فارسی
سه شنبه 31 ارديبهشت 1398 - الثلاثاء 15 رمضان 1440
  907
  0
  0

منابع تفکر از دیدگاه قرآن

منابع تفکر از دیدگاه قرآن

 

 

پدیدآور: مطهری ، مرتضی،

 

قرآن که دعوت به تفکر و اندیشه می نماید علاوه بر اینکه راههای لغزش اندیشه را ارائه داده است، منابع تفکر را نیز ارائه داده است، یعنی موضوعاتی که شایسته است انسان در آن موضوعات فکر خویش را به کار اندازد و از آنها به عنوان منابع علم و اطلاع خویش بهره گیری نماید نیز ارائه داده است.

 

در اسلام به طور کلی با صرف انرژی فکری در مسائلی که نتیجه ای جز خسته کردن فکر ندارد، یعنی راه تحقیق برای انسان در آنها باز نیست، و همچنین مسائلی که فرضا قابل تحقیق باشد فایده ای به حال انسان ندارد مخالفت شده است.

 

پیغمبر اکرم علمی را که دارا بودن آن سودی نبخشد و نداشتن آن زیانی نرساند بیهوده خواند.اما علومی که راه تحقیق در آنها باز است و بعلاوه سودمند می باشد مورد تایید و تشویق اسلام است.

 

قرآن کریم سه موضوع برای تفکر مفید و سودمند ارائه می دهد (1):

 

 

1.طبیعت

 

در سراسر قرآن آیات زیادی است که طبیعت یعنی زمین، آسمان، ستارگان، خورشید، ماه ابر، باران، جریان باد، حرکت کشتیها در دریاها، گیاهان، حیوانات و بالاخره هر امر محسوسی را که بشر در اطراف خود می بیند به عنوان موضوعاتی که درباره آن دقیقا باید اندیشید و تفکر و نتیجه گیری کرد یاد کرده است.برای نمونه یک آیه ذکر می کنیم: قل انظروا ماذا فی السموات و الارض (2).

 

بگو به مردم: دقت و مطالعه کنید، ببینید در آسمانها و زمین چه چیزهایی هست.

 

2.تاریخ

 

در قرآن آیات بسیاری است که به مطالعه اقوام گذشته دعوت می کند و آن را مانند یک منبع برای کسب علم معرفی می کند. از نظر قرآن، تاریخ بشر و تحولات آن بر طبق یک سلسله سنن و نوامیس صورت می گیرد، عزتها و ذلتها، و موفقیتها و شکستها، و خوشبختیها و بدبختیهای تاریخی حسابهایی دقیق و منظم دارد و با شناختن آن حسابها و قانونها می توان تاریخ حاضر را تحت فرمان در آورد و به سود سعادت خود و مردم حاضر از آن بهره گیری کرد.اینک یک آیه به عنوان نمونه: قد خلت من قبلکم سنن فسیروا فی الارض فانظروا کیف کان عاقبة المکذبین .

 

پیش از شما سنتها و قانونهایی عملا به وقوع پیوسته است.پس در زمین و آثار تاریخی گذشتگان گردش و کاوش کنید و ببینید پایان کار کسانی که حقایقی را که از طریق وحی به آنها عرضه داشتیم دروغ پنداشتند به کجا انجامید.

 

3.ضمیر انسان

 

قرآن ضمیر انسانی را به عنوان یک منبع معرفت ویژه نام می برد.از نظر قرآن، سراسر خلقت آیات الهی و علائم و نشانه هایی برای کشف حقیقت است.قرآن از جهان خارج انسان به «آفاق » و از جهان درون انسان به «انفس » تعبیر می کند (3 )و از این راه، اهمیت ویژه ضمیر انسانی را گوشزد می نماید.اصطلاح «آفاق و انفس » در ادبیات اسلامی از همین جا پدید آمده است.

 

«کانت » فیلسوف آلمانی جمله ای دارد که شهرت جهانی دارد و همان جمله بر لوح قبرش حک شده است.می گوید: «دو چیز است که اعجاب انسان را سخت برمی انگیزد: یکی آسمان پرستاره ای که بالای سر ما قرار گرفته است و دیگر وجدان و ضمیری که در درون ما قرار دارد.»

 

 

پی نوشت ها:

 

..............................................................

 

1.در رساله شناخت در قرآن که قبلا از آن یاد کردیم و ان شاء الله بزودی منتشر خواهد شد، مساله موضوعات و منابع شناخت به تفصیل مطرح می شود.

2یونس/101. 2.آل عمران/137.

3سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم حتی یتبین لهم انه الحق(فصلت/53).

 

منبع: مجموعه آثار جلد دوم


منبع : پایگاه حوزه
  907
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

      عنصر مردانگی و جوانمردی در بیان امام حسن مجتبی(ع)
      ماه رمضان ماه قیام
      نقش ایمان در استمرار حسنات (به مناسبت وفات حضرت خدیجه ...
      شرایط پذیرش اعمال در ماه رمضان
      رمضان، بهترین فرصت برای طهارت روح
      ارزش معنوی ماه مبارک رمضان
      رمضان، ضیافتی برای همگان
      كاسته شدن گناه در رمضان‏
      فضيلت رمضان در كلام اهل‌بیت(ع)
      ماه مبارك رمضان و روزه‏

بیشترین بازدید این مجموعه

      فضیلت ماه مبارک رمضان
      اسم اعظمی که خضر نبی به علی(ع) آموخت
      این رفتارها روزی تان را زیاد می کند
      دو توصیه مهم هنگام دعا
      یک آیه و این همه معجزه !!
      کسانی که فشار قبر ندارند !!!
      توبه ی این گناه خیلی سخت است
      شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!
      حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!
      افزایش رزق و روزی با نسخه‌ امام جواد (ع)

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز