فارسی
پنجشنبه 31 خرداد 1397 - الخميس 6 شوال 1439

نگاهى به مقام حضرت زينب (س)        

نگاهى به مقام حضرت زينب (س)         

 قانون وراثت و حضرت زينب (س)

از قانونى بحث مى كنم كه نزد دانشمندان به عنوان قانون وراثت شناخته مى شود. بر اساس اين قانون، اوصاف، خصال، طبيعيات و واقعيات پدران و مادران به وسيله يك سلسله عوامل و ابزار، به فرزندان آن ها منتقل مى شود و هيچ انسانى هم از اين قانون وراثت مستثنى نيست؛ نسل به نسل، همه انسان ها تحت تأثير قانون وراثت هستند. دانشمندان امروز جهان، اين عقيده را دارند كه اين خصال و اوصاف به وسيله عنصر بسيار پيچيده اى به نام «ژن»، به فرزندان منتقل مى شود.

از شگفتى ها است كه پيغمبر عظيم الشأن اسلام (ص) در چهارده قرن قبل، در ضمن يك حادثه جالب، به اين حقيقت اشاره فرموده اند. زن و شوهر جوان سفيدپوستى وقتى كه خداوند مهربان به آن ها فرزندى عنايت مى كند، شوهر مى بيند اين فرزند، سياه پوست است. با اعتماد و اطمينانى كه او به همسرش داشت و او را زنى پاكدامن، با عفت و باتقوا مى دانست، خيلى برايش شگفت آور بود كه چرا فرزند آن ها سياه چهره به دنيا آمده است. اين شد كه او فرزندش را به بغل گرفته و به مسجد مى رود و به محضر رسول خدا (ص) مشرف شده و به ايشان عرض مى كند، من سفيدپوستم و همسرم هم سفيدپوست است، ولى بچه مان سياه حبشى به دنيا آمده است. رسول خدا (ص) به او اطمينان صددرصد مى دهد كه اين طفل از تو و از همسر تو است، اما در نطفه همه انسان ها يك عنصرى هست به نام «عرق»، و بعد فرمودند: «هذَا نَزِعَهُ عِرْقٍ » (اين از جا بركندن ريشه و اصلى است). اى مرد! بدان يقيناً اين «عرق» انتقال دهنده اوصاف، خصايل و روحيات گذشتگان است به آيندگان، و قطعاً در پدران گذشته تو، يا در پدران گذشته همسرت، يك مرد و يا يك زن، سياه پوست بوده و اين «عرق»، اين سياهى را از آن ها منتقل كرده است و از بچه تو اين رنگ ظهور يافته و آشكار شده است. بنابراين، نگران نباش و مطمئن باش و يقين داشته باش كه اين طفل، طفل شماست. «1» اين قانون وراثت مى باشد كه براى دانشمندان هم ثابت شده است. البته، اگر آنها هم در اين زمينه كشفى نداشتند، براى ما مسلمان ها اين مسأله، مسأله ثابت شده اى بود؛ چون علاوه بر روايات ما، در آيات قرآن مجيد هم اشاره به اين معنا را داريم؛ خداوند متعال درباره ذريه انبياى خود همين مطلب را تلويحاً بيان فرموده است: «ذُرِّيَّهً بَعْضُهَا مِن بَعْضٍ » «2»: آنان در كرامت، و در شرافت، و در آقايى، و در اخلاق، و در اوصاف، و در صفات، وصل به يكديگر و از يكديگر بوده و يك حقيقت هستند. از ابراهيم (ع) اوصافش به اسماعيل (ع) منتقل شده و از اسماعيل (ع) نيز اين اوصاف به نسلش انتقال يافته است، و از نسلش، به پيغمبر (ص) و ائمه طاهرين: منتقل شده است.

در كتاب هاى لغت هم نوشتند، عرقى كه پيغمبر اكرم (ص) فرموده: «فَانّ الْعِرْقَ دَسَّاسٌ »: ريشه و اصل، در پنهانى و به نازكى و باريكى بسيار دخالت كننده است «3»، معناى آن اين است كه پدران و مادران، اوصاف خود را به اولادشان انتقال مى دهند.

نتيجه سخن تا اين جا، اين است كه در يك مرحله، بايد از نظر قانون وراثت، درباره وجود مبارك زينب كبرى (س) بحث كرد و گفت، زينب كبرى (س) بر اساس اين قانون، جلوه ذخيره هاى عظيم معنوى چهار شخصيت است؛ يعنى وجود مقدس او، خورشيدى است كه از افق گنجينه هاى شخصيتى چهار خزان ارزش هاى پروردگار مهربان عالم، طالع شده است. خزينه اول، وجود مبارك اميرمؤمنان (ع) بوده و خزينه دوم، وجود مبارك فاطمه (س) است كه بنا بر تأويل ائمه طاهرين: كه راسخان در علم هستند و تأويل قرآن پيش آن هاست: «وَ مَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِى الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِندِ رَبِّنَا وَ مَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبَابِ » «4»، پروردگار عالم، از وجود مبارك اميرمؤمنان (ع) و حضرت زهرا (س)، به دو دريا تعبير كرده است كه لؤلؤ و مرجان از اين دو دريا ظهور مى كند: «مرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلتَقيِانِ. بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَايَبْغِيَانِ. فَبِأَىِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ. يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَالْمَرْجَانُ » «5». اميرمؤمنان (ع) از ديدگاه خدا يك دريا است، ولى دريايى است كه اول دارد، ولى آخر ندارد. فرق ايشان با خدا همين است كه خدا اول ندارد و آخر هم ندارد. اميرمؤمنان (ع) اول دارد، ولى پايان ندارد. در ارزش ها، حضرت زهرا (س) هم اول دارد، ولى پايان ندارد. در ارزش ها، مجموعه عناصر شخصيتى اميرمؤمنان و حضرت زهرا (س)، شخصيت زينب كبرى (س) را تشكيل داده است، و دو خزان ديگر وجود مقدّس حضرت زينب (س) هم يكى وجود مبارك رسول خداست كه پدرِ مادر زينب كبرى (س) مى باشد، و يكى هم خديجه كبرى (س) است كه مادر مادر زينب كبرى (س) مى باشد.

از سخن حضرت على (ع) درخطبه 192 نهج البلاغه برمى آيد كه حضرت خديجه (س) اولين زنى است كه اسلام آورده، و در روايات چنين بيان شده كه آن حضرت اولين زن در عالم است كه در قيامت، قدمش به بهشت مى رسد .. «6» خديجه كبرى (ع) كسى است كه پيغمبر اكرم (ع) تا آخر عمرشان نسبت به ياد او بى توجّه نبودند و هميشه كه صحبت از خديجه كبرى (س) مى شد، پيغمبر (ص) از او تعريف مى كردند «7» و در روايات ما آمده كه هنگام مرگ خديجه (س)، جبرئيل (ع) نازل شد و رضايت خدا را از خديجه كبرى (س) به پيغمبر (ص) اعلام كرد. اين مجموعه ارزش هاى وجود پيغمبر، خديجه، اميرمؤمنان و فاطمه زهرا:، يكجا در زينب كبرى (س) طلوع كرده است. بر اساس قانون وراثت، وقتى زينب به دنيا آمد، قنداق مباركش را كه به دست رسول خدا (ص) دادند، در اولين بارى كه پيغمبر (ص) به او نظر انداخت، فرمودند: هر چشمى در اين دنيا براى اين دختر گريه كند، ارزش گريه او، مساوى با گريه بر حسن و حسين (ع) است؛ يعنى يك قطره اشك براى زينب كبرى (س)، مساوى است با گريه كردن بر دو امام معصوم (ع). نفرمودند، ثواب گريه بر اين دختر، مساوى گريه بر اباعبدالله (ع) است، بلكه فرمودند گريه بر او، مساوى است با گريه بر دو امام معصوم (ع)؛ يعنى اگر در قيامت، گريه بر حضرت مجتبى (ع) كه درباره آن پيغمبر (ص) فرمود: هر كس براى حسن من گريه كند، قيامت كه هم چشم ها گريان است، چشم او گريان نخواهد بود، و گريه بر اباعبدالله (ع) كه سبب شفاعت، رحمت و مغفرت است، اين دو گريه را اگر در يك كف ترازو بگذارند و گريه بر زينب كبرى (س) را در يك كف ديگر، با هم مساوى مى شود.

 

دانش زينب كبرى (س)

اما درباره دانش زينب كبرى (س)، امام (ع) درباره حضرت زهرا (س) و دانش آن حضرت يك نظر دارند، و وجود مبارك زين العابدين (ع) هم درباره عمه شان حضرت زينب كبرى (س)، از نظر دانش و بينش، يك نظر دارند. امام باقر (ع) مى فرمايد: اين كه اسم مادر ما را «فاطمه » گذاشتند، بى علت، بى جهت، بى سبب و بى دليل نبوده است. علت آن اين است كه پروردگار عالم در دنياى معنا به مادر ما خطاب كرده: «فَطَمْتُكَ بِالْعِلْمِ ». «8» «فطم»؛ يعنى قطع كردن، جدا كردن. لغت «فطم»، به معناى بريدن است. معناى حديث چنين مى شود: فاطمه (س) را فاطمه مى گويند، به علت اين كه خدا به او فرمود: من با پركردن تو از علم خودم، تو را و قلبت را از علوم هم زمينيان بريدم و نگذاشتم تو در دانش و بينش، نيازمند علوم بشرى بشوى.

