فارسی
چهارشنبه 26 تير 1398 - الاربعاء 14 ذي القعدة 1440
  905
  0
  0

ضرورت شناخت شیوه مبارزاتی ائمه علیهم السلام

 

اهل بیت

آگاهی از شکل تقیه ی امامان معصوم(علیهم السلام) برای دو گروه لازم، بلکه واجب است؛ علمای شیعه؛ و شیعیانی که با غیر مذهب خود در تماس و مختلط اند.

بر علما، از آن رو که باید احکام و دستورهای دینی را از میان بیانات ائمه(علیهم السلام) استخراج نمایند و مشکلی که در این راه وجود دارد صدور تقیه ای برخی احکام است. البته برای ایمنی از اشتباه شاخص هایی از سوی خود آن بزرگواران ارائه شده است و کار چندان سخت نیست.

بر سایرین، از آن رو که هر شهروندی باید نسبت به موقعیت خود و دیگران، همچنین نسبت به نقشه ی حرکت آگاهی کامل داشته باشد تا بتواند درجه ی موقعیتی خود را بر آن اساس میزان کند و این آگاهی از روی الگوی مدون و عملی امامان(علیهم السلام) به دست می آید.

مثلاً امام حسن بن علی(علیه السلام) با معاویه صلح کرد و در سکوت کامل به سر برد، اما امام حسین بن علی(علیه السلام) با یزید جنگید و شهید شد. یعنی دو حرکت به ظاهر متضاد از دو امام، هر دو فرزند علی (علیه السلام)، الگوگیری آگاهانه این است که بتوان تفاوت شرایط زمانی و انسانی این دو بزرگوار را درک نمود و موقعیت فعلی خود را بر هر کدام که هست انطباق داد و از آن کسب وظیفه نمود و عمل کرد. معاویه انسانی ظاهر الصلاح است. از صحابه ی پیامبر(صلی الله علیه و آله)است و لذا در میان مسلمانان موقعیت دارد. امضا داده است که عملی برخلاف سیره ی نبوی انجام ندهد. این از سویی؛ از سوی دیگر شیعیان امام علی(علیه السلام) از حمایت امام حسن(علیه السلام) دست کشیده، و جانب راحت را گرفته اند و نزدیک است امام خود را به دشمن تسلیم کنند.

شرایطی که امام حسین(علیه السلام) با آن روبرو بود، اما دقیقاً به عکس بود. یزید نه ظاهر را حفظ می کرد و نه تعهدی نسبت به دیانت اسلام داشت و از سویی مردم نیز خواهان رهبری امام حسین(علیه السلام) بودند و طرفداری خود را اعلام نموده بودند. موقعیت امام سجاد(علیه السلام) اقتضایی جز بیان دستورهای دینی در قالب دعا و مناجات و انسان سازی انفرادی نداشت. اما موقعیت فرزندش امام باقر(علیه السلام) و نوه اش امام صادق(علیه السلام) امنیتی را به آنان اعطا نموده بود که بتوانند در مسجد مدینه کرسی تعلیم و تدریس و تربیت داشته باشند و شاگردانی بپرورانند که هر یک امیر فوجی از علوم و فنون گردد.

ترویج نمادهای قیام علیه ظلم، همچون مراسم عزاداری بر شهیدان کربلا(علیه السلام) و سایر شهداء؛ - تأکید بر زیارت مزار اسوه های جهاد و قیام و شهادت مانند زیارت پیامبر(صلی الله علیه و آله)، امام علی(علیه السلام)، ائمه ی بقیع(علیه السلام)، شهدای کربلا(علیه السلام) و...

پس قبل از تشیع به امامان(علیهم السلام) خود باید روش و منش و شیوه ی عملی آنان را بشناسیم تا هم خود در هزارتوی زندگی گمراه نشویم و هم مایه ی طعن مخالفان دینی یا مذهبی را فراهم نسازیم.

توضیح آن که تقیه در اصل یک حکم ترخیصی در مورد برخورد با کافرانی است که شخص مسلمان به نوعی با آنان محشور است و مجبور به مشی تقیه ای در سلوک با آنان است، همچنین در درجه ی دوم در ارتباط با کسانی از مخالفان مذهبی است که از نظر محدودیت سیاسی و اجتماعی موقعیتی همانند یاران ائمه ی معصومین(علیهم السلام) دارند.(1) روشن است که تقیه ی شیعه در این عصر به خصوص در داخل ایران ناشی از محدودیت نمی باشد و صرفاً به اقتدای امیرمومنان علی(علیه السلام) در زمان حکومت شان، رفتاری بر حسب مدارا و مهرورزی بر سایر برادران اسلامی خویش است.

جالب است بدانیم که برخی از نویسندگان عامه با این که به محرومیت ها و مظلومیت های وارده بر اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام) التفات نیز دارند، مشی تقیه آمیزشان را نادیده گرفته اند. با این حال، بر شیعه از این جهت که به پیروزی از امامان(علیهم السلام) خود تقیه می کند، اتهام وارد می کنند که شیعیان به جای مبارزه به تقیه رو می آورند. در یکی از سایت های مربوط می خوانیم:

 

امام حسین ع

بررسی زندگی ائمه ی اهل بیت (علیهم السلام) که در راه اعتلا و دفاع از کلمه ی حق در معرض ستم و ناملایمات و حتی شکنجه قرار داشته اند به خوبی بیان گر ایستادگی و مقاومت آنها بر مواضع به حقشان است و نشان می دهد که اعمال و گفتارشان به غایت از تقیه و فریبکاری به دور بوده است. حسین(علیه السلام) و اهل بیت(علیهم السلام) برای دفاع از حق پذیرای شهادت شدند. امام موسی ابن جعفر(علیه السلام) با حکومت هارون الرشید مخالف بود و به همین دلیل سال ها در زندان و اسیر بود.(2)(قرآن کرد بلوگر، 4 سپتامبر 2010)

در حالی که بر هر فرد آگاه به مسائل سیاسی روشن است که موقعیت فشار و اختناق حاکم بر شخص، عامل اصلی رفتار تقیه آمیز است.

اگر کسی روی فرجام سرنوشت امامان شیعه(علیهم السلام)- که یا مقتول و یا مسموم از دنیا رفته اند- اندک تاملی بنماید در می یابد که آنان با دستگاه حاکمه در ستیز بوده اند و به همین خاطر - چنان که تاریخ بر آن گواه است- شیعیان شان نیز در معرض آزار و تهدید به زندان و قتل و تبعید قرار داشتند.

با این وصف آیا معقول است با این که تقیه رخصتی مشروع است، اصول اختفا و تحفظ را به آنان یادآوری ننمایند؟

سیره و مشی صحابه ی پیامبر(صلی الله علیه و آله) و تابعین و ائمه ی معصومین(علیهم السلام) و ائمه ی اهل سنت نشان می دهد که آنان در مواقع اضطرار به قدر ضرورت از این رخصت دینی به خوبی استفاده نموده اند. در این رابطه داستان های بسیاری هست از امثال عبدالله بن مسعود، ابودرداء، ابوموسای اشعری، ابوهریره، ابن عباس، سعید بن جبیر، رجاء بن حیوه، واصل بن عطاء، عمروبن عبید معتزلی و ابوحنیفه.(3)

ترویج نمادهای قیام علیه ظلم، همچون مراسم عزاداری بر شهیدان کربلا(علیه السلام) و سایر شهداء؛ - تأکید بر زیارت مزار اسوه های جهاد و قیام و شهادت مانند زیارت پیامبر(صلی الله علیه و آله)، امام علی(علیه السلام)، ائمه ی بقیع(علیهم السلام)، شهدای کربلا(علیه السلام) و ...

اغلب شیوه های معمول نزد امامان شیعه(علیهم السلام) - جز دروغ - عبارتند از:

- توریه، به گونه ای که رفع سوء ظن از مخاطب گردد و سخنی به خلاف حق نیز گفته نشود.

- پنهان نمودن اسرار رهبری سازمان تشیں

- مجامله و رفتار نیکو با مخالفان و تفقد از افراد مستحق؛

- پنهان ساختن لوای مخالفت با دستگاه حاکم و حتی حسن معاشرت؛

- افشای نیت پلید حکام سوء برای مردم به منظور سست نمودن زیربنای کاخ ستم آنان؛

- اندرز و نصیحت به عمال و کارگزاران سلیم النفس و اغفال شده ی حکام جور؛

- تبلیغ و تعلیم اصیل نبوی به یاران صدیق و مطمئن؛

- تربیت مبارزان و مجاهدان و آشنا ساختن آنان به فنون مبارزه؛

- تفقد و دلجویی نسبت به بازماندگان شهدا، اسیران و زندانیان، و تبعید شدگان توسط دستگاه جور حاکم؛

- تأیید عمل مجاهدان علیه دستگاه جور، به انحاء مقتضی؛

- ترویج نمادهای قیام علیه ظلم، همچون مراسم عزاداری بر شهیدان کربلا(علیهم السلام) و سایر شهداء؛

- تأکید بر زیارت مزار اسوه های جهاد و قیام و شهادت مانند زیارت پیامبر(صلی الله علیه و آله)، امام علی(علیه السلام)، ائمه ی بقیع(علیهم السلام)، شهدای کربلا(علیهم السلام) و...؛

- بیان احکام دین در قالب دعا و زیارت و مانند آن؛

و شیوه های گوناگون دیگر به اقتضاهای مختلف؛

 

پی نوشت ها:

1) در دوران پنج ساله ی خلافت امیرالمومنین(علیه السلام) تصویر کلی مقاومت و نحوه موضع گیری در برابر عناصر نفاق و عوامل فشار سیاسی و قدرت های نامشروع ترسیم گردید؛

- امام حسن مجتبی(علیه السلام) در دوره ی کوتاه زمامداریش، شیوه افشاگری چهره ی دشمن فریبکار و مقاومت توأم با انعطاف منهای سازش را عملاً روشن نمود؛

- امام حسین(علیه السلام) نیز استراتژی یک قیام و انقلاب سرنوشت ساز را طی خروج شکوهمند از مدینه تا کربلا ارائه کرد؛

- در زندگی امام سجاد(علیه السلام) مقاومت و چگونگی به ثمر رساندن یک قیام خونبار که شخصیت های برجسته ی آن، برای پیشبرد اهداف و اصول قربانی شده است، در برابر اوج پیروزی ظاهری قدرت حاکم و اختناق کامل و ددمنشی دشمن به تصویر کشیده شده است. در این تصویر، بازگو کردن دردهای اجتماعی در قالب دعا و مناجات و تعمیق آگاهی های سیاسی تا بطن معنویت و وجدان رفیق بشری جایگاه خاصی یافته است؛

- امام باقر(علیه السلام) و امام صادق(علیه السلام) در سنگر علم، نوعی دیگر از مبارزه را در جامعه ای بسته که قدرت های حاکم بر وجدان و عقول مردمانت استیلا یافته بودند، آغاز نمودند، و به طور غیر مستقیم در قالب اشاعه ی علم، رشد سیاسی جامعه را ارتقا بخشیدند، و توجه و آگاهی مردم را نسبت به موضع حق خود افزودند؛

- مبارزه ی سیاسی توأم با قدرت و فشار و اختناق همه جانبه، توسط دولتی مقتدر که با استفاده ی از امکانات مختلف سعی در منزوی کردن قطب مخالف را دارد، نوع دیگر از شرایطی است که در دوران زندگی امام کاظم(علیه السلام) به چشم می خورد و موضع گیری امام در این شرایط بسیار حساس و دشوار و توأم با زندان های بسیار طولانی است که در زندگی پرماجرای امام دیده می شود؛

- سیاست فریب و نرمش و سازش از طرف قدرت حاکمی که مشکل سیاسی داشت و از ترس پایگاه مردمی امام موضع گیری دیگری را می طلبد که در زندگی سیاسی امام رضا(علیه السلام) قابل مطالعه است؛

- ارتباط استتار شده با کانون های آگاهی، در شرایطی که قدرت حاکم توانسته بود با دور نگاه داشتن جامعه از حوزه ی امامت و منزوی نمودن امام، وجدان مردم را به امتناع کاذب بکشاند، خط مشی سیاسی خاصی است که می توان آن را در زندگی امام جواد(علیه السلام) مطالعه کرد.

در دوران زندگی امام هادی(علیه السلام) که قدرت طاغوت به اوج خود رسیده بود و در سیاست اغفال و اقناع مردم و منزوی کردن امام، توفیق کامل یافته بود، و موضع گیری امام در قالب تقیه ی کامل و با پوشش های مختلف و در کمال استتار انجام پذیرفت و امام هادی(علیه السلام) بدون آن که دست آویزی به دشمن بدهد، زندگی را با تمام شکوه و قدرت بر طاغوت زمان آن چنان تنگ کرد که متوکل بارها، خطاب به اطرافیانش می گفت:« و یحکم قد أعیانی أمر ابن الرضا» (وای بر شما، کار پسر رضا (امام هادی (علیه السلام)) مرا از پا انداخته است.)

- امام حسن عسگری(علیه السلام) با دشوارترین شرایط و پیچیده ترین وضعیت سیاسی، در موضعی قرار گرفته بود که می فرمود: ما منی آبائی بمثل ما منیت.

هیچ کدام از پدران من گرفتاری مرا نداشته اند» نقل از: (www.ten.Latroproon) سایت نور پرتال. 15 ژانویه 2011 مقاله بدون نام»

2- ر.ک.به: {HYPERLINK "ptth://quran.kurdbologger.com"}

3- برای درستی مدعا بنگرید منابع زیر را:

- ابن حزم، علی بن احمد، (1408هـ،) المحلی بالاثار، بیروت، دارالافاق الجدیده، ج8، ص336.

- بخاری، محمد بن مسلم، (1932/1351)، صحیح البخاری، المطبعه العثمانیه المصریه، کتاب الادب، باب المداراه مع الناس، مراغی در تفسیر خود ذیل آیه ی 28 آل عمران به نقل از بخاری، کتاب الادب، باب 82.

- قرافی، احمد بن ادریس المالکی، (بی تا)، الفروق، بیروت، دارالمعرفه، الفرق الرابع و الستون بعد المأتین.

- ابوعبیده، قاسم بن سلام، (1406هـ)، کتاب الاموال، بتحقیق الدکتور محمد خلیل هراس، بیروت، دارالکتب العلمیه.

- قرطبی، محمد بن احمد، (1409هـ)، الجامع لاحکام القرآن، بیروت، دارالکتب العلمیه، جلد 124/10.

- ابن جوزی، عبدالرحمان بن علی، (1405هـ)، الاذکیاء، بیروت، دارالکتب العلمیه، طبع اول، ص136.

- خطیب بغدادی،احمدبن علی حافظ ابوبکر، (1349هـ)، تاریخ بغداد او مدینه الاسلام، بغداد، مکتبه العربیه، جلد12، ص168-9، فی ترجمه عمرو بن عبید المعتزلی.

- خطیب بغدادی، همان، جلد13، ص379، در ترجمه ی ابوحنیفه، تحتا عنوان «ذکر الروایات عمن حکی عن ابی حنیفه، القول بخلق القرآن».

 

 


منبع : راسخون
  905
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

      مالک واقعی همه موجودات
      جایگاه تقیه
      فضیلت زیارت امام رضا(ع) در کلام پدر بزرگوارشان(ع)
      تواضع و خدمت امام رضا(ع)
      امام رضا(ع) در آثار استاد انصاریان
      صلوات در كلام امام رضا(ع)
      چهار مرغ نفسانیت  
      عظمت حق در كلام امام رضا(ع)
      نظر امام رضا(ع) درباره ازدواج موقت متأهل‌ها
      فساد ربا

بیشترین بازدید این مجموعه

      نظر امام رضا(ع) درباره ازدواج موقت متأهل‌ها
      روایتی از امام صادق(ع) درباره تهمت
      شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!
      حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!
      راهکار امام صادق(ع) برای عاقبت بخیری
      فرهنگ دختر دارى‏( به مناسبت روز دختر)
      پنج کلید طلایی برای نجات از فقر
      اگر از فشار قبر می ترسید بخوانید!!
      قضا نشدن نماز ها با این راه حل
      گناهان کبیره از نگاه امام صادق(ع)

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز