فارسی
شنبه 29 تير 1398 - السبت 17 ذي القعدة 1440

  3057
  0
  0

فضيلت و اعمال ماه مبارك رجب‏

فضيلت و اعمال ماه مبارك رجب‏

 

فصل اوّل: در بيان فضيلت و اعمال ماه مبارك رجب‏

بدان‏كه اين ماه و ماه شعبان و ماه رمضان در شرافت، كامل و تمامند و روايات بسيارى در فضيلت آنها وارد شده است بلكه از رسول خدا صلى اللّه عليه و آله روايت شده است كه رجب ماه بزرگ خدا است و ماهى در احترام و فضيلت به آن نمى‏رسد و در اين ماه جنگ با كافران حرام است!! و رجب ماه خدا و شعبان ماه من و رمضان ماه امّت من است، كسى‏كه يك روز از ماه رجب را روزه بدارد، مستحقّ خشنودى بزرگ خدا مى‏شود و خشم حق از او دور مى‏گردد و درى از درهاى دوزخ به رويش بسته مى‏شود.

و از حضرت موسى بن جعفر عليهما السلام روايت شده است: هركه يك روز از ماه رجب را روزه بدارد بهشت بر او واجب مى‏شود. و نيز فرمود: رجب نام نهرى در بهشت كه از شير سپيدتر و از عسل شيرين‏تر است، هركه يك روز از رجب را روزه بدارد به يقين از آن نهر بياشامد. و از امام صادق عليه السّلام نقل شده است كه رسول خدا صلى اللّه عليه و آله فرمود: ماه رجب ماه استغفار امّت من است پس در اين ماه بسيار طلب آمرزش كنيد كه خدا آمرزگار و مهربان است و رجب را «اصبّ» [يعنى فروريزنده‏تر] مى‏گويند، زيرا رحمت خدا در اين ماه بر امّت من بسيار ريخته مى‏شود، پس بسيار بگوييد، استغفر اللّه و اساله التّوبة

ابن بابويه به سند معتبر از سالم روايت نموده كه گفت: در اواخر ماه رجب كه چند روزى از آن مانده بود به خدمت امام صادق عليه السّلام رفتم. چون نظر مبارك آن حضرت بر من افتاد، فرمود: آيا در اين ماه روزه گرفته‏اى؟ گفتم: نه به خدا اى پسر رسول خدا. فرمود: آنقدر ثواب از تو فوت شده كه اندازه آن را جز خدا كسى نمى‏داند، به يقين اين ماهى است كه خدا آن را بر ماههاى ديگر فضيلت داده و احترام آن را عظيم نموده و گرامى داشتن روزه‏داران اين ماه را بر خود واجب كرده!! گفتم: يابن رسول اللّه، اگر در باقيمانده اين ماه روزه بدارم آيا به بخشى از ثواب روزه‏داران آن نايل مى‏شودم؟ فرمود: اى سالم هركه يك روز از آخر اين ماه را روزه‏ بدارد، خدا او را از سختى سكرات مرگ و از هراس پس از مرگ و از عذاب قبر ايمن مى‏كند، و هركه دو روز آخر اين ماه را روزه بدارد، به آسانى از صراط مى‏گذرد، و هركه سه روز آخر اين ماه را روزه بدارد از وحشت بزرگ روز قيامت، و از سختيها و هولهاى آن روز ايمن مى‏شود، و برات آزادى از آتش دوزخ را به او عطا مى‏كنند.

در هر صورت براى روزه ماه رجب فضيلت بسيار وارد شده و در روايت آمده:

اگر كسى قدرت بر روزه ماه رجب را ندارد،

هر روز اين تسبيحات را صد بار بخواند،

تا ثواب روزه ماه رجب را دريابد:

منزّه است خداى بزرگ، منزّه است آن‏كه تسبيح جز براى او سزاوار نيست، منزّه است خداى عزيزتر و گرامى‏تر، منزّه است آن‏كه جامه عزّت در پوشيد كه تنها او براى آن‏جامه شايسته است.

اعمال ماه رجب و آن بر دو بخش است:

بخش اوّل: اعمال مشترك آن است‏

كه به متعلق به همه ماه است و اختصاص به روز معيّنى ندارد، و آن چند عمل است:

اوّل: در تمام روزهاى ماه رجب اين دعا را بخواند كه روايت شده: حضرت زين العابدين عليه السّلام در آغاز رجب در حجر اسماعيل خواند:

اى كه مالك حاجات خواهندگانى، و از باطن لب فروبستگان خبر دارى، از سوى تو براى هر خواهشى، گوشى شنوا، و پاسخى آماده است، خدايا به حق وعده‏هاى صادقانه‏است و نعمتهاى فراوانت، رحمت گسترده‏ات، از تو مى‏خواهم كه بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستى، و حاجات دنيا و آخرتم را برآورى، چه همانا تو بر هر كارى توانايى.

دوّم: اين دعا را بخواند، دعايى كه امام صادق عليه السّلام در هر روز ماه رجب مى‏خواندند:

آنان‏كه بر غير تو بار يافتند نااميد گشتند، و آنان‏كه به كارى جز تو پرداختند زيانكار شدند، و آنان‏كه به درگاه غير تو وارد شدند به تباهى رسيدند، و سودجويان دچار قحطى شدند، مگر آنان‏كه از فضل تو سود جستند، در رحمتت به روى مشتاقان باز است، خيرت به خواهندگان عطا شده، احسانت براى نيازمندان گوارا است، و عطايت براى آرزومندان آماده است و روزى‏است حتى براى روگردانان از فرمانت گسترده است، و بردبارى‏است كسانى را كه به دشمنى‏ات برخاسته‏اند نيز شامل است، شيوه‏ات به بدركاران احسان، و روشت زندگى بخشيدن به متجاوزان است، خدايا مرا به راه ره‏يافتگان بدار، و تلاش تلاش‏گران را روزى‏ام فرما، و مرا از بى‏خبران دورشده قرار مده، و روز جزا آمرزشت را نصيبم كن.

سوّم: شيخ در كتاب «مصباح» از معلّى بن خنيس از امام صادق عليه السّلام روايت كرده: در ماه رجب اين دعا را بخوان:

خدايا شكيبايى شاكرانت، و كردار ترسيدگانت، و باور عبادت‏كنندگانت را از تو مى‏خواهم، خدايا تو برتر و بزرگى، و من بنده بينوا و تهيدستم، تو بى‏نياز و ستوده‏اى، و من بنده خوارم، خدايا بر محمّد و خاندانش درود فرست، و عطاى اين خواسته‏ها را بر من منت بگذار به توانگرى‏ات بر تهيدستى‏ام، و به بردبارى‏ات بر نادانى‏ام، به توانت بر ناتوانى‏ام اى عزيز، خدايا بر محمّد و خاندانش آن‏جانشيان پسنديده درود فرست، و مرا از كارهاى دنيا و آخرت نسبت به چيزى‏كه بى‏تابم كرده كفايت كن اى مهربان‏ترين مهربانان.

مؤلف گويد: سيّد ابن طاووس هم اين دعا را در كتاب «اقبال» نقل كرده، و از نقل او پيداست كه اين دعا از جامع‏ترين دعاهاست، و در تمام اوقات مى‏توان آن را خواند.

چهارم: شيخ طوسى فرموده: در هر روز ماه رجب مستحب است اين دعا را بخوانند:

خدايا اى صاحب نعمتهاى فراوان و عطاهاى قسمت شده، و رحمت گسترده، و قدرت فراگير، و نعمتهاى برجسته، و موهبتهاى بزرگ، و بخششهاى زيبا، و عنايات درخور، اى آن‏كه به شباهت با چيزى وصف نشود، و به مثال و نمونه‏اى مثلش نزنند، و از سوى هيچ پنجه‏اى مغلوب نگردد، اى آن‏كه آفريد و روزى داد، و الهام نمود و به سخن آورد، و نوآورى نمود و آغاز كرد، و برتر شد و بالا رفت، و اندازه داد و نيكو اندازه داد، و شلك داد و استوار نمود و حجّت آورد و رساند، و نعمت بخشيد و فراوان گرداند و بخشيد و افزون ساخت، و عطا فرمود و فزونى بخشيد، اى كه در عزّت بالا، پس از ديدگاه ديده‏ها درگذشت، و در لطف نزديك شد پس از دغدغه افكار بيرون رفت، اى آن‏كه در فرمانروايى يگانه است پس براى او در عرصه سلطنتش همتايى نيست، و به نعمتها و بزرگمنشى تنهاست، پس براى او در عظمت جايگاهش ضدّى نيست، اى آن‏كه در شكوه هيبتش دقايق و لطايف انديشه‏ها سرگردان شده، و در برابر درك عظمتش ديدگان تيزبين خلايق وامانده است، اى آن‏كه رخساره در برابر جلالتش به خوارى افتاده، و گردنها در برابر بزرگى‏اش فروتن گشته، و دلها از ترسش هراسان شده است، از تو مى‏خواهم به حق اين ستايش كه جز براى تو شايسته نيست، و به آن وعده‏اى كه‏ براى خوانندگانت از مؤمنين، خود را به آن پاى‏بند كرده‏اى و به آنچه اجابت آن را براى دعاكنندگان بر خودت ضمانت نموده‏اى، اى شنواترين شنوايان، اى بيناترين بينايان، اى چابك‏ترين حسابرسان، اى صاحب نيروى استوار، بر محمّد خاتم پيامبران و بر اهل بيتش درود فرست، و در اين ماه بهترين چيزى را كه قسمت كرده اى نصيب من كن، و بهترين چيزى كه در قضاى خود حتم نموده‏اى بر من حتم كن، و آن را براى من به خوشبختى ختم كن، در زمره آنان‏كه كارشان را به خوشبختى ختم نمودى، و تا زنده‏ام زندگى همراه با عناياتى فراوان روزى‏ام كن، و بميران خوشحال و آمرزيده، و از پرسش و پاسخ برزخ رهايى‏ام بخش، و نكير و منكر دو فرشته مأمور بر سؤال مردگان را از من دور كن و مبشر و بشير را كه مژده‏دهندگان سعادتند به من بنمايان، و برايم به جانب خشنودى و بهشت راه هموارى قرار ده و زندگى خوش و فرمانروايى بزرگى برايم مقرّر فرما، و بر محمّد و خاندانش درود بسيار فرست.

مؤلف گويد: اين دعا دعايى است كه در مسجد صعصعه هم خوانده مى‏شود.

پنجم: شيخ روايت كرده كه از ناحيه مقدّسه به دست شيخ كبير ابى جعفر محمّد بن عثمان بن سعيد رضى اللّه عنه اين توقيع شريف [يعنى دست‏نويس شريف‏] بيرون آمد كه هر روز از روزهاى رجب بخوان:

به نام خدا كه رحمتش بسيار و مهربانى‏اش هميشگى است‏

خدايا از تو درخواست مى‏كنم، به حق معانى تمام دعاهايى كه متوليان امرت تو را به آن مى‏خوانند، آنان‏كه امين راز تو هستند، و به امر تو شادند، و بيان‏كنندگان نيرويت و آشكاركنندگان بزرگى‏ات مى‏باشند، از تو مى‏خواهم به حق آنچه از مشيتت درباره ايشان گفته شد، پس آنان را قرار دادى معادن كلماتت و پايه‏هاى توحيدت، و آيات و مقاماتت كه‏ تعطيلى براى آنها در جايى نيست، تو را با آنها شناسد هركه بشناسدت، بين تو و آنها تفاوتى نيست جز اينك ايشان بندگان و آفريده تواند كه بازوبسته‏شدن كارشان به دست توست، آغازشان از تو و انجامشان به جانب توست، آنان بازوان و گواهان و بخشندگان و مدافعان و نگهبانان و بازرسان‏اند، آسمان و زمينت را با حقيقت آنان انباشتى تا آشكار شد كه معبودى جز تو نيست، پس به حق همه اينها و به جايگاههاى عزّت ا زرحمتت و به مقامات و نشانه‏هاى از تو مى‏خواهم كه بر محمّد و خاندانش درود فرستى، و بر ايمان و پايداريم بيفزايى، اين هان در عين ظهور، اى ظاهر در عين نهان، و مستورى، اى جداكننده بين روشنايى و تاريكى، اى وصف شده بدون اينكه ژرفاى وجودش درك شود و اى شناخته شده بدون تشبيه، مرزبند هر محدود، گواه هر گواهى پذير، هستى‏بخش هرچه هست، و شماره كننده هر شماره و گم‏كننده هر گم‏شده، معبودى غير تو نيست، اهل بزرگمنشى و جودى، اى كه چگونگى نپذيرى و به جايى درنگنجى، اى پوشيده از هر ديده، اى جاودان، اى به خود پاينده و داناى هر دانسته، بر محمّد و خاندانش درود فرست، و بر بندگان برگزيده‏ات، و انسانهاى در پرده‏ات، و فرشتگان مقربّت، و شجاعان صف كشيده گرداگرد عرشت، و مبارك گردان بر ما در اين ماهمان ماه بزرگ و ماه مكرّم، و آنچه پس از اين است از ماههاى محترم، در اين ماه نعمتعايت را بر ما فراوان كن، و نصيبهاى ما را سرشار فرما، و سوگندهايمان را به انجام برسان، به حق اسم بزرگ‏تر و بزرگ‏تر، و عظيم‏تر و گرامى‏ترت كه چون بر روز نهادى روشن شد و چون بر شب گذاردى تاريك گشت، و از گناهانمان بيامرز آنچه را تو مى‏دانى و آنچه را ما نمى‏دانيم، و ما را از گناهان حفظ كن به بهترين نگاهدارى، و ما را از حوادثى كه مقدّر نموده‏اى كفايت فرما، و بر ما به حسن توجّهت منّت گذار، و به غير خودت وامگذار، و ما را از خيرت منع مكن، و به عمرهايمان به اندازه‏اى كه مقدّر فرموده‏اى بركت ده، و رازهاى پنهان ما را سامان ده، و از جانب خود به ما امان بده، و ما را با حسن ايمان به كار گمار، و به ماه رمضان و روزها و سالهاى پس از آن برسانمان، اى داراى جلالت و بزرگوارى.

ششم: شيخ روايت نموده كه: از ناحيه مقدّسه به دست شيخ ابو القاسم رحمه الله اين دعا در ايّام رجب صادر شده:

خدايا! از تو درخواست مى‏كنم به حقّ دو مولود ماه رجب، محمّد بن على دوّم (امام جواد ع)، و فرزندش على بن محمّد برگزيده (امام هادى ع) و به وسيله آن دو امام به جانب تو تقرّب مى‏جويم به بهترين تقرّب، اى آن‏كه نيكى تنها از سوى او خواسته شده، و تنها در آنچه نزد اوست رغبت شده است، از تو مى‏خواهم خواهش جرم‏پيشه معصيت‏كارى كه گناهانش او را هلاك نموده، و عيوبش او را به اسارت كشيده، پس عادتش بر گناه طولانى شد، و امورش با بلاهاى سخت به هم آميخت، از تو مى‏خواهد: توبه و خوبى بازگشت، كنده شدن از گناه، رهايى جانش از آتش، گذشت از آنچه بر گردن اوست، زيرا مولاى من تو بزرگ‏ترين آرزو و اميد او هستى. خدايا! از تو مى‏خواهم به حق مسائل شريفت، و وسايل والايت، كه مرا در اين ماه به رحمت گسترده است، و نعمت تقسيم شده‏ات فروگيرى، و نفسى به من عنايت كنى كه به آنچه روزى‏اش نموده‏اى قناعت‏ ورزد تا گاهى كه به گور درآيد و به آخرت رسد، و به آنچه عاقبت اوست بازگردد.

هفتم: و نيز شيخ از جناب ابو القاسم بن روح رضى الله عنه كه نايب خاص حضرت صاحب الامر (عج) است روايت كرده: كه فرمود:

در ماه رجب در هر زيارتگاهى از زيارتگاههاى شريف كه باشى به اين زيارت صاحب مزار را زيارت كن. پس چون وارد حرم مى‏شوى بگو:

سپاس خدا را كه ما را در ماه رجب در محضر اوليايش حاضر كرد، و آنچه را كه از حق ايشان بر ما فرض بود واجب فرمود، و درود خدا بر محمّد برگزيده خدا، و جانشينان پرنجاتبخش، خدايا! چنان‏كه ما را به محضر ايشان حاضر نمودى، به وعده آنها در حق ما وفا كن، و ما را به جايگاه ورود آنان و فيض وجودشان وارد فرما، بى‏آنكه از ورود به خانه هميشگى و بهشت جاويد رانده شويم، و سلام بر شما، من به قصد شما آمده‏ام و در خواهش و حاجتم به شما تكيه كردم، حاجتم آزادى‏ام از دوزخ و جاى گرفتن در كنار شما در خانه ابدى است، هرماه با پيروان نيكوكارتان، و سلام بر شما به خاطر شكيبايى‏تان، چه نيكوست اين خانه آخرت، من خواهنده و آرزومند شمايم در آنچه اختيار و تغييرش به دست شماست.

تنها «به وسيله شما» شكستگى جبران شود و بيمار درمان پذيرد، و آنچه را رحم‏ها بيفزايد و كم كنند انجام پذيرد، من به راز شما ايمان دارم و به گفتارتان تسليمم، و خدا را به شما سوگند مى‏دهم در اينكه از حرم شما بازگردم به همراه حاجاتم و رواشدن آنها و به امضا رسيدنشان و موفقّانه برآمدنشان و دور شدن سختى‏هاى آنها و به همراه كارهايم نزد شما و اصلاح آنها، و سلام بر شما سلام وداع‏كننده‏اى حوايجش را به شما سپرده، از خدا مى‏خواهد دوباره به سوى شما بازگردد، و راهش با جانب شما قطع نشود، و اينكه خدا مرا برگرداند از محضر شما به بهترين وجه و با دستى پر، به جايى سرسبز، و زيستگاهى خوش و گسترده و راحت و آسوده، تا رسدن مرگ و بهترين سرانجام، و جايگاهى در ناز و نعمت ازلى، و زنگى آينده ابدى، و خوردنيهاى مداوم، و نوشيدن شراب طهور، و آب گوارا، نوشيدن چند بار و يكبار، كه از نوشيدنش خستگى و ملالى دست ندهد و رحمت خدا و بركات و تحيّاتش بر شما، تا بازگشتم به محضر شما، و رستگارى در حكومتتان، و محشور شدن در زمره شما، و رحمت خدا و بركت و درودها و تحيّاتش بر شما، و او ما را بس است و نيكو وكيلى است.

هشتم: سيّد ابن طاووس از محمّد بن ذكران كه معروف به سجّاد است چه آنقدر سجده كرد و در حال سجده گريست كه نابينا شد روايت كرده كه گفت: به امام صادق عليه السّلام عرض كردم فدايت شود اين ماه ماه رجب است مرا در اين ماه دعايى تعليم كن كه حق تعالى مرا به آن سود بخشد، حضرت فرمود: بنويس «بسم اللّه الرّحمن الرّحيم» و در هر روز از رجب در صبح و شام پس از نمازهاى روزوشب بگو: اى آن‏كه هر خيرى را از او اميد دارم، و از خشمش در هر شرّى ايمنى جويم، اى آن‏كه در برابر عبادت اندك مزد بسيار عطا مى‏كند، اى آن‏كه به هركه از او بخواهد مى‏بخشد، اى آن‏كه به هركه از او نخواهد و او را نشناسد نيز مى‏بخشد، عطايش از روى مهربانى و رحمت است، با درخواستم از تو همه خير دنيا و خير آخرت را به من عنايت كن، و با درخواستم از تو همه شره دنيا و شره آخرت را بازگردان، زيرا آنچه را تو عطا كردى كاستى ندارد، و از احسانت بر من بيفزاى اى كريم. راوى گفت: حضرت محاسن (موهاى صورت) شريف خود را در پنجه چپ گرفت و اين دعا را با حالت درماندگى و زارى همراه حركت دادن انگشت اشاره دست راست خواند، و پس از اين گفت: اى داراى بزرگى و بزرگوارى، اى داراى بخشش و جود، اى داراى عطا و كرم، محاسنم را بر آتش دوزخ حرام كن.

 نهم: از پيامبر روايت شده: هركه در ما رجب صد مرتبه بگويد:

آمرزش مى‏خواهم از خدايى كه معبودى جز او نيست، اوست يگانه، برايش شريكى نمى‏باشد، و به سوى او باز مى گردم. و آن را با صدقه به انجام رساند، حق تعالى پايان كارش را ختم به رحمت و آمرزش كند، و هركه چهارصد مرتبه بگويد: ثواب شهادت صد شهيد را براى او بنويسد.

دهم: و نيز از آن حضرت روايت شده: هركه در ماه رجب هزار مرتبه بگويد: معبودى جز خدا نيست، خداى عزّتمند پرشكوه صد هزار كار نيك براى او ثبت كند، و برايش صد شهر در بهشت بنا كند.

يازدهم: روايت شده، هركه در ماه رجب به هنگام صبح، هفتاد مرتبه، و در زمان پسين (شامگاه) هم هفتاد مرتبه بگويد: از خدا آمرزش مى‏طلبم و به او باز مى‏گردم و چون به پايان رساند، دستها را بلند كند و بگويد:

خدايا مرا بيامرز و توبه‏ام را بپذير پس اگر در ماه رجب از دنيا برود، خدا از او خشنود باشد و به بركت ماه رجب، آتش دوزخ با او تماس نگيرد.

دوازدهم: در همه اين ماه هزار مرتبه بگويد: از خداى داراى بزرگى و بزرگوارى، از همه گناهان و گنهكاريها، آمرزش مى‏جويم. تا خداى مهربان او را بيامرزد.

سيزدهم: سيّد ابن طاووس در كتاب «اقبال» از حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله براى خواندن سوره‏ «قل هو اللّه احد» در ماه رجب ده هزار مرتبه، يا هزار مرتبه، يا صد مرتبه فضيلت بسيار نقل كرده، و نيز روايت كرده: هركه در روز جمعه ماه رجب صد مرتبه سوره توحيد را بخواند، در قيامت برايش نورى پديد مى‏آيد كه او را به بهشت راهنمايى كند.

چهاردهم: سيّد روايت كرده: هركه در ماه رجب يك روز روبه بدارد، و چهار ركعت نماز بگذارد و به اين ترتيب كه در ركعت‏ اوّل صد مرتبه «آية الكرسى» بخواند و در ركعت دوّ دويست مرتبه سوره توحيد، نمى‏ميرد تا مقامش را خود در بهشت ببيند، يا ديگرى براى او ببيند.

پانزدهم: و نيز سيّد از پيامبر روايت كرده: هركه در روز جمعه ماه رجب بين نماز ظهر و عصر چهار ركعت نماز بخواند به اين صورت كه در هر ركعت يكبار سوره «حمد» و هفت بار «آية الكرسى» و پنج مرتبه «سوره توحيد» سپس ده بار بگويد:

آمرزش مى‏خواهم از خدايى كه معبودى جز او نيست و از او درخواست توبه دارم.

حق تعالى براى او از روزى كه اين نماز را خوانده تا روزى كه از دنيا برود براى هر روز هزار كار نيك بنويسد، و در عوض هر آيه‏اى كه خوانده است شهرى در بهشت از ياقوت سرخ، و به جاى هر حرف قصرى در بهشت از گوهر سپيد عطا كند، و براى او زنان زيباروى بهشتى را به همسرى او درآورد و از او خشنود گردد بى‏آنكه برايش خشمى به دنبال داشته باشد، و در زمره عبادت‏كنندگان به شمار آيد، و سرانجام او را به سعادت و آمرزش پايان دهد ... تا آخر حديث.

شانزدهم: سه روز اين ماه را كه پنجشنبه و جمعه و شنبه باشد روزه بدارد، زيرا روايت شده: هركه در يكى از ماههاى حرام اين سه روز را روزه بدارد، حق تعالى براى او ثواب نهصد سال عبادت را مى‏نويسد.

هفدهم: در تمام ماه رجب شصت ركعت نماز بخواند در هر شب دو ركعت به اين ترتيب كه در هر ركعت يك مرتبه سوره «حمد» و سه مرتبه‏ «قل يا ايّها الكافرون» و يك مرتبه سوره توحيد بخواند، و چون سلام دهد دستها را بلند كرده و بگويد: معبودى جز خدا نيست، يگانه و بى‏شريك است، فرمانروايى و سپاس مخصوص اوست زنده مى‏كند و مى‏ميراند و او زنده‏اى است كه هرگز نمى‏ميرد، خيز تنها به دست اوست، و او بر هر كارى توانا است، و بازگشت همه به سوى اوست، و جنبش و نيرويى نيست جز به عنايت او، خداى برتر و بزرگ، خدايا! بر محمّد پيامبر درس ناخوانده و خاندانش درود فرست.

سپس دستها را به صورت خويش بمالد، از پيامبر روايت شده، هركه اين عمل را بجا آورد، خدا دعايش اجابت كند، و پاداش شصت حج و شصت عمره را به او عطا فرمايد.

هجدهم: از پيامبر صلى اللّه عليه و آله روايت شده: هركه در يك شب از ماه رجب، در دو ركعت نماز صد مرتبه سوره توحيد بخواند مانند كسى است كه ر راه خدا صد سال روزه گرفته و حق تعالى براى اين عمل صد قصر در بهشت به او مرحمت فرمايد، هر قصرى در جوار پيامبرى از پيامبران عليهم السّلام.

نوزدهم: و نيز از آن حضرت روايت شده: هركه در يك شب از شبهاى رجب ده ركعت نماز بجاى آورد به اين ترتيب كه در هر ركعت سوره «حمد» و يك بار «قل يا ايّها الكافرون» و سه بار سوره توحيد را بخواند حق تعالى هر گناهى كه پيش از آن مرتكب شده بيامرزد. تا آخر حديث.

بيستم: علّامه مجلسى در كتاب «زاد المعاد» فرموده: از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام روايت شده: حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله فرمود: هركه در هر شب و هر روز ماههاى رجب، شعبان و رمضان، هر يك از «حمد» و «اية الكرسى» و «قل يا ايّها الكافرون» و «قل هو اللّه احد» و «قل اعوذ بربّ الفلق» و «قل اعوذ بربّ النّاس» را سه مرتبه قرائت كند و سه مرتبه بگويد: منزّه است خدا و سپاس خداى را و معبودى جز خدا نيست و خدا بزرگ‏تر از هرچيز است و جنبش و نيرويى جز به خدا نيست، خداى برتز و بزرگ و سه مرتبه بگويد: خدايا درود فرست بر محمّد و خاندانش و سه مرتبه: با رخدايا مردان و زنان مؤمن را ببخش و بيامرز و چهارصد مرتبه: از خدا آمرزش مى‏جويم و به سوى او مى‏پويم خداى تعالى گناهانش را بيامرزد، هرچند به عدد قطره‏هاى باران و برگ درختان و كف روى آب درياها باشد، تا آخر حديث. و نيز علّامه مجلسى فرموده كه در هر شب از شبهاى اين ماه هزار مرتبه گفتن «لا اله الّا اللّه» (معبودى جز خدا نيست) وارد شده. بدان‏كه اولين شب جمعه ماه رجب را «ليلة الرغاب» (يعنى شب دلدادگان) مى‏گويند و براى آن عملى با فضيلت بسيار از حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله وارد شده كه آن را سيّد در كتاب «اقبال» و علّامه حلى در «اجازه بنى زهره» نقل كرده‏اند، بعضى از فضيلت آن اينكه به سبب انجام آن گناهان بسيار آمرزيده مى‏شود، و نيز نمازى در آن وارد شده كه هركه آن را به جاى آورد هنگام شب اوّل قبرش حق تعالى ثواب آن را به نيكوترين صورت و با روى گشاده و درخشان و زبانى گويا به سوى او مى‏فرستد، پس به او مى‏گويد: اى حبيب من تو را بشارت باد كه از هر شدّت و سختى نجات يافتى، بنده مى‏گويد تو كيستى؟ به خدا سوگند من چهره‏اى زيباتر از چهره تو نديدم، و سخنى شيرين‏تر از سخن تو نشنيدم، و بويى بهتر از بوى تو نبوييدم!! پاسخ ميدهد: من ثواب آن نمازم كه در فلان شب، از فلان ماه، از فلان سال به جاى آوردى امشب نزد تو آمدم تا حقّت را ادا كنم، و مونس تنهايى تو باشم، و هراس را از تو برگيرم و هنگامى‏كه در صور (شيپور قيامت) دميده شود، در عرصه قيامت سايه‏اى بر سرت خواهم افكند، پس خوشحال باش كه خير هرگز از تو جدا نخواهد شد. كيفيت اين نماز چنين است:

اولين پنجشنبه ماه رجب را روزه مى‏دارى، چون شب جمعه داخل شود، ما بين نماز مغرب و عشا، دوازده ركعت نماز بجاى مى‏آورى، هر دو ركعت با يك سلام به اين ترتيب كه در هر ركعت يك مرتبه سوره «حمد» و سه مرتبه «سوره قدر» و دوازده مرتبه «سوره توحيد» مى‏خوانى و هنگامى كه از نماز فارغ شدى هفتاد مرتبه مى‏گويى:

خدايا! بر محمّد پيامبر درس ناخوانده و خاندانش درود فرست سپس به سجده مى‏روى و هفتاد مرتبه ميگويى:

پاك و منزّه است پروردگار فرشتگان و روح آنگاه سر از سجده بر مى‏دارى و هفتاد مرتبه مى‏گويى:

پروردگارا! مرا بيامرز و بر من مهرورز و از آنچه از من مى‏دانى بگذر، تو خداى برتر و بزرگترى دوباره به سجده مى‏روى و هفتاد مرتبه مى‏گويى: پاك و منزّه است پروردگار فرشتگان و روح سپس حاجت خود را مى‏طلبى كه به خواست خدا برآورده خواهد شد. آگاه باش زيارت حضرت رضا عليه السّلام در ماه رجب مستحب است، و انجام آن در اين ماه امتياز خاصى دارد، همانگونه كه انجام عمره در ماه رجب فضيلت دارد تا جايى كه روايت شده انجام آن‏

در اين ماه، در فضيلت همتاى حج است و نيز نقل شده: حضرت سجاد عليه السّلام در ماه رجب به عمره مشرّف شده بود، و شب و روز نزد كعبه نماز مى‏خواند، و در حالى كه پيوسته در سجده بود اين ذكر از زبان ايشان شنيده مى‏شد:

گناه از بنده‏ات بزرگ شده، پس بگذر گذشت از سوى تو زيبا باشد.

بخش دوّم: اعمال مخصوص روزها و شبهاى ماه رجب‏

شب اولّ: شب شريفى است، و در آن چند عمل وارد است‏

اوّل: چون هلال ماه را مشاهده كند بگويد:

خدايا! شروع اين ماه را بر ما با ايمنى و ايمان و سلامت و اسلام قرار ده، (اى ماه) پروردگار من و تو خداى عزّتمند و پر شكوه است. و روايت شده: رسول خدا صلى اللّه عليه و آله هنگامى‏كه هلال ماه رجب را مى‏ديد مى‏گفت:

خدايا براى ما در ماه رجب و شعبان بركت قرار ده، و ما را به ماه رمضان برسان، و بر روزه رمضان و بيدارى شب و نگهدارى زبان و فروبستن چشم كمك فرما، و بهره ما را از ماه رمضان، گرسنگى و تشنگى قرار مده.

دوّم: چنان‏كه بعضى از علما فرموده‏اند غسل كند

. از رسول خدا صلى اللّه عليه و آله روايت شده: هركه ماه رجب را بيابد، و در اوّل و وسط و آخر آن غسل كند پس از انجام آن مانند روزى كه از مادر متولد شده بود از گناهان خود بيرون آمده و پاك مى‏شود.

سوم: حضرت حسين عليه السّلام را زيارت كند.

چهارم: پس از نماز مغرب بيست ركعت نماز به جاى آورد

به اين ترتيب كه در هر هر ركعت پس از سوره «حمد» يك مرتبه سوره «توحيد» را خوانده، و پس از هر دو ركعت سلام دهد، تا خود و اهل و اولاد و مالش محفوظ بماند، و از عذاب قبر ايمنى يابد و از صراط به سرعت برق بدون حسابرسى بگذرد.

پنجم: پس از نماز عشاء دو ركعت نماز به جاى آورد

به اين صورت كه در ركعت اوّل پس از سوره «حمد» يك مرتبه سوره «الم نشرح» و سه بار سوره «توحيد» را بخواند و در ركعت دوّم سوره «حمد» و سوره‏هاى «الم نشرح» و «قل هو اللّه احد» و قل اعوذ برب الفلق‏ و قل اعوذ بربّ الناس» را هركدام يك بار بخواند، و هنگامى‏كه سلام نماز را داد سى مرتبه بگويد:

«لا اله الّا اللّه» و سى مرتبه صلوات فرستد، تا حق تعالى همانند روزى كه از مادر متولدّ شده، گناهان او را بيامرزد و پاكش نمايد.

ششم: سى ركعت نماز به اين ترتيب‏

كه در هر ركعت پس از سوره «حمد» يك مرتبه سوره‏ «قل يا ايّها الكافرون» و سه مرتبه سوره‏ «قل هو اللّه احد» را بخواند، هفتم: عملى را كه شيخ در كتاب «مصباح المتهجد» ذكر كرده به جاى آورد. شيخ در آن كتاب فرموده: عمل شب اوّل رجب: ابو البخترى وهب بن وهب از حضرت صادق عليه السّلام از پدر بزرگوارش عليه السّلام از جدّش عليه السّلام از امير المؤمنين عليه السّلام روايت كرده، كه براى آن حضرت خوشايند بود، كه خود را چهار شب در طول سال از هر كارى فارغ سازد، و آن شبها را به عبادت زنده بدارد و آن چهار شب عبارتند از: شب اوّل رجب، شب نيمه شعبان، شب عيد فطر و شب عيد قربان.

از حضرت جوا عليه السّلام روايت شده كه مستحبّ است هركسى اين دعا را در شب اوّل رجب بعد از نماز عشاء آخر بخواند:

خدايا! از تو درخواست مى‏كنم به حق اينكه تو فرمانروايى و بر هر كارى توانايى، و هر كارى كه بخواهى مى‏شود، خدايا! من به تو رو مى‏كنم به وسيله پيامبرت محمّد، پيامبر رحمت، درود خدا بر او و خاندانش اى محمّد اى فرستاده خدا، من براى توجه به خداى پروردگارت و پروردگارم، به تو روى مى‏آورم، تا خدا به سبب تو حاجتم را برآورد خداى به حق محمّد و پيشوايان از اهل بينش‏كه درود خدا بر او و بر آنان‏حاجتم را برآورد

سپس حاجتت را از خدا بخواه. على بن حديد روايت كرده كه حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام پس از فراغت از نماز شب در حال سجده چنين مى‏گفت:

شكر و سپاس تنها از آن توست اگر از تو اطاعت كردم و حجّت و برهان تنها از آن توست اگر تو را معصيت كردم، در نيكى كردن نه كارى از من ساخته است و نه از غير من جز به عنايت تو، اى هستى پيش از هرچيز، اى هستى‏بخش هر چيز، تو بر هر كارى توانايى خدايا! از انحراف و ناباورى به هنگام مرگ، و از گزند بازگشت در گورها، و از پشيمانى در روز قيامت به تو پناه مى‏آورم، از تو مى‏خواهم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستى، و قرار دهى زندگى‏ام را زندگى پاكى، و مرگم را مرگى معتدل، و بازگشتگاهم را بازگشتگاهى كريمانه كه در آن خوارى و رسوايى نباشد. خدايا! بر محمّد و خاندانش درود فرست، آن امامانى كه چشمه‏هاى حكمت، و صاحبان نعمت، و ريشه‏هاى عصمت‏اند، و مرا به وسيله آنان از هر بدى نگهدار، و در حالت غرور و غفلت مگير، و سرانجام كارهايم را حسرت و اندوه قرار مده، و از من راضى شو، زيرا همانا آمرزشت براى ستمگاران است و من از ستمكارانم، خدايا! بر من بيامرز آنچه را به تو زيان نمى‏رساند، و به من عطا كن آنچه را كه كاستى‏ات ندهد، همانا رحمتت گسترده و حكمتت نوين است. خدايا! و به من مرحمت فرما: گشايش، راحتى، امنيت، سلامت، فروتنى، قناعت، سپاسگذارى، تندرستى‏كامل، پرواپيشگى، شكيبائى، راستى بر تو و دوستانت، آسانى، شكر، و همه اينها را پروردگارا به خانوده و فرزند و برادان دينى‏ام و هركه را دوست دارم و دوستم دارد، و هركه فرزندم باشد و فرزندش باشم از مسلمانان و مؤمنان عموميت ده، اى پروردگار جهانيان.

ابن اشيم گفته: وقت خواندن اين دعا پس از هشت ركعت نماز شب و پيش از نماز وتر است، پس از آن سه ركعت وتر را به جاى مى‏آورى‏ چون سلام دادى، در حالتى كه نشسته‏اى بگو: سپاس خداى را كه خزانه‏هايش پايان نمى‏پذيرد، و آن‏كه را امان دهد هرگز نمى‏ترسد، پرودگارا اگر مرتكب گناهانى شدم در اثر اطمينانم به كرم تو بود، همانا توبه بندگان را مى‏پذيرى، و از بديهايشان درمى‏گذرى، و لغزشها را مى‏آمرزى، همانا تو خواننده‏ات را اجابت مى‏نمايانى، و به او نزديكى، و من از خطاها تنها به جانب تو باز مى‏گردم، و در كامل كردن بهره‏ام از عطاها تنها به سوى تو رغبت دارم، اى آفريننده آفريدگان، اى نجات‏بخش من از هر سختى، اى پناه من از هرچه كه هراسناك گردم خوشحالى‏ام را فراوان كن، و مرا از بدفرجامى در كارها كفايت فرما، تويى خدايى كه بر نعمتها و عطاهاى فراوانت سپاس شده، و براى هر خيرى ذخيره بندگانى.

و آگاه باش علما براى هر شب اين ماه نماز مخصوصى ذكر كرده‏اند، كه مقام را گنجايش نقل آن نيست.

اعمال روز اوّل ماه رجب: روز شريفى است و در آن چند عمل است: اوّل: روزه گرفتن، روايت شده: حضرت نوح عليه السّلام در اين روز سوار كشتى شد، و به كسانى كه با او بودند امر فرمود روزه بدارند. و هركه در اين روز روزه بدارد، آتش دوزخ به فاصله يك سال راه از او دور مى‏شود. دوّم: غسل كردن. سوّم: زيارت امام حسين عليه السّلام، شيخ از بشير دهّان از امام صادق عليه السّلام روايت كرده: هركه روز اوّل رجب حسين بن على عليهما السّلام را زيارت كند بى‏تردى خداى عالم او را بيامرزد.

چهارم: خواندن دعاى طولانى و مفصّلى كه سيّد در كتاب «اقبال» نقل كرده.

پنجم: خواندن «نماز سلمان» به اين صورت كه ده ركعت نماز گذارد، بعد از هر دو ركعت سلام دهد و در هر ركعت يك مرتبه سوره «حمد»، سه مرتبه «توحيد» و سه مرتبه‏ «قل يا ايّها الكافرون» را خوانده و پس از هر سلام دستها را بلند كند و بگويد:

معبودى جز خدا نيست، يگانه و بى‏شريك است، فرمانروايى و سپاس تنها براى اوست، زنده مى‏كند و مى‏ميراند، و اوست زنده‏اى كه نمى‏ميرد، خير به دست اوست و او بر هر كارى تواناست. خدايا! از آنچه عطا كردى بازدارنده‏اى نيست، و آنچه را بازدارى‏دهنده‏اى ندارد و شخص كوشا را كوشش از تو بى‏نياز نمى‏كند، سپس دستها را بر چهره خود بكشد. و نيز در روز نيمه ماهر رجب اين نماز را با همين كيفيت بخواند، ولى پس از:

او بر هر كارى تواناست بگويد: معبود: يگانه، يكتا، فرد، مقصود نيازمندان، كه همصرى و فرزندى نگرفته است و هم در روز آخر ماه اين عمل را بجا آورد و بعد از: او بر هر كارى تواناست خدايا! بر محمّد و خاندان پاكش درود فرست، و جنبش و نيرويى جز به خدا نيست، خداى برتر و بزرگ. پس دستها را بر چهره خود كشيده و حاجتش را بطلب، از فوايد اين نماز كه بسيار است نبايد غفلت نمود. و آگاه باش كه براى سلمان در روز اوّل ماه رجب نماز ديگرى است كه آن ده ركعت است: در هر ركعت سوره «حمد» يك مرتبه و سوره‏ «قل هو اللّه احد» سه مرتبه خوانده شود. با فضيلت بسيار، كه چكيده‏اش آمرزش گناهان و در امان ماندن از فتنه قبر، و عذاب قيامت و سلامت يافتن از جذام و پيسى و بيمارى ذات الجنب‏ «1» براى خواننده آن است، و همچنين سيّد ابن طاووس براى اين روز چهار ركعت نماز نقل كرده كه هركه مى‏خواهد به كتاب «اقبال» مراجعه كند. و در اين روز، در سال پنجاه‏وهفت هجرى به قولى ولادت امام باقر عليه السّلام واقع شده، ولى مختار نويسنده در اين مورد سوم صفر است. و در روز دوم اين ماه در سال 212 به قولى ولادت با سعادت امام هادى عليه السّلام و در روز سوم اين ماه شهادت آن حضرت در سال دويست و پنجاه و چهار، در شهر سرّمن رأى [سامرّاء] اتّفاق افتاده است، و به قول ابن عيّاش در روز دهم اين ماه ولادت حضرت جواد الائمه عليه السلام واقع شده است.

شب سيزدهم: آگاه باش كه در هر يك از ماههاى رجب و شعبان و رمضان، در شب سيزدهم مستحب است دو ركعت نماز بگذارند به اين صورت كه در هر ركعت پس از سوره «حمد» سوره‏هاى «يس» و «تبارك» و «قل هو اللّه احد» بار خوانند، و در شب چهاردهم: چار ركعت با همين كيفيت و با دو سلام، و در شب پانزدهم شش ركعت با سه سلام و به همين صورت.

از امام صادق عليه السّلام روايت شده: هركه چنين كند تمام فضيلت اين سه ماه را دريابد، و همه گناهانش جز شرك آمرزيده شود.

روز سيزدهم: اوّل «ايّام البيض» است و براى روزه اين روز و روز چهاردهم و پانزدهم، ثواب بسيارى وارد شده، و اگر كسى بخواهد عمل «امّ داود» را بجا آورد، بايد اين روز را روزه بدارد، و در روز سيزدهم اين ماه بنا بر مشهور، سى سال پس از عام الفيل ولادت با سعادت حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در كعبه معظّمه واقع شده است.

شب نيمه ماه رجب: شب شريفى است، و در آن چند عمل مستحبّ است:

اوّل: غسل كردن. دوّم: شب زنده‏دارى به عبادت، چنان‏كه علّامه مجلسى فرموده. سوّم: زيارت حضرت سيد الشّهدا عليه السّلام چهارم: شش ركعت نماز به كيفيتى كه در اعمال شب سيزدهم گذشت. پنجم: سى ركعت نماز كه در هر ركعت سوره «حمد» و ده مرتبه سوره‏ «قل هو اللّه احد» خوانده شود، و اين نماز را سيّد ابن طاووس با فضيلت بسيار از رسول خدا صلى اللّه عليه و آله روايت كرده. ششم: دوازده ركعت نماز، هر دو ركعت با يك سلام، و در هر ركعت، هر يك از سوره‏هاى «حمد» و «توحيد» و «فلق» و «ناس» و «اية الكرسى» و «قدر» را چهار مرتبه بخواند، و پس از سلام چهار مرتبه بگويد:

خدايا خدايا، پروردگارا چيزى را شريك او نسازم، و جز او سرپرستى نگيردم سپس هر دعايى كه مى‏خواهد بخواند.

سيّد اين نماز را به اين صورت از امام صادق عليه السّلام روايت كرده، ولى شيخ در كتاب «مصباح» فرموده: كه داود بن سرحان از امام صادق عليه السّلام روايت كرده: در شب نيمه رجب دوازده ركعت نماز به جا مى‏آورى، در هر ركعت بعد از سوره «حمد» يك سوره خوانده، و هنگامى‏كه از نماز فراغت يافتى، هر يك از سوره‏هاى «حمد»، «قل اعوذ بربّ الفلق» و «قل اعوذ بربّ النّاس» و «قل هو اللّه احد» و «اية الكرسى» را چهار مرتبه قرائت مى‏كنى، و پس از آن چهار مرتبه مى‏گويى:

منزّه است خدا و سپاس خاص اوست و معبودى جز او نيست و او بزرگتر از هر وصفى است سپس مى‏خوانى: خدايا خدايا پروردگارا چيزى را شريك او نسازم، و هرچه او خواهد شود نيرويى نيست جز خداى برتر و بزرگ.

و همچنين در شب بيست‏وهفتم مثل اين عمل را به جا مى‏آورى.

روز نيمه رجب: روز مباركى است، و در آن چند عمل مستحب است:

اوّل: غسل كردن،

دوّم: زيارت حضرت سيّد الشهداء عليه السّلام، زيرا از ابن ابى نصر نقل شده كه گفت: از حضرت رضا عليه السّلام پرسيدم، امام حسين عليه السّلام، را در كدام ماه زيارت كنيم؟ فرمود: در نيمه رجب و تمام ماه شعبان.

سوّم:نماز سلمان به كيفيتى كه در اعمال روز اوّل گذشت. چهارم: چهار ركعت نماز بخواند، و پس از سلام دست به دعا بردارد و بگويد:

اى خواركننده هر ستمگر سركش، از عزّت‏بخش مؤمنان، تويى پناهگاه من آن هنگام كه ديدگاه‏ها و روشها مرا عاجز سازند و تويى پديدآورنده جسم و جانم از روى مهر و رحمت، درحالى‏كه از آفريدن من بى‏نياز بودى، و اگر رحمت تو نبود هرآينه از هلاك‏شدگان بودم، و تويى تأييد كننده من در پيروزى بر دشمنانم، و اگر يارى تو نبود، هرآينه از رسواشدگان بودم، اى فرستنده رحمت از سرچشمه‏هايش، و پديد آورنده بركت از جاهايش، اى آن‏كه هستى‏اش را به نهايت بزرگى و بلندى خاص ساخته، س دوستانش به عزت او عزيز مى‏شوند، اى آن‏كه پادشاهان در برابرش يوغ خوارى بر گردن نهاده‏اند در نتيجه از حملات انتقام‏جويانه‏اش در هراسند، از تو مى‏خواهم به حق وجودت كه آن را از كبريايت برون ساختى، و از تو مى‏خواهم به حق كبريايت كه آن را از عزّتت برگرفتى و از تو مى‏خواهم‏ به حق عزّتت كه با آن بر حكومت هستى چيره گشتى و با آن همه آفريدگانت را آفريدى، در نتيجه همه آنان بر هستى‏ات اعتراف دارند، كه بر محمّد و اهل بيتش درود فرستى.

روايت شده: هر صاحب اندوهى اين دعا را بخواند حق تعالى او را از اندوه و غم رهايى بخشد. پنجم: عمل امّ داود كه مهم‏ترين اعمال اين روز است، و براى برآمدن حاجات و برطرف شدن سختيها، و دفع ستم ستمكاران بسيار مؤثّر است.

و كيفيت آن بنابر آنچه در كتاب «مصباح» شيخ آمده چنين است: چون بخواهد اين عمل را بجا آورد، روزهاى سيزدهم، چهاردهم و پانزدهم را روزه بدارد، سپس در روز پانزدهم هنگام ظهر غسل كند و چون وقت ظهر داخل گردد، نماز ظهر و عصر را با ركوع، و سجود نيكو بجا آورد، در جايى خلوت كه چيزى او را مشغول نكند، و كسى با او سخن نگويد. چون از نماز فراغت يابد، رو به جانب قبله كند، و سوره «حمد» را صد مرتبه و سوره «توحيد» را نيز صد مرتبه و «آية الكرسى» را ده مرتبه بخواند، و بعد از اينها قرائت كند سوره‏هاى «انعام، بنى اسرائيل (اسراء)، كهف، لقمان، يسى، صافات، حم سجده، حمعسق، حم دخان، فتح، واقعه، ملك، ن، اذا السّماء انشقّت»

و پس از آن را تا آخر قرآن، و چون از اينها فارغ شود، درحالى‏كه رو به قبله مى‏باشد بگويد:

راست فرمود خداى بزرگ كه معبودى جز او نيست، خداى زنده و به خود پاينده، داراى بزرگى و بزرگوارى، مهربان و بخشنده، بردبار و كريم، كه چيزى همانند او نيست، و او شنواى داناى بيناى آگاه است، گواهى داد خدا خدايى كه معبودى جز او نيست و فرشتگان و صاحبان دانش هم گواهان وحدانيّت اويند و اينكه بر پا دارنده عدالت است، معبودى جز او كه عزيز حكيم است، نيست، و پيامبران بزرگوارش اين حقيقت را به مردم رساندند، و من بر اين واقعيت از گواهانم، خدايا! تنها براى توست، سپاس و بزرگوارى و عزّت و افتخار، و چيرگى، و نعمت، و عظمت، و رحمت، و هيبت، و سلطنت، و زيبايى، و نعمت‏بخشى، و تنزيه، و تقديس، و يكتايى، و بزرگى، و ديدنيها و ناديدنيها، و آنچه بر فرازآسمانهاى بلند است، و آنچه در اعماق زمين است و زمينهاى فروتر، و آخرت و دنيا، و آنچه به آن خشنود شوى از ثنا و ستايش و سپاس و نعمتها، خدايا! بر جبرئيل درود فرست آن فرشته امين بر وحيت، و نيرومند بر انجام فرمانت و فرمانبردار در آسمانها و جايگاههاى كرامتت، حمل كننده كلماتت، ياور پيامبرانت، نابود كننده دشمنانت، خدايا بر ميكائيل درود فرست آن فرشته رحمتت، آفريده براى نمايش رأفتت، و آمرزش‏خواه و ياور اهل طاعتت، خدايا! بر اسرافيل درود فرست آن فرشته حمل كننده عرشت، و صاحب صور (شيپور) قيامت، آن چشم به راه فرمانت، انديشناك و بيمناك از هراست، خدايا درود فرست بر حاملان عرش، آن حاملان پاك نهاد، و بر سفيران بزرگوار، آن نيكان پاكيزه، و بر فرشتگانت آن بزرگواران نويسنده اعمال بندگان، و بر فرشتگان بهشت، و گماشتگان بر دوزخ، و فرشته مرگ و يارانش، اى صاحب عظمت و بزرگوارى، خدايا! درود فرست بر پدرمان آدم، پديده آفرينشت، كه او را گرامى داشتى با سجده فرشتگانت، و بهشت را به او بخشيد، خدايا! بر مادرمان‏ حوّا درود فرست، آن پاكيزه از پليدى، و صفا يافته از چركى، و برتر از آدميان، و گردش كننده در جايگاههاى مقدّس، خداى درود فرست بر هابيل و شيث و ادريس و نوح و هود، و صالح و ابراهيم و اسماعيل و اسحق و يعقوب و يوسف اسباط و لوط و شعيب و ايّوب و موسى و هارون و يوشع و ميشا و خضر و ذى القرنين و يونس و الياس و يسع و ذى الكفل و طالوت و داود و سليمان و زكرّيا و شعيا و يحيى و تورخ و متى و ارميا و حيقوق و دانيال و عزير و عيسى و شمعون و جرجيس و حواريّون و پيروان و خالد و حنظله و لقمان. خدايا! بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و بر محمّد و خاندان محمّد رحمت فرست و بر محمّد و خاندان محمّد بركت فرست، آنچنان‏كه درود و رحمت و بركت بر ابراهيم و خاندان ابراهيم فرستادى، به حقيقت تويى ستوده و بزرگوار، خدايا! درود فرست بر اوصياء، و سعادتمندان و شهيدان و امامان هدايتگر، خدايا! درود فرست بر ابدال و اوتاد و جهانگردان و عبادت‏كنندگان و مخلصان و پارسايان، و اهل كوشش و تلاش و محمّد و اهل بيتش را خاص گردان، به برترين دردهايت، و بزرگترين كراماتت و بر روح و جسمش از سوى من تحيّت و سلام رسان، و او را آنچنان فضل و شرف و كرامت بيفزاى كه او را به بالاترين درجات اهل شرف از پيامبران و فرستادگان‏ و برترين بندگان مقربّت برسانى، خدايا! درود فرست بر آن‏كه نام بردم و بر آن‏كه نام نبردم از فرشتگانت و و پيامبرانت و رسولانت و اهل طاعتت، و درودهايم را بر ايشان و بر ارواحشان برسان، و آنان را برادرانم در آستانت، و يارانم بر دعايت قرار بده، خدايا! شفاعت مى‏جويم از تو، و از كرمت به سوى كرمت و از جودت به سوى جودت، و از رحمتت به سوى رحمتت، و از اهل طاعتت به سويت، و از تو مى‏خواهم تمام آنچه را كه يكى از بندگان شايسته‏ات از تو درخواست كرده درخواست شرافت افزايى كه مردود نشده و مى‏خوانمت به آنچه تو را بدان خوانده‏اند، خواندنى كه اجابت شده و به نوميدى نرسيده، اى خدا اى بخشنده، اى مهربان، اى بردبار، اى كريم، اى بزرگ اى باشكوه، اى بخشنده، اى زيبا، اى سرپرست، اى كارگشا، اى برگيرنده لغزشها، اى پناه ده، اى آگاه، اى روشنى‏بخش، اى نابود كننده، اى والا مقام، اى چرخاننده، اى دگرگون‏ساز، اى بزرگ، اى توانا، اى بينا، اى ستايش‏پذير، اى نيكوكردار، اى پاكى، اى پاك، اى چيره اى پيدا، اى پنهان، اى پرده‏پوش، اى فراگير، اى توانمند، اى نگهبان، اى بزرگمنش، اى نزديك، اى مهرورز، اى ستوده اى بزرگوار، اى آغازگر، اى بازگرداننده، اى گواه، اى احسان كننده، اى زيبايى‏بخش، اى عطا بخش، اى فزونى‏بخش، اى كيرنده، اى دهنده، اى هدايت‏گر، اى فرستنده، اى ارشاد كننده، اى استوارساز، اى عطا كننده، اى منع كننده، اى دفع كننده، اى بلندى‏بخش، اى هميشگى، اى نگهدار، اى آفريننده اى بسيار بخشنده، اى توبه‏پذير، اى كارگشا، اى فراوان‏دهنده، اى نشاطآفرين، اى آن‏كه هر كليدى به دست اوست اى بسيار سود رسان، اى مهرورز، اى عطوف، اى بسنده، اى شفابخش، اى عافيت‏بخش، اى پاداش‏دهنده، اى وفاكننده، اى سلطه‏گر اى با عزّت، اى جبران‏كننده، اى بزرگمنش، اى سلام، اى ايمنى‏بخش، اى يكتا، اى بى‏نياز، اى نور، اى تدبيرگو، اى فرو، اى تك، اى قدوس، اى ياور، اى همدم، اى برانگيزنده، اى وارث، اى دانا، اى فرمان‏ده، اى آغازگر، اى برتر، اى صورتگر، اى سلامتى‏بخش، اى دسوتى‏ورز، اى پايدار، اى هميشه، اى دانا، اى فرزانه، اى بخشنده، اى آفريننده، اى نيكوكار، اى شادى‏افزا اى دادگر، اى داور، اى جزادهنده، اى پرمهر، اى منّت‏گذار، اى شنوا، اى پديدآور، اى پشتيبان، اى ياور، اى زندگى‏بخش مردگان، اى آمرزنده، اى ديرينه، اى آسانى‏بخش، اى هموار كننده، اى ميراننده، اى زنده كننده، اى سودبخش، اى روزى بخش، اى قدرتمند، اى سبب‏ساز اى فريادرس، اى بى‏نيازكننده، اى داراى‏بخش، اى آفريننده، اى در كمين، اى يگانه، اى حاضر، اى جبران كننده، اى نگهدار، اى استوار، اى فريادرس، اى بازگرداننده، اى گيرنده، اى كه بلندى جست و بر فراز آمد، آمد، پس در چشم انداز برتر جاى گرفت، اى آن‏كه نزديك شد پس در كنار آمد، و دور شد پس نايافتنى شد، و نهان و ناپيداتر را دانست، اى آن‏كه تدبير امور با اوست و اندازه‏ها به دست او، اى آن‏كه هر هر دشوارى بر اوس هل و آسان است، اى آن‏كه بر هرچه بخواهد تواناست، اى فرستنده بادها، اى پديدآوردنده روشنى بامداد، اى برانگيزنده ارواح، اى صاحب جود و بخشش، اى بازگرداننده آنچه از دست رفته، اى زنده كننده مردگان، اى گردآوردنده پراكنده‏ها، اى روزى‏بخش بى‏حساب به هركه خواهى، اى انجام‏دهنده آنچه خواهى هرگونه كه خواهى، اى صاحب بزرگى و بزرگوارى، اى زنده به خو پاينده، اى زنده آنگاه كه نباشد زنده، اى زنده كننده مردگان، اى زنده‏اى كه معبودى جز تو نيست، پديد آورنده آسمانها و زمين، اى خداى من و آقاى من، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و بر محمّد و خاندان محمّد رحمت فرست، و بر محمّد و خاندان محمّد بركت فرست، آنچنان‏كه درود و بركت و رحمت خويش را بر ابراهيم و خاندان ابراهيم فرستادى، به يقين كه ستوده و بزرگوارى و رحمت آر بر خوارى و ندارى، و تهيدستى من، و بر تك بودن و تنهايى و فروتنى من در برابرت، و بر اعتمادم بر تو، و زارى‏ام به درگاهت، تو را مى‏خوانم، خواندن آن فروتن خوار خاشع ترسان بيمناك بينواى پست ناچيز گرسنه نادار پناهنده پناه‏جوى، معترف به گناه، آمرزش‏خواه از گناه، درمانده به درگاه پروردگارش، مى‏خوانمت خواندن آن‏كه معتمدانش او را واگذاشته‏اند و دوستانش او را ترگ گفته‏اند، و درد جانگاهش بزرگ شده، مى‏خوانمت خواندن آن دلسوخته غمگين ناتوان بى‏مقدار بى‏نواى درمانده پناه‏جو، خدايا! از تو درخواست مى‏كنم به حق اينكه فرمانروايى، و آنچه بخواهى مى‏شود، و بر آنچه بخواهى توانايى، و از تو درخواست مى‏كنم به احترام اين ماه محترم و خانه محترم، و شهر محترم و ركن و مقام و مشاعر بزرگ، و به حق پيامبرت محمّد كه بر او و خاندانش سلام، اى آن‏كه به آدم شيث را بخشيد، و به ابراهيم اسماعيل و اسحق را، و اى آن‏كه يوسف را به يعقوب بازگرداند، و اى آن‏كه بدحالى ايّوب را پس از آزمون برطرف ساخت، اى بازگرداننده موسى به مادرش و فزونى‏بخش دانش خضر، اى آن‏كه سليمان را به داود بخشيد، و يحيى را به زكريا، و عيسى را به مريم، اى نگهدار دختر شعيب، اى سرپرست فرزند مادر موسى، از تو مى‏خواهم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستى، و همه گناهان مرا بيامرزى، و از عذابت پناهم دهى، و مرا مستوجب خشنودى و ايمنى و احسان و آمرزش و بهشت خويش قرار دهى، و از تو درخواست مى‏كنم هر حلقه‏اى كه ميان من و آزاردهنده من است باز كنى، و هر سختى را برايم آسان نمايى، و هر مشكلى را برايم هموار كنى، و زبان هر بدگوى از من را ناگويا سازى، و هر متجاوزى را از من بازدارى، و هر دشمن و حسود بر من را نابود نمايى، و هر ستمگرى را از من بازدارى، و مرا از هر مانعى كه بين من و حاجتم حايل مى‏شود، و مى‏خواهد بين من و طاعتت جدايى اندازد، و از عبادتت بازدارد كفايت فرمايى، اى آن‏كه پريان سركش را مهار نمودى و شياطين متكبّر را مقهور ساختى، و گردن گردنكشان را به خاك ذلّت افكندى، و بدانديشى چيره‏جويان را از مستضعفان بازگرداندى، از تو مى‏خواهم با قدرتت بر هرچه مى‏خواهى، و آسان نمودنت هرچه را بخواهى به هرگونه كه بخواهى اينكه برآوردن حاجتم را در زمره آنچه مى‏خواهى قرار دهى. سپس بر زمين سجده كن و دو طرف رخسار خود را بر خاك بگذار و بگو: خدايا! براى تو سجده كردم، و به تو ايمان آوردم، پس رحمت آور بر خوارى‏ام، و تنگدستى‏ام، و كوششم، و رازى‏ام، و درماندگى‏ام، و نيازم به سويت اى پروردگار من.

و بكوش كه ديده‏هايت اشك‏ريزان باشد، هرچند به اندازه سر سوزن، كه اين خود نشانه برآورده شدن دعاست.

روز بيست‏وپنجم: در سال صدوهشتادوسه، شهادت حضرت موسى بن جعفر عليهما السّلام در سن پنجاه‏وپنج سالگى در شهر بغداد واقع شد، و آن روزى است كه غمهاى آل محمّد عليهم السّلام و شيعيان ايشان تازه مى‏شو.

شب بيست‏وهفتم: شب بعثت پيامبر صلى اللّه عليه و آله و از شبهاى پربركت است، و در آن چند عمل مستحبّ است: اوّل: شيخ طوسى در كتاب «مصباح» فرموده: از حضرت جواد عليه السّلام روايت شده: همانا در ماه رجب شبى است، كه از هر آنچه آفتاب بر آن مى‏تابد بهتر است و آن، شب بيست‏وهفتم رجب است، كه در صبح آن پيامبر صلى اللّه عليه و آله به رسالت مبعوث شد. براى كسى‏كه از شيعه ما عامل در آن شب است، پاداش نيكوكارى شصت سال مقرّر است، به محضر آن حضرت عرض شد: عمل در آن شب چيست؟

فرمود: چون نماز عشا را خواندى، و به بستر استراحت رفتى، تا پيش از نيمه شب، هر ساعتى كه خواستى از بستر برمى‏خيزى، و دوازده ركعت نماز هر دو ركعت به يك سلام به جاى مى‏آورى در هر ركعت حمد و سوره‏اى از سوره‏هاى كوچك مفصّل ميخوانى و كوچك مفصّل از سوره محمّد صلى اللّه عليه و آله تا آخر قرآن است، زمانى‏كه از دوازده ركعت فارغ شدى، در همان حال نشسته هر يك از سوره‏هاى «حمد» و «قل اعوذ بربّ الفلق» و «قل اعوذ بربّ الناس» و «قل هو اللّه احد» و «قل يا ايّها الكافرون» و «انّا انزلناه» و آية الكرسى را هفت مرتبه بخوان، و به دنبال همه آنها اين دعا را بخوان:

سپاس خداى را كه فرزندى بر نگرفته، و شريكى در فرمانروايى و ياورى از روى خوارى و نياز برايش نبوده است، او را بسيار بزرگ شمار. خدايا! از تو درخواست مى‏كنم به حق جايگاههاى عزّتت بر پايه‏هاى عرشت و منتهاى رحمتت در قرآنت، و بنام بزرگتر بزرگتر بزرگترت، و ذكر برتر برتر برترت، و به كلمات كاملت، بر محمّد و خاندانش درود فرست، و با من چنان كن كه شايسته آنى. سپس بخوان هر دعايى را كه مى‏خواهى. و نيز غسل در اين شب مستحب است. و نمازى كه‏ داود بن سرحان از امام صادق عليه السّلام براى شب نيمه رجب روايت كرده و جزو اعمال شب نيمه ذكر شد در اين شب هم خوانده مى‏شود. دوّم: زيارت حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است كه برترين اعمال اين شب مى‏باشد. و بدان كه ابو عبد اللّه محمّد بن بطوطه كه يكى از دانشمندان اهل سنت است در ششصد سال پيش از اين زمان (زمان تأليف مفاتيح الجنان) مى‏زيسته، در سفرنامه خود معروب به «رحله ابن بطوطه» در بيان ورودش از مكّه معظّمه به نجف اشرف، روضه و قبر مبارك مولايمان امير المؤمنين عليه السّلام را ذكر نموده، و گفته است همه اهل اين شهر رافضى هستند، و براى اين روضه مباركه كراماتى ظاهر شده: از جمله در شب بيست وهفتم، ماه رجب كه نامش نزد ال آنجا «ليلة المحيا» [شب بيدارى يا شب زندگانى‏] است، از عراقين [بصره و كوفه‏] و خراسان و شهرهاى فارس، و روم، افراد شل و مفلوج و زمين‏گيرى را كه حدود سى يا چهل نفر مى‏شوند پس از عشا نزد ضريح مقدس على عليه السّلام مى‏آورند، آنگاه مردم اجتماع مى‏كنند، و به انتظار شفا يافتن و برخاستن آنان مى‏مانند.

گروهى از اجتماع‏كنندگان نماز مى‏خوانند، و عده‏اى ذكر مى‏گويند، و گروهى قرآن تلاوت مى‏كنند، و بعضى هم به تماشاى روضه مباركه مشغول مى‏شوند، تا آنكه نصف يا دوسوم از شب بگذرد، در اين هنگام تمام مبتلايان و زمين‏گيران كه محروم از حركت بودند، از جاى برمى‏خيزند درحالى‏كه صحيح و تندرستند و نقصى در آنان نيست و مى‏گويند: لا اله الّا اللّه (معبودى جز خدا نيست)، «محمّد رسول اللّه» (محمّد فرستاده خدا است)، «علىّ ولى اللّه» (على ولىّ خدا است)، و اين امرى است مشهور و معروف.

من گرچه آن شب را در آن روضه درنيافتم، ولى از مردمان مورد اطمينان كه بر گفتارشان اعتماد داشتم شنيدم.

و همچنين در مدرسه‏اى كه مهمانخانه آن حضرت است، سه نفر زمين‏گير را كه قدرت بر حركت نداشتند مشاهده كردم، يكى از مردمان روم، و ديگرى از اهالى اصفهان، و سومى از مردم خراسان بود، از هر سه پرسيدم، چگونه شما درمان نيافته و در اينجا مانده‏ايد؟ گفتند: ما شب بيست‏وهفتم رجب را درك نكرديم، اينجا مانده‏ايم تا شب بيست‏وهفتم آينده برسد، و شفاى خود را بگيريم، و به خاطر اين شب، مردم زيادى از شهرها جمع مى‏شوند، و بازار بزرگى به مدّت ده روز برپا مى‏گردد.

مؤلف گويد: مبادا اين حكايت را دور از واقع بدانى، چه همانا معجزات و كراماتى كه اين مشاهد مشرّفه به ظهور رسيده، و به حدّ تواتر نقل شده بسيار زيادتر از آن است كه در شمار آيد. و در ماه شوال گذشته [نسبت به زمان نوشتن اين قسمت از مفاتيح الجنان به وسليه مؤلّف بزرگوارش مرحوم محدّث قمى رحمه الله‏] سال هزار و سيصد و چ‏هل و سه هجرى قمرى در حرم مطهّر حضرت ثامن الائمة الهداة، و ضامن الامّة العصاة مولانا ابو الحسن على بن موسى الرضا (صلوات اللّه عليه)، سه زن كه هر سه به علت بيمارى فلج و مانند آن زمين‏گير بودند، و علاجشان از توان پزشكان بيرون بود، شفا يافتند، و اين معجزه از آن قبر مطهّر بر همه واضح و آشكار شد همچون پديدار شدن خورشيد در آسمان صاف و بى‏ابر، و باز شدن دروازه نجب به روى عربهاى باديه‏نشين، و شفا يافتن اين سه زن به اندازه‏اى روشن بود، كه براى مردم بيان شد، و دكترهايى كه از بيمارى آنان مطلّع بودند، با اينكه در امر مداواى آنان دقت بسيار داشتند، شفا يافتن معجزه‏گونه آنان را تصديق كردند، و بعضى از آنها تصديق خود را بر شفاى آنان به صورت نوشته اعلام داشتند، و اگر ملاحظه اختصار، و عدم مناسبت محل نبود، داستان آنها را به تفصيل نقل مى‏كردم.

چه زيبا سروده شيخ ما شيخ حرّ عاملى در قصيده‏اش‏

و آنچه از بركات بارگاهش در همه روز نمايان شده‏

 

ديروزش مانند فردايش مى‏باشد

و مانند شفاى كور و بيماران به سبب عنايتش‏

 

اجابت دعا در آستانش مى‏باشد

     

سوم: شيخ كفعمى در كتاب «بلد الامين» فرموده: شب مبعث اين دعا را بخواند:

خدايا! از تو درخواست مى‏كنم، به تجلّى اعظم، د راين شب از ماه معظّم، و به حق رسول مكرّم، كه درود فرستى بر محمّد و خاندانش، و بيامرزى بر ما، آنچه را تو به آن از ما داناترى، اى آن‏كه مى‏داند، و ما نمى‏دانيم، خدايا! بر ما بركت ده در اين شب، شبى كه آن را به شرف رسالت برترى دادى و به كرامتت‏ بزرگ نمودى، و به جايگاه شريفى برآوردى، خدايا! ما از تو درخواست مى‏كنيم به حق بعثت شريف و آقاى مهربان، و موجود پارسا، كه بر محمّد و خاندانش درود فرستى، و اعمال ما را در اين شب و در ساير شبها پذيرفته پيشگاهت قرار دهى، و گناهانمان را آمرزيده بدارى، و خوبيهايمان را مورد سپاس، و بديهايمان را پوشيده گردانى، و دلهايمان را به گفتار خوش شادمان سازى، و روزيهايمان را از جانب خود به آسانى فراوان گردانى. خدايا! تو مى‏بينى، و خود ديده نمى‏شود، و تو در چشم‏انداز برترى، و بازگشت و سرانجام به سوى توست، و ممات و حيات و آخرت و دنيا از آن تو است. خدايا! به تو پناه مى‏آوريم از اينكه خوار و رسوا شويم، و از اينكه مرتكب عملى شويم كه از آن نهى كرده‏ايم. خدايا درخواست بهشت را به رحمتت از تو داريم، و به تو پناه مى‏آوريم از آتش دوزخ، پس ما را به قدرتت از آتش پناه ده، و از تو درخواست حور العين داريم، پس به عزّتت روزى ما فرما، و فراخ‏ترين روزى را هنگام پيرى ما قرار ده، و نيكوترين اعمالمان را به گاه فرا رسيدن مرگمان، و عمر ما را در طاعتت و در آنچه ما را به سويت نزديك كند و در نزدت بهره‏مندمان نمايد و در پيشگاهت بر منزلتمان افزايد، طولانى گردان، و در همه حالات و كارها معرفتمان را نيكو گردان، و ما را به احدى از خلقت وامگذار تا بر ما منّت نهد، و بر ما به برآورده ساختن تمام حاجات دنيا و آخرتمان تفضّل فرما، و بخشش آغاز كن به پدرانمان و فرزندانمان، و همه برادران با ايمانمان، در همه آنچه از تو براى خود درخواست كرديم، اى مهربانترين مهربانان.

خدايا! از تو درخواست مى‏كنيم به نام بزرگت، و فرمانروايى ديرينه‏ات، كه بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستى، و بيامرزى بر ما گناه بزرگ را، چرا كه بزرگ را جز بزرگ نمى‏آمرزد. خدايا! اين ماه مكرّم رجب است كه ما را به آن گرامى داشتى، نخستين ماههاى حرام است، كه ما را به آن از ميان امّتها اكرام نمودى، پس تو را سپاس اى داراى بخشش و كرم، از تو درخواست مى‏كنم بر حق ماه رجب، و به حق نام بزرگتر بزرگتر بزرگتر باشكوه‏تر و گرامى‏ترى كه آن را آفريدى، پس در سايه‏ات استقرار يافت، نامى كه از تو به غير تو نرسد، كه بر محمّد و اهل بيت پاكش درود فرستى، و ما را در اين ماه از برپادارندگان طاعتت، و آرزومندان شفاعتت قرار دهى. خدايا! ما را به راه راست هدايت فرما، و جايگاه ما را نزد خود بهترين استراحتگاه در سايه‏سار رحمت هميشگى و فرمانروايى عظيمت قرار ده، تو ما را بسى، و چه نيكو كارگشايى. خدايا! ما را به حالت رستگارى و موفقيت برگردان، كه در گروه غضب شدگان و در طايفه گمراهان نباشيم، به مهربانى‏ات اى مهربان‏ترين مهربانان. خدايا! به وسايل موجب آمرزشت، و به رحمتت كه بر خود حتم نموده‏اى، از تو درخواست مى‏كنم، سلامت از هر گناه، و بهره‏مندى از هر كار نيك، و رسيدن به بهشت و رهايى از دوزخ را به من عطا فرمايى. خدايا! خوانندگان تو را خواندند و من هم تو را خواندم، و درخواست‏كنندگان از تو را درخواست كردند، و من هم از تو درخواست نمودم، و جويندگان تو را جويا شدند و من هم جوياى تو شدم. خدايا! تو مورد اطمينان و اميدى، و نهايت ميل و رغبت در خواندن دعا به سوى توست، خدايا! بر محمّد و خاندانش درود فرست، و قرار ده يقين را در قلبم، و روشنى را در ديده‏ام، و خيرخواهى را در سينه‏ام، و ذكرت را در هر شب و روز بر زبانم، و روزى گسترده بى‏منّت و غير حرام را روزى‏ام فرما، و در آنچه كه روزى‏ام نمودى بركت افزا، و بى‏نيازى‏ام را در خودم، و دلبستگى‏ام را در آنچه نزد توست قرار ده، به مهربانى‏ات اى مهربان‏ترين مهربانان. پس به سجده برو و بگو: سپاس خداى را كه ما را به معرفتش رهنمون شد، و به ولايتش خاص گرداند، و به طاعتش توفيقمان داد، سپاس سپاس ... تا صدر مرتبه. پس سر از سجده بردار و بگو:

خدايا من تو را براى رفع حاجتم قصد كردم، و به خواسته‏ام بر تو اعتماد نمودم، و روى آوردم به تو به واسطه امامان و سرورانم. خدايا! ما را به محبتشان سود بخش، و به جايگاه آنان وارد ساز و همنشينى با ايشان را روزى ما گردان و ما را در زمره آنان وارد بهشت كن، به مهربانى‏ات اى مهربان‏ترين مهربانان.