و دانش زهرا (س) دانشى الهى است. كنار بازار كوفه، وقتى زينب كبرى (س) خطبه خواندند و حادثه كربلا را تحليل كردند و مردم را به آن گناه بى نظيرشان آگاه كردند، زين العابدين (ع) كنار محمل عمه خود، خدا را شكر كردند و فرمودند: عمه جان! من پروردگار عالم را شكر مى كنم و سپاسش را مى گويم كه الحمدلله تو تعليم ديده بدون معلّم بشرى هستى «9»، و اين درياى دانشى كه در وجود تو موج مى زند، مستقيماً الهى و خدايى است، همان طورى كه خداوند از دانش بيكرانش در قلب مادرش زهرا (س) قرار داد، از دانش بيكرانش در قلب مطهّر زينب كبرى (س) قرار داد و اين سابقه هم داشت، نه اين كه اولين بار بوده است. اين كه عنايت خدا بر يك انسان، كامل جلوه كند، ما در قرآن مجيد درباره دو نفر صريحاً مى بينيم كه خداوند متعال در ايام كودكى آن ها، دانش خود را در ظرف قلب آنان ريخته است: يكى مسيح كه در متن قرآن است كه در گهواره، در روز اول تولّد، به يهوديانى كه به مادرش مريم (س) گفتند: «مَا كَانَ أَبُوكِ امْرأَ سَوْءٍ وَ مَا كَانَتْ أُمُّكِ بَغِيّاً» «10»: مريم! پدرت كه آدم بدى نبود و مادرت كه زن پاكدامنى بود، شما هم كه شوهر نكرديد، پس اين بچه را از كجا آوردى؟ مريم (س) اشاره به گهواره كرد. آن جمع يهودى گفتند: «كَيْفَ نُكَلِّمُ مَن كَانَ فِى الْمَهْدِ صَبِيّا» «11»: شما اشاره به گهواره مى كنيد، بچه يكروزه كه حرف نمى زند كه از ميان گهواره صدا بلند شد: «إِنِّى عَبْدُ اللَّهِ آتَانِىَ الْكِتَابَ وَ جَعَلَنِى نَبِيّاً» «12». خود كتاب، علم است. پروردگارعالم كراراً در قرآن مجيد از تورات، انجيل و قرآن تعبير به علم كرده است: «مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ ». «13» همه تورات را قرآن مى گويد، علم. همه انجيل را مى گويد، علم: «آتَانِىَ الْكِتَابَ »: خدا علم به من داده، «وَ جَعَلَنِى نَبِيّاً»: و مقام نبوت را به من داده است. مقام نبوت كه همراه با تاريكى، ظلمت و جهل كه نيست؛ علم است؛ علم خدايى كه بچه يكروزه در گهواره را؛ چنان كه قرآن مى گويد، خزانه علم قرار مى دهد.

همان خدا بدون معلّم بشرى، زينب كبرى (س) را خزان علم بشرى قرار مى دهد. چنان كه گفتيم، بنا به نقل قرآن كريم، اين كار يك بار براى حضرت مسيح (ع) اتفاق افتاده است. يا درباره يحيى (ع) مى فرمايد: «وَ آتَيْنَاهُ الْحُكْمَ صَبِيّاً» «14»: ما مقام نبوت و حكمت را در حالى كه يحيى (ع) بچه سه و چهار ساله بود، به او عنايت كرديم. اين متن قرآن است. پس اين بار دوم است كه اين اتفاق به وسيله خدا افتاده است. چه مانعى دارد كه همين اتفاق براى حضرت زهرا (س) هم افتاده باشد؟ چه مانعى دارد كه همين ماجرا براى زينب كبرى (س) هم اتفاق افتاده باشد؟ اين اتفاق، نشانگر كمال آن هاست؛ نشانگر عظمت روحى آن هاست. نشانگر ارزش هاى انتقال يافته از اميرمؤمنان، حضرت زهرا، پيغمبر و خديجه كبرى: در وجود مبارك اوست. قلب به پروردگار اتصال داشته و از طريق اين اتصال، علم خداوند در اين خرانه با عظمت سرازير شده است.

او اين علم را حبس نكرد؛ چرا كه اهل بيت: طبق آيات قرآن، در همه امور اهل انفاق بودند: «فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَ اتَّقَى. وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنَى. فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى ». «15» «فَأَمَّا مَنْ أعْطَى »، چه چيزى را بخشش كرد؟ مال، آبرو، قدرت، دانش، شخصيت، زبان، قلم و قدم در تمام نعمت هايى كه خداوند به اهل بيت: عنايت كرده بود، آن ها اهل انفاق بودند. در هيچ زمنيه اى در وجود اهل بيت: بخل وجود نداشت. زينب كبرى (س) در دوره عمرش سه كلاس تشكيل داد، ولى با كمال تأسّف از اين سه كلاس، چيزى باقى نمانده است. حيف از آن كلاس ها و حيف از بى توجّهى شاگردان آن كلاس ها. يكى از اين كلاس ها كه زينب كبرى (س) مخصوص خانم ها تشكيل دادند، كلاس تفسير قرآن بود، و اى كاش! بخشى از تفسيرى كه زينب كبرى (س) فرموده بود، به دست ما رسيده بود تا به وسيله زينب كبرى (س) ما با عمق آيات قرآن آشنا مى شديم. لغت «تفسير»، به معناى پرده بردارى است. زينب كبرى (س) به عنوان تفسير قرآن، پرده از آيات قرآن برداشتند و عمق آن ها را براى مردم بيان كردند. اين انسان عالم، اين انسان بصير، اين انسان با بينش، شايد نزديك چهل سال براى زنان مدينه و كوفه قرآن گفت؛ حقايق قرآن را بيان كرد؛ تفسير آيات را بيان نمود، ولى آن ها را ننوشت. چيزى از اين تفسير باقى نمانده است. اين توصيف يك كلاس او بود. قرآن در خانه آن ها نازل شده و كسى مانند آن ها، عمق قرآن مجيد را نمى داند. او فرزند پدرى بود كه اهل تسنن در كتاب بسيار با ارزش ينابيع الموده خودشان «16»، نقل مى كنند كه ابن عباس مى فرمايد، من پيش اميرمؤمنان (ع) تفسير قرآن مى خواندم، اميرالمؤمنين (ع) به من فرمود: پسر عباس! اگر من آنچه در هفت آيه سوره حمد است، از «ب» «بِسْمِ اللَّهِ » تا «وَلَا الضَّآلِّينَ » را براى شما بگويم و شما هم گفته هاى من را بنويسيد، و بعد از اين كه من پايان كلاس را اعلام بكنم، هفتاد شتر جوان را بايد بياوريد تا اين نوشته ها را بار كنيد تا بتوانيد آن ها را با خود ببريد. «17» زينب كبرى (س) دختر يك چنين مفسر قرآنى است. بنابراين، معلوم است از قرآن چه چيزى پيش زينب كبرى (س) بود. اين توصيف يك كلاس زينب كبرى (س) است. كلاس ديگرى كه وجود مقدس زينب كبرى (س) داشتند، كلاس فقه بود. فقه درياى وسيعى است. يك طلبه ما در قم، وقتى فقيه كامل و مدرّس فقه مى شود كه هشتاد و چهار باب فقهى را در هشتاد و چهار عنوان كتاب فقهى به صورت اجتهادى در سى سال شب و روز بخواند، ولى همه اين درياى فقه، پيش زينب كبرى (س) بود كه اگر گفته هاى ايشان را در اين كلاس ثبت كرده بودند، باور كنيد در مسايل فقهى، هشتاد درصد كار مراجع ما، با گفته هاى زينب كبرى (س) آسان شده بود؛ چرا كه او خودش چشمه صافى براى فقه بود، اما مراجع ما الآن كنار چشمه گل آلود هستند. اگر اين بزرگوران بخواهند در مسايلى از فقه در روايات غور و بررسى كنند و فتوا بدهند، ممكن است ده تا روايت ساختگى در آن روايات باشد، و وجود چنين امكانى، بخش روايات را گل آلود كرده است. حالا مراجع ما بايد بنشينند و اين روايات را ارزيابى كنند و بر اساس روايت صحيح، به ميليون ها نفر شيعه فتوا بدهند؛ براى همين براى به دست آوردن روايت صحيح در اين چشمه گل آلود، گروهى آمدند و روايات را تقسيم بندى كردند؛ اخبار و احاديث را تقسيم بندى كردند؛ خبر متواتر، خبر صحيحه، خبر حسن، خبر مسلسل، خبر مسند، خبر مرسل، خبر ضعيف، خبر موثّق، خبر مجهول. در مجموعه اين اخبار، اين تقسيم بندى نيز وجود دارد: خبر عامى، خبر خاصى (امامى)، خبر مطلق، خبر مقيّد، خبر مخصّص، خبر ناسخ. يك مرجع چقدر بايد زحمت بكشد كه از ميان اين چشمه، يا به يك خبر متواتر، يا به يك صحيحه، دست پيدا كند و بعد، بر اساس آن فتوا بدهد.

روشنفكرها خيال مى كنند، فتوا دادن كار خيلى ساده اى است، مى گويند، خودمان مى بينيم و مى گوييم. من مى گويم: شما چه چيزى را مى بينيد و مى گوييد. ديدن شما ديدنى علمى نبوده و گفتنتان هم گفتن حق نيست. آخر شما چه چيزى را مى بينيد و چه چيزى را مى گوييد؟ اگر به شما يك كتاب حديث بدهند، هيچ تخصّصى در شناخت احاديث آن نداريد. شما چه شناختى داريد؟ براى شناخت يك روايت، حداقل مانند آيت الله العظمى بروجردى 1 بايد درباره چهارده هزار راوى شناخت داشته باشيد. شما درباره دو نفر از آن ها هم شناخت نداريد. اين مرد در هشتاد و هشت سالگى، چهارده هزار راوى حديث را كه در كتاب ها دسته بندى كرده بود، در ذهن داشت و همه اين راويان را

مى شناخت كه روايت كدام ها قابل قبول است، و كدام ها مورد اعتماد هستند و كدام ها قابل رد هستند، و كدام ها مجهولند. كدام ها غيرثقه هستند. كدام ها ثقه هستند. كدام ها مطمئن هستند. شما چه مى دانيد اين حرف ها را و اين كه چگونه بايد در مورد يك راوى ارزيابى بشود. دين را بايد عالم ربانى به مردم بدهد، نه يك روشنفكرى كه از فرهنگ اروپايى ارتزاق كرده، نه روشنفكرى كه در آمريكا تربيت شده است. دين را بايد تربيت شده قم، مشهد و نجف به مردم بدهد.

چنان كه گفته شد، حضرت زينب 1 فقه مى گفت و خودش چشمه زلال اين علم بود. كلاس ديگرشان هم كلاس اخلاق بود؛ كلاس تربيت نفوس، كلاس تزكيه نفوس، به تعبيرى كلاس آدم سازى. با توجّه به اين كه وجود مقدّس خودشان، مجسّمه كامل اخلاق بودند.

برايم خيلى مهم بود كه در سوريه، در يكى از كتابخانه هاى آن جا، اين قسمت از زندگى ايشان را در كتابى كه در شرح حال زينب كبرى (س) بود، ديدم. در تحليلى كه در يك بخش اين كتاب آمده بود، راجع به دانش، بصيرت و علم زينب كبرى (س) بحث مى كرد كه به نظر من مطالب مهم و ارزنده اى داشت.

 

حماسه زينب كبرى (س)

امّا در باره برخورد ايشان با حادثه كربلا، خيلى ساده و آسان مى گويم كه برخورد زينب كبرى (س) در اين رابطه، برخوردى صابرانه بوده است.

اما اين صبر در زينب كبرى (س) چگونه بوده؟ او سخت ترين، سنگين ترين، دردناك ترين و رنج آورترين حادثه تاريخ را ديده است. آن هفتاد و دو نفر كه از دنيا بريده و شهيد شدند و به خدا پيوستند، تمام سنگينى بار اين حادثه روى دوش زينب كبرى (س) آمد، به انضمام اين كه از طرف برادر مأمور شد، هشتاد و چهار داغديده را از كربلا تا شام و از شام تا مدينه سرپرستى كند، اين همه مصيبتها را زينب (س) تحمل كرد، و با مديريت مدبرانه اش پيام شهداى كربلا را به گوش همگان رسانيد. آن حضرت (س) با اين حادثه، برخوردى الهى كرد و از زمان وقوع اين حادثه تا روز وفاتش، براى يك بار، به خاطر حادث كربلا نفسى كه بوى گلايه و شكايت از خدا را بدهد، از دل نكشيد؛ بلكه كنار حادثه تلخى به اين وسعت، شاكر بود. چه كسى اين تحمّل را داشت كنار چنين حادثه اى بنده شاكر پروردگار باشد. ابن زياد وقتى دربارگاهش به مسخره به زينب كبرى (س) گفت، رفتار خداوند را نسبت به اهل بيتت چگونه ديدى؟ يعنى ديدى كه خداوند ما را پيروز كرد و شما قطعه قطعه و متلاشى شديد. جواب داد: «وَ مَا رَايْتُ الَّا جَمِيلًا.»: جز رفتارى زيبا و نيك از خداوند نديدم «18»؛ يعنى خداوند امامت را با شهادت در هم آميخت و بالاترين زيبايى را درست كرد؛ چنان كه با اين آميزش، براى ما چهره اى زيباتر از يوسف (ع) را به وجود آورد. در روز يازدهم با چه تحمّل مثبتى و با چه صبر ملكوتى و عرشى آمد و دو دست مباركش را زير بدن قطعه قطعه شده اباعبدالله (ع) برد و با يك دنيا ادب به سمت آسمان برگشت و به پروردگار گفت: «اللّهُمَ تَقَبَّلْ مِنَّا هَذَا الْقَلِيلَ الْقُرْبَانَ.»: خدايا! اين اندك را به عنوان قربانى كه اصلًا تناسبى با عظمت خدايى تو ندارد، از ما قبول كن. «19» ما يك چيزى مى گوييم و يك چيزى را مى شنويم كه اگر يك ميليونيوم آن بر سر خودمان بيايد، آن وقت بايد ببينيم چه كاره هستيم؟ در اين موقعيت، عبادت و صبر در ايشان جمع شده بود. امام صادق (ع) اين موقعيت را چنين توصيف مى كند: عمه جان! عصر عاشورا تمام فرشتگان خدا از مقاومت، صبر و ايستادگى تو شگفت زده شدند؛یعنى نتوانستند هضم بكنند كه انسان هم اين قدر عظيم است. به خدا قسم! راحت مى توانم بگويم آن زمانى كه خدا به ملائكه خبر داد: «إِنِّى جَاعِلٌ فِى الأَرْضِ خَلِيفَهً.» «20»

ملائكه برگشتند و گفتند: «أتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ». «21» خدا به آنها فرمود: «إِنِّى أَعْلَمُ مَا لَاتَعْلَمُونَ » «22»: من از آفرينش اين انسان چيزى مى دانم كه شما نمى دانيد، و آنان نمى دانستند.

تا عصر عاشورا كه خدا برگشت به ملائكه گفت: زينب (س) را ببينيد، من اين را مى خواستم خلق كنم: «إِنِّى أَعْلَمُ مَا لَاتَعْلَمُونَ ». «23» چند ميليون سال قبل هم حالا براى شما روشن شد كه خليفه يعنى چى؟ انسان يعنى چى؟ كه يك خانمى كه دنياى عاطفه و رأفت قلب است، در يك نصف روز، هفتاد و دو نفر را جلوى چشمان او سر ببرند و قطعه قطعه كنند و بعد بيايد كنار اين بدن هاى پاره پاره بنشيند و بگويد: «اللّهُمَ تَقَبَّلْ مِنَّا هَذَا الْقَلِيلَ.» اين است، «أَعْلَمُ مَا لَاتَعْلَمُونَ». به خدا قسم! شب يازدهم، براى آن حضرت، يك ذره از كيفيت عبادتش با شب هاى مدينه فرق نكرد. اين شب هم سكينه كبرى (س) مى گويد، عمه ام كنار آن خاك هاى بيابان، سحر مشغول نماز شب و مناجات بود؛ يعنى با بودن اين حادثه، از پروردگار كمال رضايت را داشت.

 

حكومت الهى زينب كبرى (س)

امّا راجع به سرپرستى او بايد گفت، شما مى دانيد كه اهل بيت: را از چه مسيرى به شام بردند. آن دژخيمان اهل بيت: را از مسير طبيعى عراق به شام نبردند؛ بلكه آنان اهل بيت: را در حالى كه جلوى محمل ها 18 سر بريده را بر بالاى نيزه ها زده بودند، از منطقه موصل و حدود كركوك، مرز روم شرقى، تركيه آن زمان، به دمشق بردند؛ يعنى از مناطق كردنشين و ترك نشين كه آن وقت اين ترك ها و كردها اغلب مسيحى بودند. بعد در اين شهرها اعلام مى كردند و به خاطر يزيد، اين اكراد و اين اتراك مسيحى بيرون مى ريختند و سرود مى خواندند؛ پايكوبى مى كردند؛ به زن و بچه داغديده سنگ مى زدند چوب پرت مى كردند. اين ها را تا دمشق اين گونه بردند.

هر جايى هم كه آن ها را پياده مى كردند، خود لشكر يزيد آشپزخانه مفصّلى بر پا مى نمود. امّا اهل بيت: به يك ذره نان خشك قناعت مى كردند و سختى را تحمّل مى نمودند. تا اين كه به شام رسيدند. يزيد سؤال مى كند، اين ها از كربلا تا اين جا چه عكس العملى داشتند؟ در پاسخش گفتند: دو عكس العمل داشتند. يكى اين بود كه به ما جز آقايى و كرامت نشان ندادند و از كربلا تا شام، نه بچه دو و سه ساله آنها، و نه زن شصت و هفتاد ساله آنان، و نه اين جوان بيمار آن ها، يك تقاضا هم از ما نكردند و ما را از سگ كمتر حساب كردند. اين يك عكس العمل. عكس العمل دوم آنها هم اين بود كه با اين سختى راه، گرسنگى و تشنگى هر جا آن ها را پياده كرديم، يا مشغول به خواندن قرآن شدند، يا عبادت كردند، يا صورت روى خاك گذاشتند و به مناجات برخاستند. اين حكومت زينب كبرى (س)، در يك ملت هشتاد و چهار نفر است. اگر حكومت، حكومتى الهى باشد، از حكمرانانش، چيزى جز آقامنشى و بندگى خدا، براى مردم ظهور نمى كند. اگر حكومت، اين حكومت نباشد. البته، بايد اين همه فساد رواج سيل وار پيدا كند.

اما چنان زيبا زينب كبرى (ع) بر اين ملت الهى هشتاد و چهار نفره حكومت كرد كه اين ملت دشمن را از سگ، كم تر حساب كردند و لحظه اى هم از عبادت خدا غافل نشدند.

ما زمان شاه وقتى مى خواستيم به حكومت انتقاد كنيم، اسم شاه را كه نمى برديم و به جاى اسم شاه، اسم معاويه، يزيد، ابوبكر، عثمان و اين ها را مى برديم. ساواكى ها پاى منبر مى فهميدند ما چه داريم مى گوييم. ما كه كنايه مى زديم، روز بعد به در خانه ما مى آمدند كه ساواك شما را خواسته است، يا چهار روز بعد مى آمدند در خانه ما چشممان را مى بستند و مى بردند و به زندان مى انداختند. در طول عمرمان خود شاه را هم نديديم، و اگر رو در رو او را مى ديديم، معلوم نبود بتوانيم از او انتقاد كنيم. قدرت يزيد هزار برابر قدرت شاه بود. وسعت كشورش هم بيست برابر وسعت ايران امروز، پهناورى داشت. حالا در بارگاه يزيد، خانمى داغديده و اسير را آوردند و با اين قدرت عظيم آن روز رو به رو كردند. زينب كبرى (س) از جا بلند شد و به شاه گفت، به شاهى كه صد برابر شاه كشور ما قدرت داشت: «ى ابن الطلقاء» «25»: اى فرزند بردگان و غلامان آزاد شده! پسر مردمان پست! پسر مردمان لعين! پسر مردمانى كه بچه هايتان انتساب درستى نداشتند و نمى شد گفت كه مادرشان اين است و پدرشان اين! تو از چنين خانواده اى هستى. اى نسل نامعلوم! «يابن الطلقاء!»: فرزند غلامان آزاد شده! پسر مردمان پست! آنچه نقشه دارى به كار بگير و هر اسبى دارى بتازان، اما من اسير، مطلبى را از آينده عالم به تو بگويم. يزيد! هرچند هفتاد و دو نفر ما را در كربلا قطعه قطعه كردى و نگذاشتى بدن هايشان را دفن كنيم، در آينده، اين بيابان تبديل به يك شهرى به نام كربلا مى شود. براى برادرم گنبد و بارگاه و حرم برپا مى گردد. دل هاى مردم از همه عالم متوجّه حرم حسين (ع) ما مى شود و به آن جا مى آيند و از خاك قبر حسين (ع) من، براى شفاى بيماران و ساختن مهر نماز بر مى دارند. در آينده، لعنت مردم دنيا متوجّه شما مى شود؛ يعنى زينب كبرى (س) يزيد را از غيب خبر داد. يزيد مات زده بود و نمى توانست به ميرغضب بگويد، گردن اين زن را بزن. چون حرف هايى كه زينب كبرى (س) زد، براى خودش هم ايجاد مصونيت كرد. اصلًا شام را به هم مى ريخت. يزيد ديد نمى تواند زينب كبرى (س) را اعدام بكند. اين شرابخورِ سگ بازِ ميمون بازِ متكبّر كه از برخورد زينب كبرى (س) سخت شكست خورده بود، مى دانيد چگونه تلافى كرد؟ جلوى چشم خواهر، دست برد و چوب خيزران خود را برداشت و به لب و دندان سر بريده حمله كرد. اين بچه هاى كوچك دامن عمه را گرفتند و همه فرياد زدند: وامحمداً واعلياً. كارى زينب كبرى (س) كرد كه در تمام حادثه كربلا نكرد. وقتى ديد يزيد با چوب به لب و دندانِ سربريده حمله مى كند، زير چادر عصمت دست برد و گريبانش را پاره كرد. خيزرانى كه يزيد بر آن لب مى زد، بر دل زينب (س)، نيشتر فرو مى كرد.

 

پی نوشت ها:

_____________________________

(1) 1. صحيح بخارى، ج 8، ص 31.

(2) 2. آل عمران: 34.

(3) 1. جلال الدين سيوطى، الجامع الصغير، ج 1، ص 505.

(4) 1. آل عمران: 7.

(5) 2. رحمن: 19- 22.

(6) 1. قندوزى، ينابيع الموده ذوى القربى، ج 1، ص 469.

(7) 1. علامه مجلسى، بحار الانوار، ج 16، ص 13.

(8) 1. شيخ كلينى، كافى، ج 1، ص 460.

(9) 2. طبرسى، احتجاج، ج 2، ص 31.

(10) 1. مريم: 28.

(11) 2. مريم: 29.

(12) 1. مريم: 30.

(13) 2. آل عمران: 19.

(14) 1. مريم: 12.

(15) 1. ليل: 5- 7.

(16)*. اين كتاب، كتابى واقعاً با ارزش است كه اخيراً توسط انتشارات اسوه در سه جلد به طبع رسيده است.

(17) 1. ينابيع الموده، ج 1، ص 205.

(18) 1. ابن نما حلى، مثيرالاحزان، ص 71.

(19) 1. شيخ محمّد مهدى حائرى، شجره طوبى، ج 2، ص 294 ..

(20) 2. بقره: 30 ..

(21) 1. همان.

(22) 2. همان.

(23) 3. همان.

(25) 1. ابن طيفور، بلاغات النساء، ص 22.

 

 برگرفته از :

کتاب:نگاهى به مقام حضرت زينب (س)    

نوشته: استاد حسین انصاریان


منبع : پایگاه عرفان
  • تولد
  • حضرت زینب
  • حضرت زینب(س)
  • نگاهى به مقام حضرت زينب (س)
  • میلاد حضرت زینب سلام الله علیها
  • آخرین مطالب

          انتخاب همسر مؤمن
          آثار اعتماد به نفس
          تمکین در برابر دستورات دین و مقدرات الهی
          عالی ترین جلوه بندگی خدا
          ‌اثر حسنهٔ حضرت داود(ع)/ نگاه ملک الموت بر جوان خوش ...
          کوچک نشمردن سیئات
          حق خداوند متعال بر بنده
          نکاتی از عظمت و برکات عید فطر !‌
          وداع با ماه مبارک رمضان
          دعای حضرت مهدی(عج) در روز عید فطر

    بیشترین بازدید این مجموعه

          عيد فطر، عيد بخشش و مغفرت
          ماه رمضان، ماه توبه‏
          فضیلت ماه مبارک رمضان
          وداع با ماه مبارک رمضان
          عظمت آية الكرسی (1)  
          با این کلید، ثروتمند شوید!!
          شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!
          حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!!
          ذکری برای رهایی از سختی ها و بلاها
          رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)

    نظرات کاربر

    پر بازدید ترین مطالب سال

    داستانى عجيب از برزخ مردگان‏

    سِرِّ نديدن مرده خود در خواب‏

    حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!!

    شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!

    حکایت خدمت به پدر و مادر

    چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از ...

    طلبه ای که به لوستر های حرم امیر المومنین ...

    فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ ...

    سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات ...

    رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از ...

    پر بازدید ترین مطالب ماه

    نکاتی از عظمت و برکات عید فطر !‌

    تفاوت مرگ ناگهانی با مرگ عادی!!

    ‌اثر حسنهٔ حضرت داود(ع)/ نگاه ملک الموت بر جوان ...

    حضور 30 هزار ملک در مراسم تغسیل، تشییع و تدفین

    عيد فطر، عيد بخشش و مغفرت

    وداع با ماه مبارک رمضان

    ذکری برای رهایی از سختی ها و بلاها

    رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)

    با این کلید، ثروتمند شوید!!

    مرگ و عالم آخرت

    پر بازدید ترین مطالب روز

    چرا پیامبران در منطقه خاورمیانه بوده اند؟

    استاد انصاریان: با فهم «بسم الله الرحمن ...

    عظمت آية الكرسی (1)  

    منظور از ولایت فقیه چیست ؟

    چرا باید حجاب داشته باشیم؟

    تقيه چيست و انجام آن در چه مواردي لازم است؟

    کوچک نشمردن سیئات

    آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب ...

    داستانى شگفت از مبارزه با نفس‏

    آیا امام زمان ازدواج کرده و دارای اولاد ...