فارسی
يكشنبه 31 تير 1397 - الاحد 8 ذي القعدة 1439

حق تلاوت قرآن از پایه های دین

حق تلاوت قرآن از پایه های دین

پایه سوم دین؛ حق تلاوت قرآن

«وَ الثالثةُ تِلَاوَةُ الْقُرْآنِ عَلَى جِهَتِهِ» سومین پایه دین تلاوت قرآن به طور شایسته و در جهت خودش است. جهت قرآن چیست؟ «انّى تارِكٌ فيكُمُ الثَّقَلَيْنِ: كِتابَ اللهِ وَ عِتْـرَتِى».[1] تلاوت قرآن در جهت خودش؛ یعنی تلاوت قرآن همراه با پذیرش ولایت اهل بیت(ع)، تلاوت قرآن همراه با عمل به دستورات آن، تلاوت قرآن همراه با ترک گناه.

تلاوت قرآن در جهت خود؛ یعنی تلاوت متّقین که امیرمومنان(ع) در وصف آن فرمود:
به هنگام شب براى عبادت برپايند، در حالى كه اجزاى قرآن را شمرده و سنجيده تلاوت كنند، خود را به آيات قرآن اندوهگين ساخته، و داروى دردشان را از آن برگيرند. و چون به آيه بشارت دهنده بگذرند به مورد بشارت طمع كنند، و روحشان از روى شوق به آن خيره گردد، و گمان برند كه مورد بشارت در برابر آنهاست. و چون به آيه‏اى بگذرند كه در آن بيم داده شده، گوش دل به آن دهند، و گمان بَرند شيون و فريادِ عذاب بيخ گوش آنان است.[2]
 

پایه چهارم دین؛ حب و بغض برای خدا

«وَ الرّابعةُ الْحـُبُّ فِي اللهِ وَ الْبُغْضُ فِي الله» دوستی و دشمنی در راه خدا و برای خدا. دوست بداریم آن چه را خدا دوست می دارد و دشمن بداریم آن چه خدا دشمن می دارد. معیار و میزان حبّ و بغض باید خداوند باشد. خداوند در روابط با انسان ها، معیار حبّ و بغض را چنین بیان کرده است: { أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ }[3] در بین مؤمنین نیز آن را که با ایمان تر است، بیشتر دوست داشته باشیم و احترام بیشتری برای او قائل باشیم.
 

پایه پنجم دین؛ رعایت حق آل محمد(ص)

«وَ الخامسةُ حَقُّ آلِ مُحَمَّدٍ وَ مَعْرِفَةُ وَلَايَتِهِمْ» حق آل محمد(ص) را به طورکلی می توان در سه اصل بیان کرد: معرفت، محبت، اطاعت. یک شخص زمانی می تواند ادعای تشیع کند که این سه شاخص در او باشد. اولین شاخص شیعه بودن، معرفت است؛ معرفت نسبت به خداوند متعال، حقانیت دین اسلام، پیامبری رسول اکرم(ص) و امامت امامان معصوم(ع)؛ معرفت نسبت به این که ائمه به اذن خداوند بر ما ولایت دارند و اطاعت از آن ها همان اطاعت ازخداوند است. { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْکُمْ }[4] همین طور معرفت نسبت به سیره و روش زندگی اهل بیت(ع) و انس با کلام نورانی آن ها. متاسفانه برخی ها نام صدها بازیگر سینما و صدها بازیکن فوتبال را در حافظه دارند و به مطالعه مطالب لغو در برخی روزنامه ها که نه منفعت دنیوی برای آن ها دارد و نه منفعت اخروی، می پردازند، ولی کمتر توجهی به سخنان حیات بخش ائمه(ع) ندارند. اگر بر مظلومیت اهل بیت(ع) باید گریست، بر این نوع مظلومیت آن ها باید بیشتر گریست.

شاخص دوم تشیع، محبت است؛ محبت نسبت به پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصومین(ع) دستور قرآن است و در روایات نیز بسیار مورد تاکید قرار گرفت.[5] معرفت و شناخت، محبت را به دنبال دارد و محبت انسان را مجذوب شخصیت محبوب خود می کند. آنگاه سعی می کند همه چیز خود را شبیه محبوب خود کند. جوانی که به یک بازیگر سینما علاقه و محبت قلبی دارد، خواسته یا ناخواسته تحت تأثیر شخصیت او قرار می گیرد، عکس او را بر دیوار اتاق خود نصب می کند، مُدل لباس و موی خود را با او تنظیم می کند و حتی عقاید، افکار، رفتار و نوع سخن گفتن او در این شخص اثر گذار است. همه این تاثیر پذیرفتن ها به دلیل همان محبت قلبی است. حال اگر محبوب ما امام علی(ع) باشد و نسبت به او معرفت هم پیدا کنیم، تا چه اندازه در زندگی و رفتار ما تاثیر گذار خواهد بود؟

شاخص سوم تشیع، اطاعت است؛ معرفت محبت را به دنبال دارد و محبت زمینه ساز اطاعت است. در واقع اطاعت نمایانگر حقیقی بودن معرفت و صدق محبت است. اگر محبت حقیقی باشد و تنها ادّعایی و لقلقه زبان نباشد، باید اطاعت را نتیجه دهد. اگر فرزندی به مناسبت روز مادر برای مادر خود هدیه ای تهیه کند و روی آن جملاتی محبت آمیز بنویسد و به مادرش بگوید: «مادرم! جانم به قربانت، با تمام وجود دوستت دارم.» بعد از گذشت یک ساعت، مادر از او بخواهد برای تهیه نان به نانوایی برود. اما فرزند با درخواست مادرش مخالفت کند و با درشتی با او سخن بگوید، این نوع رفتار او نشان می دهد آن جمله «جانم به قربانت» تنها یک ابراز محبت سطحی و کم مایه بود. این فرزند، نه تنها حاضر نیست جان خود را فدای مادرش کند، بلکه حتی حاضر نیست برای خاطر مادر به اندازه خرید نان خود را به زحمت بیاندازد. اگر معرفت نسبت به مقام امامان معصوم(ع) و محبت نسبت به آن ها حقیقی باشد، حتما اطاعت را به دنبال دارد. در واقع معرفت و محبت مقدمهٔ اطاعت پذیری هستند. خداوند آن ها را به مقام امامت رساند تا سایر بندگان با معرفت نسبت به این مقام و محبت نسبت به امام، از سیره و کلام آن ها تبعیت کنند و زندگی خود را بر مدار بندگی و عبودیت قرار دهند. حال اگر این تبعیّت و به دنبال آن اصلاح رفتار و عمل نباشد، آن معرفت و محبت ادعایی چه فایده دارد.

در کتاب مجمع البحرین ولایت این گونه تعریف شد: الْوَلايَةُ مَحَبَّةُ أَهْلِ الْبَيْتِ وَاتِّباعُهُمْ فِى الدِّينِ وَامْتِثالِ أَوامِرِهِمْ وَنَواهِيهِمْ وَالتّأَسى بِهِمْ فى الأعْمالِ وَالْأَخْلاقِ[6]
ولایت یعنی محبت نسبت به اهل بیت(ع) و پیروی از آنان در دین، و عمل کردن به اوامر و نواهی آنان و الگو پذیری از اعمال و اخلاقشان.
 


پی نوشت
-------------------------------------------------------------------------
[1] . بحارالأنوار: 2/285، باب34؛  الاحتجاج «طبرسی»: 1/262؛ الإرشاد «مفید»: 1/231.
[2] . نهج البلاغه، خطبه 184.
[3] . فتح(48): 29. «در برابر کافران سرسخت و در میان خود مهربانند.»
[4] . نساء(4): 59.
[5] . عُنوانُ صحیفَةٍ المُؤمٍنِ حّبُّ عَلیّ بنِ اَبی طالب، «سر لوحهٔ کارنامهٔ مؤمن دوستی علی‏ابن‏ابی‏طالب است.»، کنزالعُمّال؛ مُحِبَّةً لِصَفْوَةِ أَوْلِيَائِكَ، «عاشق به برگزيده‏ دوستانت.» مفاتیح‏الجنان، زیارت امین‏ الله.
[6] . مجمع البحرین: 1/462.

 

مطالب فوق برگرفته شده از کتاب:
حسنات و سیئات 
نوشته استاد حسین انصاریان

 

مقالات مرتبط:

پایه اول دین؛ عقل و خردمندی

پایه دوم دین؛ آبروداری و راستگویی


منبع : پایگاه عرفان
  • آل محمد
  • پایه های دین
  • حب و بغض خدا
  • بغض خدا
  • آخرین مطالب

          از شهر خودمان امام رضا علیه السلام را زیارت کنیم!
          نظر امام رضا(ع) درباره ازدواج موقت متأهل‌ها
          عظمت حق در كلام امام رضا(ع)
          فرهنگ نماز در سیره امام رضا(ع)
          صلوات در كلام امام رضا(ع)
          فراگیری دین
          رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)
          نقش امام رضا علیه السّلام در گسترش تشیّع در ایران
          اسلام، دین سهولت
          امامزاده‌ای که به شاهچراغ معروف شد

    بیشترین بازدید این مجموعه

          روایتی از امام صادق عليه ‏السلام درباره تهمت
          یک آیه و این همه معجزه !!
          کسانی که فشار قبر ندارند !!!
          توبه ی این گناه خیلی سخت است
          با این کلید، ثروتمند شوید!!
          شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!
          حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!
          ذکری برای رهایی از سختی ها و بلاها
          فرهنگ دختر دارى‏( به مناسبت روز دختر)
          رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)

    نظرات کاربر

    پر بازدید ترین مطالب سال

    حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!

    داستانى عجيب از برزخ مردگان‏

    شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!

    سِرِّ نديدن مرده خود در خواب‏

    چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از ...

    حکایت خدمت به پدر و مادر

    طلبه ای که به لوستر های حرم امیر المومنین ...

    با این کلید، ثروتمند شوید!!

    رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از ...

    سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات ...

    پر بازدید ترین مطالب ماه

    فرهنگ دختر دارى‏( به مناسبت روز دختر)

    حقیقت توبه

    راز عدم ازدواج حضرت معصومه (س)

    یک آیه و این همه معجزه !!

    نظر امام رضا(ع) درباره ازدواج موقت متأهل‌ها

    رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)

    داستان شگفت انگيز سعد بن معاذ

    مرگ و عالم آخرت

    ذکری برای رهایی از سختی ها و بلاها

    توبه ی این گناه خیلی سخت است

    پر بازدید ترین مطالب روز

    اسلام، دین سهولت

    نمازخوان های بی نماز!

    چند روايت عجيب در مورد پدر و مادر

    فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ ...

    تهران حسینیه هدایت ویژه برنامه شهادت امام رضا ...

    من دختر بد حجابی بودم با آرایش های زیاد

    چگونه پیش خدا عزیز شویم؟

    میکاییل در نظام خلقت چه وظیفه ای دارد؟

    کسانی که فشار قبر ندارند !!!

    آیا قوانین تربیت فاطمی را می دانید؟