فارسی
شنبه 03 فروردين 1398 - السبت 16 رجب 1440
  1594
  0
  0

يك پرسش و سه پاسخ‏

 

شخصى از يكى از ياران پيامبر، صلى الله عليه وآله، پرسيد: زندگى را براى چه مى خواهى؟ او در جواب گفت: دلم مى خواهد براى سه كار زنده باشم: به خاطر شب، روز، و مردم. اما به خاطر شب مى خواهم زنده باشم، چون پروردگار بزرگ عالم بنده را براى سه كار در شب دعوت فرموده است ....

لازم است گفته شود سه كارى كه پروردگار بندگان خود را در دل شب بدان ها دعوت كرده متعلق به تمام مدت شب نيست، بلكه به يك سوم آن تعلق دارد. پروردگار عالم در قرآن مى فرمايد: دو سوم شب براى خواب است:

«يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ. قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا. نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا. أَوْ زِدْ عَلَيْهِ ...».

اما حدود يك ساعت مانده به اذان صبح، پروردگار سه كار براى بندگانش قرار داده است. به سبب اهميّت اين يك ساعت است كه تمام انبيا و ائمه، عليهم السلام، عمر خود را در يك سوم آخر شب با اين سه كار پر مى كردند؛ يعنى عنصر عمر خود را در يك سوم آخر شب تمام مى كردند و خوابشان را مقدمه اين سه كار قرار مى دادند. در حقيقت، مى خوابيدند تا بدن استراحت كند و نشاط كافى براى انجام اين سه كار پيدا كند.

اين خواب نيز، به جهت مقدمه بودنش براى عبادت، عبادت و بندگى خدا محسوب مى شود؛ چون مقدمه بندگى خود بندگى است؛ مثلًا، وضو به خودى خود واجب نيست، بلكه براى نماز واجب مى شود و مقدمه نماز است. وقتى انسان براى نماز وضو مى گيرد گويى عبادت مى كند، ولى اگر وقت نماز نباشد يا انسان نماز را براى خدا نخواند، وضو ارزشى ندارد.

تا آن جا كه مى دانيم هيچ پيامبر و امامى تا زمان وفات اين يك ساعت مانده به نماز صبح را به خواب نگذرانده است.  همه انبيا و ائمه در آن وقت شب بيدار بودند و در ميان ايشان انجام اين سه كار بر پيامبر اسلام، صلى الله عليه وآله، واجب عينى بود و حق ترك آن قسمت از شب را نداشت. البته، ديگر انبيا و ائمه مى توانستند اين كارها را ترك كنند ولى چنين كارى نمى كردند.

خداوند درباره اين قطعه شب اين آيه را فرستاده است:

«وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً».

اميد است پروردگارت تو را [به سبب اين عبادت ويژه ] به جايگاهى ستوده برانگيزد.

آن سه كار چيست؟

كار اول تهجّد است. كلمه تهجّد به معناى نماز شب است كه در مجموع يازده ركعت است و پيش از آن كه مؤذن اذان صبح را بگويد بايد تمام شود: پنج نماز دو ركعتى مانند نماز صبح و يك ركعت تنها شامل حمد و سوره و قنوت و ركوع و سجود و تشهد و سلام. البته، در روايات آمده است كه سجده آخرش را آن قدر ادامه بدهيد كه شيطان فرياد بزند از اين سجده كمرم شكست و راهم به روى او بسته شد.

قنوت اين نماز هم برنامه ها و دعاهاى مخصوصى دارد و انسان اگر بتواند بايد در آن چهل مؤمن را- زنده يا مرده- دعا كند و دعا كردن به فارسى هم مانعى ندارد. خوب است انسان سيصد مرتبه هم در قنوت اين نماز «العفو» بگويد و اگر كسى حوصله كافى ندارد، دعاى «ربنا آتنا ...» را بخواند و به ركوع برود.

پس از اين يازده ركعت، انسان آبرويى براى خود در آخرت ذخيره مى كند و روزى دنيايش فراوان مى گردد. افزون بر اين، هنگامى كه او وارد ركعت اول نماز شد، پروردگار بزرگ عالم گناهانش را مى بخشد. ارزش اين نماز در آخرت را نيز كسى نمى داند.

كار دوم استغفار و توبه است.

«وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ».

و سحرگاهان از خدا درخواست آمرزش مى كنند.

كار سوم انديشه در عمرگذشته وجارى شدن اشك چشم است. امام ششم، عليه السلام، در اين باره مى فرمايد: اين اشك را با دستمال پاك نكنيد، اگر هم مى خواهيد پاك كنيد، با دستتان به صورتتان بماليد. بگذاريد اين اشك ها ذخيره شوند. در روز قيامت هنگامى كه بنده اى را به طرف جهنم مى كشند، خطاب مى رسد او را نبريد، او سرمايه عظيمى پيش من دارد كه شما نمى دانيد و آن اين است كه در تاريكى شب- گر چه در همه عمر فقط يك بار براى خدا برخاسته است- از گذشته اش پشيمان شد، رنجيد و غصه دار شد، و سپس اشكش جارى شد. همان اشك سبب نجاتش است. او را رها كنيد!

قرآن مجيد درباره اين اشك مى فرمايد:

«وَ إِذا سَمِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرى أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ رَبَّنا آمَنَّا فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ».

و چون آنچه را كه بر پيامبر اسلام نازل شده بشنوند، ديدگانشان را مى بينى كه به سبب آنچه از حق شناخته اند لبريز از اشك مى شود، مى گويند: پروردگارا، ايمان آورديم، پس ما را در زمره گواهان [به حقّانيّت پيامبر و قرآن ] بنويس.

آرى، آن صحابى گفت: من زندگى را براى شب مى خواهم و شب را براى آن ساعت سحر و ساعت سحر را هم براى استغفار و گريه و تهجّد. اما زندگى را براى روز مى خواهم؛ آن هم روزى طولانى و خيلى گرم كه در آن از آسمان آتش ببارد و من با كمال نشاط و شوق آن روز طولانى را روزه بگيرم و در خانه معبود و محبوبم لذّت ببرم. هم چنين، زندگى را براى مردم مى خواهم تا در ميان مردم باشم و كار كسى را كه گرفتار است با نشاط رفع كنم.

 

هنگامى كه در روايات و بعضى آيات قرآن دقت مى كنيم و مى بينيم در اين ساعت و در انجام اين سه كار چه سودى براى دنيا و برزخ و آخرت انسان در نظر گرفته شده است، خود را در برابر درياى پر موجى مى بينيم كه چشم اندازش از اين عالم وسيع تر است. 

 

 


منبع : پایگاه عرفان
  1594
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

      حقيقت ماه رمضان‏
      همنشينى بهشتيان با چهار گروه‏
      معيار شناخت خير
      مكتب‏هاى مدّعى عرفان
      مرگى تأسف ‏بار به واسطه گناه‏
      اسلام آيينى جهان شمول‏
      اثرگذارى و اثرپذيرى‏ در معاشرت
      معاشرت در جهت هدايت‏
      معاشرت در اسلام‏
      اثرگذارى محبوب در محب‏

بیشترین بازدید این مجموعه

      نفس و هفت مرحله آن
      فرق خوف و خشيت
      صفات حق در ادعيه
      آثار خطرناك مال حرام
      شهوت شكم يا تنور جهنم
      عقوبت ترك نماز
      دعا موجب دفع قضا و بلا
       نماز جماعت اول وقت‏
      نقش‏آفرينى فاطمه زهرا (س) در قيامت‏
      مرثیه ام البنین مادر حضرت عباس(ع)

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز