه های دیوان نابود شد و به جایگاه ایزدان بدل گشت ».

 

بنابراین آیینی که امروزه به نام زرتشت معروف شده، تنها قرائتی خاص و یا شعبه ای از آیین زرتشتی است که در زمان ساسانیان و به همت آنان رسمیت یافت و خود این آیین نیز هرچند در فلات ایران و در میان پیروان آیین مجوس ظهور یافته بود تفاوت های اساسی با آیین مجوس که از سوی قرآن در ردیف ادیان دارای کتاب و در مقابل مشرکین قرارگرفته، دارد. به خصوص بر آیین زرتشتی باقی مانده از عصر ساسانی انتقادهای جدی وارد است که به برخی از آنها اشاره می شود:

 

1ـ چندگانه پرستی و قدیم بودن عالم: بر اساس برخی از سرودهای گاتاها اهورامزدا مانند خدای متعال و برتر از همگان مورد پرستش قرار می گرفته، ولی این دیدگاه بعدها تزلزل یافته و نوعی چندگانه پرستی و تعدد قدما وارد این آیین شده و امشاسپندان نیز در خور پرستش معرفی شدند. هرچند بعد از ورود اسلام به سرزمین ایران برای احیای دوباره توحید در آیین زرتشت تلاش هایی صورت گرفت، اما باز می توان آثاری از تعدد قدما در این آیین را به دست آورد. چنانکه گفته اند: «بهدنیان گویند اهرمن از زمان پدید آمد و هم ایشان گویند که فرشتگان و آسمان ها بوده و هستند و باشند» برخی معتقدند که در اوستا به سه خدا اشاره شده چرا که در فرهنگ زرتشتی موجودات به سه دسته تقسیم می شوند:

 

الف) خودَاتا (خود آفریده و خود ساخته) برخی از ذوات طبیعت مثل مکان، زمان به معنی زروان، روشنی بی پایان، تاریکی بی کران، آسمان اعلی، خودآفریده هستند و خدایان این آیین هستند.

ب) مزداداتا (آفریده مزدا) جهان مادی و جسمانی، آنچه نیکو و برای انسان مفید است توسط مزدا آفریده شده است.

ج) دَوَهَ داتا (آفریده اهریمن): موجودات زیان بخش و پلید از قبیل مگس، مورچه، وزغ، ملخ، سرما، بیماری، دیوها و...

 

بنابراین خالق هستی اهورامزدا و اهریمن هستند که اولی خوبی ها و دومی بدی ها را آفریده و این همان ثنویت است، اما چون موجودات دیگری نیز خود آفریده می باشند، ثنویت به تثلیث یا چند خدایی تبدیل می شود. به همین دلیل برخی اعتقاد دارند که در آیین زرتشتی اهورامزدا و امشاسپندان در خور پرستش هستند که همان تعدد در معبود می باشد.

 

2ـ پرستش طبیعت: مظاهر طبیعت همچون خورشید و ماه و آتش در آیین زرتشت مورد نیایش قرار می گیرد؛ هرچند در برخی از متون اخیر این مظاهر به عنوان قبله نیایش معرفی می شوند.

 

3ـ نژاد پرستی: هر چند برخی ادعا کرده اند که دعوت زرتشت فراگیر و جهانی بوده و او همگان را به آیین خود دعوت می کرده، ولی شاهد تاریخی نشان می دهد که همه پیروان آیین زرتشت، نژاد آریایی داشته و از دیگر نژادها کسی در جرگه پیروان زرتشتی در نیامده و همین نژادپرستی از عوامل مهم پیدایش نظام طبقاتی و ازدواج با محارم شده است.

«کرتیر» از بنیانگذاران زرتشتی ساسانی در سنگ نوشته ای که از او باقی مانده می نویسد: «بسیار ازدواج ها میان محرمان برقرار نمودم » از دیدگاه این آیین جان دیگران ارزشی ندارد. به عنوان مثال پزشکی که می خواهد عمل جراحی یاد بگیرد باید اول روی دیوپرستان (غیرزرتشتی) آزمایش کند و اگر سه دیوپرست به دست او مرد، او دیگر نباید بر مزداپرستان پزشکی کند.

 

4ـ نظام طبقاتی: جامعه ساسانی که نماد جامعه مورد نظر آیین زرتشت بوده از چهار طبقه تشکیل شده بود: 1ـ آژون(روحانیان) 2ـ ارتش تاران 3ـ کشاورزان 4ـ صنعتگران و هر طبقه ای محدودیت ها و امتیازهای خود را به ارث می گذاشت و امکان ترقی از طبقه ای به طبقه دیگر وجود نداشت علم و ثروت و قدرت در اختیار طبقه بالا بود و طبقات پایین امتیازی جز کار و بردگی نداشتند.

 

5ـ انحصارگرایی علمی: یک از ویژگی های جامعه زرتشتی ساسانی انحصاری بودن آموزش در دست موبدان و طبقه کاهن بوده است، چنانکه گفته اند: «موبد را باید لغت پهلوی غیر را نیاموزد چه یزدان به زردشت گفته است که این علم را به فرزندان خود تعلیم کن.»

 

6ـ حکومتی شدن دین: همان گونه که گذشت آیین زرتشت فعلی باقی مانده قرائتی خاص از آیین زرتشت است که از سوی ساسانیان تبلیغ می شد و در حقیقت آیینی دولتی بود و اردشیر بابکان که نگاهبان آتش بود بعد از برپایی آتشکده بزرگ شاهی منصب کاهنی آن را بر عهده داشت و موبدان موبد، شناخته می شد و در فهرست درباریان وی از موبدان موبد نامی نبود.

به همین دلیل کرتیر در سنگ نوشته خود با افتخار قلع و قمع پیروان دیگر ادیان و مذاهب و برپایی آتشکده ها را از افتخارات خود می شمارد، وی می گفته: «آنان (موبدان و شاهان) برادران یکدیگرند از یک زهدان زاده شده اند و هرگز از یکدیگر جدا نمی شوند» و نتیجه چنین امری دستوری شدن دین و احکام آن بود که با صلاحدید شاه تغییر می یافت.

 

7ـ غیر عملی بودن احکام و مناسک اوستا: آموزه های موجود در اوستا به خصوص احکام عملی که در بخش وندیداد آمده بیشتر به مسائلی درباره تقدس سگ، احکام دفن مرده، زن حائض و... اشاره کرده که به چند نمونه از آنها اشاره می شود:

 

الف) تقدیس سگ: در وندیداد سگ از مقام بسیار بالایی برخوردار است و احکام زیادی را به خود اختصاص داده است. به عنوان مثال، هر کسی استخوانی سخت و ناجویدنی به سگ گله و خانگی بدهد مجازات «پشوتنو» را به دنبال دارد. همچنین اگر سگی را بترساند به گونه ای که در گودال افتاده و آسیبی ماندگار به او برسد، باز مجازات پشوتنو به دنبال دارد.

 اصطلاح پشوتنو به معنی مرگ ارزان، گناه نابخشودنی که مرتکب آن با دادن تاوان بخشوده نمی شود و در بعضی مواقع به معنی گناهی که مجازات آن دویست تازیانه «اَسپهه ـ اَشترا» و دویست شلاق «سَرَوشو ـ چَرَن» است. آمده است.

از دیگر احکام مربوط به سگ مجازات کسی است که سگ آبی را بکشد، او برای جبران عمل خود باید ده هزار بسته هیزم سخت خشک، ده هزار هیزم نرم خشک از چوب های خوش بو، ده هزار بَرْسمَ (شاخه های تازه بریده شده) ده هزار شیر پاک و... را به روان سگ آبی بدهد بعد ده هزار مار، ده هزار سگ نمای (گربه)، ده هزار سنگ پشت، ده هزار قورباغه ای که در خشکی زندگی می کند، ده هزار مور دانه کش، ده هزار مور گودال کن، ده هزار کرم خاکی، ده هزار مگس را کشته و ده هزار گودال ناپاک را پر کند و ده ها کار دیگر که هر کس از شنیدن آنها حیران می ماند. همچنین مجازات کسی که پیکر مرده سگی را بر زمین بیندازد دو هزار ضربه شلاق است.

 

ب) احکام مربوط به زنان: در اصطلاح وندیداد کلمه «دشتان» به معنی قاعدگی، عادت ماهانه زنان کاربرد دارد و احکام بسیار پیچیده و سختی به دنبال دارد، چنین زنی باید دور از دیگران و در «دشتانستان» که جایی متروک و دور از آتش و آب و مردمان است ساکن شود. در ظرف های فلزی کم بها به او غذا می دهند لکن باید غذای کم بخورد تا نیرو نگیرد. بعد او را با گُمیز(ادرار گاو) در دو گودال شستشو می کنند سپس در گودال سوم با آب شستشو می شود. و در تابستان باید 200 مورچه بکشد و اگر زمستان بود باید 200 حشره گزنده و آسیب رسان را از بین ببرد.

 

حال اگر زنی بچه مرده به دنیا آورد باید او را در آلونکی دور از آب و آتش و مردم حبس کرد او باید 3 یا 6 یا 9 جام گمیز«ادرار گاو نر» بنوشد تا رحم او پاک شود. بعد از آن می تواند شیرگرم مادیان یا گاو را بنوشد ولی نمی تواند آب بنوشد تا 3 شب باید به این گونه بماند بعد از 3 شب تن و جامه خود را با گمیز آمیخته با خاکستر و آب در کنار 9 گودال بشوید بعد تا 9 شب بدین منوال تنها می ماند. بعد از آن تن و جامه خویش را با ادرار گاو و آب می شوید تا پاک شود.

 

ج) مجازات دفن مرده: از دیدگاه اوستا زمین پاک است و نباید مرده را در آن دفن کرد؛ زیرا مرگ سلاح اهریمن است و موجب آلودگی امشاسپندان می شود. بلکه او را باید در دخمه ای گذاشت تا خوراک حیوانات مردار خوار شود. و مجازات کسی که مرداری را در آب یا آتش بیفکند سنگین بوده، چنین کسی هرگز رستگار نشده و دیگر باره پاک نمی شود و یا کسی که پیکر مرده را نبسته و با مفرغ و سنگ در زمین استوار نکند 400 ضربه شلاق است کشیدن جامه بر روی مرده مجازات سنگینی دارد و اگر جامه چرمی بر همه تن مرده بکشد مجازات او دو هزار تازیانه خواهد بود. و هر کس مرده ای یا لاشه سگی را در زمین دفن کند و یکسال در زمین بماند نیز دو هزار تازیانه است و اگر دو سال بماند دیگر بی توبه خواهد بود و با جریمه و کفاره تطهیر نمی شود.

 

اگر کسی ناخواسته با مرده ای برخورد کرد طریقه پاک شدن او این است که تن خود را سی بار با گمیز(ادرار گاو نر) بشوید و با دست خود سی بار خود را بمالد و هزار قدم برود تا کسی صدای او را بشنود اگر نکرد یک سوم گناهش بخشیده می شود باز هزار قدم برود اگر کسی کمک نکرد دو سوم گناهش و بار سوم هم اگر کمک نکردند تمام گناهش بخشیده می شود. حال کسی اگر در حال دویدن به آب یا درخت کرده مجازاتش 800 ضربه شلاق است.

پسر مرده هم خانه ای که پدر در آن مرده را خراب می کند؛ زیرا خانه ای که کسی در آن مرده بدشگون است.

 

8ـ وجود واسطه بین خداوند و بندگان و بخشش گناهان از سوی کاهنان زرتشتی از ویژگی های آیین زرتشتی است. در کتاب دبستان مذاهب می نویسد: «چون پسر پانزده ساله شود، دانا دستوری را به دستوری در پذیرد و بی دستوری و مشورت او کاری نکند که هیچ کوفه(ثوابی) بی رضای دستور، پسند دادار نیست و دستور را نزد یزدان پایه ای است که سه یک گناه تواند بخشد و دستور پیشوا و دانای امت زرتشت را گویند.»

برخی از وظایف مهم موبدان عبارت بوده از شنیدن اعترافات، عفو گناهکاران و تعیین میزان کفارات که هر سه وظیفه، نشانگر وساطت بین خدا و بندگان و عدم دسترسی مستقیم به اهورامزدا می باشد. این وساطت در عبادت و انجام فرائض که ریشه در نژادپرستی و نظام طبقاتی جامعه زرتشی داشت باعث دوری مردم از آموزه های آیین زرتشت شد و این آیین در نهایت تبدیل به وسیله ای برای تثبیت قدرت شاهان و موبدان گشت.




منبع : bashgah.net
  81
تعداد بازدید
  0
تعداد نظرات
  0
امتیاز کاربران
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

      آیا امیرالمؤمنین نصی را برای خلافت پیامبر قبول نداشت؟
      مصلحتی بنام دفاع از عایشه
      اجماع بر خلافت ابوبکر؛ دروغ یا واقعیت؟!
      بازکاوی تاریخ و آموزه‌های آیین زرتشت
      اخلاق عرفانی در مسیحیت
      نذر براي صلحا و مؤمنان
      اعترافات علمای اهل تسنن به ولادت حضرت مهدی- علیه ...
      نماز و دعا کنار قبور صلحا
      مهدويت امامت خردسال
      شرط سيره خلفا و صلح امام حسن (ع)

بیشترین بازدید این مجموعه

      زرتشت
      نشانه ها و نمادهای مسیحیت
      آيين زرتشت از ديدگاه آرتور کریستینسن
      نقد دین زرتشت
      معاد و قیامت و بهشت و دوزخ در بهائیت  
      خديجه مادر امّت 
      مهدويت امامت خردسال
      نماز و دعا کنار قبور صلحا
      نذر براي صلحا و مؤمنان
      مصلحتی بنام دفاع از عایشه

 
نظرات کاربر

پر بازدید ترین مطالب سال

حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!

حکایت خدمت به پدر و مادر

فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ ...

سِرِّ نديدن مرده خود در خواب‏

داستانى عجيب از برزخ مردگان‏

چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از ...

یک آیه و این همه معجزه !!

رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از ...

چرا باید حجاب داشته باشیم؟

شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!

پر بازدید ترین مطالب ماه

عفو و گذشت پيامبر از دختر حاتم‏

راز عدم ازدواج حضرت معصومه (س)

دامادی که شب عروسی غذایش را بخشید!

محیط برزخ چگونه است؟ چرا قبل از بهشت و جهنم ...

سفارش امام حسن عسکری (ع) به شیعیان

سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات ...

همزمان با آیین رونمایی از ترجمه اصول کافی؛ ...

آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب ...

اسم اعظمی که خضر نبی به علی(ع) آموخت

طلبه ای که به لوستر های حرم امیر المومنین ...

پر بازدید ترین مطالب روز

در مراسم رونمایی از ترجمه اصول کافی به قلم ...

براي رسيدن به مقام طي الارض راه حل چيست؟

از فاطمه ای که معصومه بود

درمان غم و اندوه

ویژگی‌‏های حضرت معصومه (س)

آدرس نمایندگی های مرکز نشر دارالعرفان اعلام شد

خاطره استاد انصاریان با قطب گنابادی هنگام ...

مرگ و عالم آخرت

عظمت حضرت فاطمه معصومه (س)

فرق كلّي حيوان با انسان در چیست ؟