اين دعا را سيّد ابن طاووس براى روز مبعث ذكر فرموده.

روز بيست‏وهفتم: يكى از اعياد بزرگ است، و روزى است كه حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله به پيامبرى مبعوث شد، و جبرئيل براى ابلاغ پيامبرى، بر آن حضرت فرود آمد، و براى اين روز چند عمل وارد است: اوّل: غسل كردن، دوّم: روزه‏گرفتن و آن يكى از چهار روزى است كه در طول سال براى روزه‏گرفتن امتياز ويژه دارد، و ثوابى برابر با روزه هفتاد سال دارد.

سوّم: صلوات زياد فرستادن. چهارم: زيارت حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله و امير المؤمنين عليه السّلام. پنجم: شيخ طوسى در كتاب «مصباح» فرموده كه از ريّان بن الصّلت روايت شده: حضرت جواد عليه السّلام زمانى كه در بغداد بود روز نيممه و روز بيست‏وهفتم رجب را روزه گرفت، و همه خدمتكاران آن حضرت نيز روزه گرفتند و هم به ما فرمان داد دوازده ركعت نماز بجا آوريم به اين صورت كه در هر ركعت يك‏ مرتبه «حمد» و سوره خوانده و پس از پايان نماز، هر كدام از سوره‏هاى «حمد» و «قل هو اللّه احد» و «قل اعوذ برب الفلق‏ و قل اعوذ بربّ الناس» را چهار مرتبه بخوانيم، آنگاه چهار مرتبه بگوئيم:

معبودى جز خدا نيست و خدا بزرگ‏تر از هر چيزى است، و منزّه است خدا، و خدا را سپاس، و نيست جنبش و نيرويى جز به عنايت خداى برتر و بزرگ و چهار مرتبه: خدا، خدا، پروردگار من است، چيزى را براى او شريك نمى‏آورم و چهار مرتبه: هيچكس را براى پرودگارم شريك نسازم ششم: شيخ طوسى از جناب ابو القاسم حسين بن روح (رحمه الله) روايت كرده كه در اين روز دوازده ركعت نماز به جا مى‏آورى در هر ركعت سوره «حمد» و سوره‏اى كه آسان باشد مى‏خوانى، و پس از گفتن تشهّد و سلام بين هر دو ركعت مى‏گويى:

خدا را سپاس كه فرزندى بر نگرفته، و برايش در فرمانروايى شريكى و ياورى از روز خوارى نبوده است، و او را بزرگ شمار، اى توشه‏ام در همه عمر، اى همنشينم در سختيها، اى سرپرستم در نعمت، اى فريادرسم در رغبت، اى پيروزيم در حاجت، اى نگهدارم در غيبت، اى كفايتم در تنهايى اى همدمم در هراس، تو پوشاننده كاستى منى، تو را سپاس، تو ناديده گيرنده لغزش منى، تو را سپاس، تو بلندى‏بخش من در وقت افتادگى هست، تو را سپاس، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و عيبم را بپوشان، و هراسم را ايمنى بخش، و لغزشم را ناديه گير، و از گناهم چشم بپوش، و از زشتيهايم درگذر، و در زمره بهشتيان قرار دهم همراه با آن وعده صادقانه‏اى كه به آنها داده‏اى.

هنگامى‏كه از نماز فارغ شدى، هر يك از سوره‏هاى «حمد» و «قل هو اللّه احد» و «قل اعوذ برب الفلق‏ و قل اعوذ بربّ الناس» و قل يا ايّها الكافرون‏ و «انا انزلنا» و «اية الكرسى» را هفت مرتبه مى‏خوانى و هفت بار مى‏گويى:

معبودى جز خدا نيست و خدا بزرگ‏تر است، و پاك است خدا، و جنبش و نيرويى جز به خدا نيست و هفت بار خدا، خدا پروردگار من است و هيچ‏چير شريكش نگيرم و هر دعايى كه بخواهى مى‏خوانى. هفتم: در كتاب «اقبال» و در بعضى نسخه‏هاى «مصباح» آمده است كه مستحب است در اين روز اين دعا را بخوانند:

اى آن‏كه به عفو و گذشت فرمان داده، و عفو و گذشت را بر عهده خويش ضمانت نموده است، اى آن‏كه بخشيد و در گذشت، مرا عفو كن و از من درگذر اى كريم. خدايا! طلب سخت شده، و چاره‏جويى و راهيابى مرا به زحمت افكنده و آرزوها كهنه گشته، و رشته اميد جز از تو كه يگانه‏اى و شريكى ندارى بريده شده است. خدايا! من راههاى خواهش را بسوى تو باز مى‏يابم، و چشمه‏سارهاى اميد نزد تو پرآب است، و درهاى دعا را براى هركه به درگاهت دعا كند گشوده‏اى و يارى‏ات آن را كه از تو يارى خواهد فراهم است، و مى‏دانم كه براى آن‏كه تو را خواند در جايگاه اجابتى، و براى فريادكننده‏ات درصدد فريادرسى هستى، و همانا در طمع ورزيدن به بخششت و اعتماد به وعده‏ات جايگزينى است براى دريغ‏ورزى بخيلان، و گشايشى است از آنچه در دست ثروت‏اندوزان است، تو از بندگانت در پرده نمى‏روى، جز اينكه كردارشان بين تو و ايشان پرده مى‏افكند، و هرآينه دانستم كه برترين توشه كوچ‏كننده به سويت اراده نيرومندى است، كه بدان تو را برمى‏گزيند، و با همين اراده نيرومند دلم با تو مناجات كرده و از تو مى‏خواهم هر دعايى را كه تو را به آن خواند اميدوارى كه او را به آرزويش رساندى، يا فريادكشى به درگاهت كه به دادش رسيدى، يا دلسوخته غمزده‏اى كه اندوهش را زدودى، يا گنهكار خطاكارى كه او را آمرزيدى، يا تندرستى كه نعمت خويش را بر او تمام كردى، يا بى‏چيزى كه توانگرى‏ات را به او هديه دادى و چنين دعايى را بر تو حقّى است و نزدت مقامى، به حق اين دعا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، و حاجات دنيا و آخرتم را برآور، اين رجب مرجّب مكّرم است كه ما را به آن گرامى داشتى، نخستين ماههاى حرام است، كه ما را به خاطر آن از بين ملّتها اكرام نمودى، اى داراى جود و كرم، از تو درخواست مى‏كنيم به حق ماه رجب، و به نام بزرگتر بزرگتر بزرگتر باشكوه و گرامى‏ترى كه آن را آفريدى پس در سايه‏ات استقرار يافت و جلوه‏اش از تو به ديگرى نمى‏رسد، بر محمّد و اهل بيت پاكش درود فرستى، و ما را در اين ماه از عاملين به طاعتت، و آرزومندان شفاعتت قرار دهى. خدايا! ما را به راه راست هدايت فرما.

و استراحتگاه ما را در سايه‏سار هميشگى‏ات نزد خويش بهترين استراحتگاه قرار ده، كه تو ما را بسى و چه نيكو كارگشايى هستى، و سلام و درود بر همه بندگان برگزيده‏اش، خدايا! به ما در اين روز بركت ده، روزى كه آن را برترى دادى، و به كرامتت بزرگ نمودى، و به جايگاه بزرگ و برتر وارد ساختى، بر آن‏كه در اين روز به سوى بندگانت فرستادى، و او را به مقام با كرامتى برآوردى درود فرست. خدايا! بر او درود فرست درودى هميشگى، براى تو سپاس، و براى ما ذخيره‏اى باشد، و در كارمان آسانى قرار ده، و پايان عمرمان را به سعادت و نيكبختى ختم كن، در حالى كه اعمال اندك ما را پذيرفته، و با رحمت بى‏كرانت ما را به برترين آزروهايمان رسانده باشى، كه تو بر هرچيز توانايى، و درود و سلام خدا بر محمّد و خاندانش باد.

مؤلّف گويد: اين دعا را حضرت موسى بن جعفر عليهما السّلام در آن روزى كه آن جناب را به جانب بغداد حركت دادند بر زبان جارى ساخت، و آن روز، روز بيست‏وهفتم رجب بود، و اين دعا از دعاهاى انتخابى ماه رجب است، هشتم: سيّد ابن طاووس در كتاب «اقبال» فرموده: دعاى «اللّهم انى اسالك بالتّجلّى الاعظم» را بخواند، و اين دعا به روايت كفعمى جزو اعمال شب بيست‏وهفتم بيان شد.

روز آخر ماه: در اين روز غسل وارد شده، و روزه‏اش سبب آمرزش گناهان گذشته و آينده است. و نماز سلمان به صورتى كه در ضمن اعمال روز اوّل بيان شد بجاى آورده شود.

 

 

پی نوشت :

______________________________
(1) شايد مقصود بيماريهاى مربوط به پهلو باشد.

 

منابع: ترجمه مفاتيح الجنان / استاد حسین انصاریان

     


منبع : پایگاه عرفان
  3057
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

      مرگ و حيات‏  
      خواسته‌های راسخون در علم‏
      مالک واقعی همه موجودات
      جایگاه تقیه
      فضیلت زیارت امام رضا(ع) در کلام پدر بزرگوارشان(ع)
      تواضع و خدمت امام رضا(ع)
      امام رضا(ع) در آثار استاد انصاریان
      صلوات در كلام امام رضا(ع)
      چهار مرغ نفسانیت  
      عظمت حق در كلام امام رضا(ع)

بیشترین بازدید این مجموعه

      نظر امام رضا(ع) درباره ازدواج موقت متأهل‌ها
      روایتی از امام صادق(ع) درباره تهمت
      شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!
      حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!
      راهکار امام صادق(ع) برای عاقبت بخیری
      فرهنگ دختر دارى‏( به مناسبت روز دختر)
      رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)
      پنج کلید طلایی برای نجات از فقر
      اگر از فشار قبر می ترسید بخوانید!!
      قضا نشدن نماز ها با این راه حل

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز