فارسی
چهارشنبه 20 فروردين 1399 - الاربعاء 14 شعبان 1441

  1498
  0
  0

شیخیه ( کشفیه ) چگونه به وجود آمد ؟

شیخیه ( کشفیه ) چگونه به وجود آمد ؟

فرقه شیخیه، براساس تعالیم شیخ احمد احسایی، در نیمه اول قرن سیزدهم هجری قمری، به وجود آمد. پیروان این فرقه، مجموعاً از مردم بصره، حله، کربلا، قطیف، بحرین و بعضی از شهرهای ایران بودند . اساس این مذهب، مبتنی بر امتزاج تعبیرات فلسفی قدیم متأثر از آثار سهروردی با اخبار آل محمد(صلّی الله علیه و آله و سلّم) است . آموزه‌های شیخ احمد، علاوه بر آنکه مایه انشعاب داخلی فرقه شد، زمینه‌ساز پیدایش دو فرقه منحرف «بابیت» و «بهائیت» نیز گردید .

 

نام دیگر این فرقه، کشفیه می‌باشد. کشفیه حاکی از کشف و الهامی است که شیخ (برای خودش) و اتباعش (برای وی) مدعی بودند . سید کاظم رشتی، جانشین شیخ احمد در وجه تسمیه شیخیه به «کشفیه» می‌نویسد:

«مراد از شیخی یا کشفی، اصحاب شیخ بزرگوار الشیخ احمد بن زین‌العابدین احسایی می‌باشند و منسوبین به آن به کشفیه موسومند، چرا که خداوند سبحان، حجاب جهل و کوری در دین را از بصیرت‌ها و چشم‌های ایشان برداشته و ظلمت شک و ریب را از قلوب و ضمایر آنها برطرف کرده است .»

 

این فرقه به «پشت سریه» ـ در مقابل «بالا سریه» ـ موسومند. شیخیه را بدین جهت پشت سریه می‌نامیدند که نامبرده [شیخ احمد] در حائر شریف حسینی با پیروان خود، پشت سر مبارک نماز می‌خوانده، لیکن مخالفان او طرف بالا سر مبارک به اقامه جماعت می‌پرداختند و آنها را بالا سریه می‌نامیدند .»

حاج محمد کریم‌خان کرمانی ـ از رهبران شیخیه ـ در این بابا می‌نویسد:

«چون شیخ مرحوم مادام که در کربلا بودند، نماز را به جهت حرمت امام(علیه السلام)، پشت سر امام می‌کردند… و مخالفان ایشان برعکس ایشان، مساوی با امام ایستادن را تجویز کردند، بلکه پیش روی قبر امام، نماز کردن را تجویز کردند… و حاصل آنکه بالاسری کسی است که شیخ را و سید را و اتباع ایشان را در اقتدا کافر می‌داند .»

 

مناظره علمی آیت اله برغانی با شیخ احمد احسایی

زمان این رویداد به سال‌های آخر زندگی احسایی باز می‌گردد. وی در زمانی که از کرمانشاه، عازم مشهد بود (سال ۱۲۷۳ هـ.ق) گویا در میانه راه، چندی در قزوین توقف داشت . علمای قزوین در نماز به وی اقتدا می‌کردند و او مورد احترام آنان بود. تا این‌که روزی به بازدید شهید ثالث رفت.

پس از طی تعارفات مرسومه، برغانی و احسایی در رابطه با معاد مناظره کردند. شهید قائل به معاد جسمانی با بدن عنصری و شیخ قائل به معاد با بدن هور قلیایی بود که در نهایت با مداخله یکی از شاگردان شیخ، جلسه با تلخی خاتمه یافت.

 

این جریان در قزوین منتشر شد و بالتبع رکن الدوله علینقی میرزا حاکم قزوین نیز از آن باخبر گشت. وی خواست بین برغانی و احسایی آشتی ایجاد کند. لذا محفلی ترتیب داد و علمای قزوین و نیز شهید و شیخ را دعوت کرد. اما تلاش‌های حاکم قزوین مؤثر واقع نشد و این بار شهید به طور صریح و قاطع، شیخ را تکفیر کرد. پس از این جریان، احسایی به ناچار قزوین را ترک کرد. علاوه بر شهید ثالث، علمای دیگری نیز به تکفیر احسایی پرداخته‌اند که از ذکر آنها خودداری می‌شود.

 

تکفیر احسایی توسط ملا محمدتقی برغانی، نقطه عطفی هم در زندگی برغانی و هم در زندگی احسایی محسوب می‌شود. زیرا تکفیر برغانی موجب گشت تا علمای دیگری نیز به تکفیر احسایی بپردازند و این امر سبب شد تا احسایی به لحاظ موقعیت دینی، علمی و اجتماعی در سراشیبی سقوط اقرار گیرد. این تکفیر در زندگی برغانی نیز از این جهت نقطه عطف محسوب می‌شود که وی از این به بعد با حدت و شدت زاید الوصفی به مبارزه با احسایی و طرفدارانش پرداخت و مورد کینه و عداوت شیخیه واقع گشت.

 

شیخ احمد احسایی و برخورد علماء

در قزوين به علت  عقيده خاص شيخ در باب معاد جسماني از جانب ملامحمدتقي بَرَغاني، معروف به شهيد ثالث، مورد تکفير قرار گرفت که در پي آن جمعي از علما و بسياري از مردم خود را از شيخ دور کردند ، تلاش «شاهزاده ركن الدوله علينقي ميرزا»، حاکم قزوين نيز براي آشتي دادن شيخ احمد و مرحوم برغاني نه تنها فايده اي در بر نداشت بلکه  موجب انتشار هرچه بيشتر خبر اين تکفير شد شيخ احمد احسايي ناچار از قزوين به مشهد و سپس به يزد و از آنجا به اصفهان و کرمانشاه رفت ولي اين بار در تمام شهرها با سردي از او استقبال شد، گر چه هنوز هم کما بيش از پايگاه مردمي برخوردار بود. اما انتشار خبر تکفير از سوي برغاني به عنوان عالمي نامدار تأثير خود را گذاشته و موجب نگراني علما از وي و صدور فتاواي مشابهي در کربلا ونجف شد!([1])

 

تا يكي دو سال بآخر حيات ايشان مانده بود و قضيه عجيبي پيش آمد ....و آن قضيه حكايت تكفير شيخ بزرگوار بود كه در شهر قزوين حادث شد و من در صدد ذكر جزئيات قضيه نيستم .... و صاحب قصص‌العلماء هم شرحي از مسموعات خود در اين باره نوشته ...... و فقط چيزي كه مسلم است و قابل انكار نيست و از مجموع روايات مختلفه پيدا است همانا مسأله تكفير است كه قطعا واقع شده و مرتكب اول آن مرحوم ملا محمدتقي برغاني معروف به شهيد ثالث بود.

 

ميرزا محمد باقر همداني مؤسس فرقه شيخيه باقريه به برخي علماي شيعه مخالف شيخ احسائي اشاره ميکند([2]) که عبارتند از:

حاج ملا جعفر استرآبادي([3])وي کتاب حياة الأرواح في الرد علي الشيخ احمد البحراني(الاحسائي) و اتباعه را در رد اين فرقه نگاشته است ([4])

ملا آقا دربندي; مؤلف كتب خزائن الاصول و خزائن الاحكام (متوفي 1285 ه .)([5])

سعيد العلماء مازندراني([6])

ملا محمد تقي قزويني (شهيد ثالث) ، (متوفي 1264 ه .)

شيخ محمد حسن صاحب جواهر  (متوفي 1266 ه .) [7]

سيد محمد مجاهد; نويسنده‌ي مناهل (متوفي 1242 ه .)

سيد مهدي طباطبايي; فرزند نويسنده‌ي كتاب رياض (متوفي 1260 ه .) [8]

شيخ محمد حسين; نويسنده‌ي فصول (متوفي 1261 ه .) [9]

سيد ابراهيم قزويني; مؤلف ضوابط (متوفي 1262 ه .) [10]

شيخ شريف العلماء (متوفي 1265 ه .) [11]

 

پی نوشت:

[1] . «قصص العلماء، ميرزا محمد تنكابنى، تهران، انتشارات علميه اسلاميه »، ص42

[2] ميرزا محمد باقر خندق آبادي همداني ، الاجتناب 1308ه/ق بيتا ، بيجا ، ص30

[3] بهائيان ص 70 به نقل از : «مظاهرالآثار» ، نسخه خطى.، ج1، ص1064 .

[4] ر.ک.اعيان‌الشيعة، ج‌4، ص: 85

[5] شرح حال وي در فهرس‌التراث، ج‌2، ص: 166آمده است

[6] قال الشيخ عباس القمي في الكنى و الألقاب: كان من أجلّاء تلاميذ شريف العلماء، مسلّما في الفقه و الأصول ر.ک.فهرس‌التراث، ج‌2، ص: 150

[7] . «فهرست»، ص200

[8] . «قصص العلماء»، ص44

[9] . «فهرست»، ص200

[10] . «فهرست»، ص200

[11] . «روضات الجنات»، ج2، ص126


منبع : سایت حقیقت بهاییت
  • فرقه شیخیه
  • فرقه کشفیه
  •   1498
      0
      0
    امتیاز شما به این مطلب ؟

    آخرین مطالب

        عبدالوهاب و شیعه
        سید کاظم رشتی جانشین شیخ احمد احسایی و استادعلی محمد ...
        چرا فاطمه پشت درب رفت؟
        فتواهای مضحک وهابیت - 1
        نقدهایی بر آیین زرتشت
        دفاع ابن تیمیه از ابن ملجم!!
        شناخت معرفتی وهابیت
        نذر براي صلحا و مؤمنان
        گريه رسول خدا (ص) در عزاي امام حسين (ع)
        به بهانه ایام ماه صیام در بهائیت ( شهر العلاء بهائی )

    بیشترین بازدید این مجموعه

          فتواهای مضحک وهابیت - 2
          فتواهای مضحک وهابیت - 3
          آثار ظهور امام زمان(عج) چيست؟
          اشکالات مسیحیت
          تاریخ پیدایش و پدید آورنده بابیه
          نام و تاریخ انبیاء بنی اسرائیل
          بررسی چند نکته از اصول عرفان حلقه
          نشانه ها و نمادهای مسیحیت
          فتاوی مضحک
          جهاد نکاح ، افسانه يا واقعيت؟

     
    نظرات کاربر
    پر بازدید ترین مطالب سال
    پر بازدید ترین مطالب ماه
    پر بازدید ترین مطالب روز