فارسی
شنبه 01 ارديبهشت 1397 - السبت 4 شعبان 1439
کد: 56901

شاگردان امام عسکری چه کسانی بودند؟

عقیق: نگارش جوامع حديثى در ميان اصحاب ائمه عليهم السّلام بسيار طولانى است، به ويژه، پس از دوران امام صادق (عليه السّلام، افراد زيادى در جامعه شيعه مصمم شدند تا روايات را جمع آورى كرده و آنها را براى شيعيان ساكن در كشورهاى دور و نزديك به منظور راهيابى به افكار و انديشه هاى اهل بيت، بفرستند. با گذشت زمان بر شمار اين مؤلفان افزوده شد و كتابهاى بيشتر و مفصلتر تأليف شد.
 
حسين بن اشكيب سمرقندى
يكى از چهره هاى مؤلف در روزگار امام عسكرى عليه السّلام حسين بن اشكيب سمرقندى است. كسى كه مدتى در قم خادم مقبره حضرت معصومه (عليها السّلام) بود، بعدها به سمرقند رفت و در آنجا ماندگار شد. وى بايد يكى از حلقه های پيوند تشيع قم با حوزه سمرقند، كه در اواخر قرن سوم و اوائل قرن چهارم نضج گرفت، باشد. نجاشى تأليفات او را بر شمرده كه در ميان آنها كتابى با عنوان «الرد على الزيدية» به چشم مى خورد.1 نظر به شدت فعاليت زيديها در اين دوران و قيامهاى مكرر آنها احتمال آن مى رفت كه شمارى از شيعيان تحت تأثير آنان قرار گيرند. بدين سبب اين دست كتابها كه بيشتر با استناد به روايات صادره از امامان معصوم عليهم السّلام تدوين مى شد، وسيله خوبى براى كنترل اين گونه انحرافات بود.
محمد بن خالد برقى
 
او از چهره هاى برجسته اين دوران بوده و آثارى تأليف كرده است. فرزند وی احمد (م 274 يا 280) شهرتى بيش از پدر داشته و يكى از شيعيان معاصر با امام هادى و امام عسكرى (عليهما السّلام) بود كه كتاب «المحاسن» وى دائرة المعارفى مشتمل بر احاديث امامان در تمامى زمينه هاى مختلف معارف دينى از قبيل: اخلاق، تفسير و جز آن بوده است.4 وى تأليفات ديگرى هم داشته كه از جمله آنها كتاب التبيان فى اخبار البلدان در جغرافياى تاريخى دنياى اسلام بوده است.
 
حسن بن موسى خشاب
 
از اصحاب امام عسكرى (عليه السّلام) تأليفاتى از خود باقى گذاشته كه كتاب «الرد على الواقفيه» از آن جمله است.5 اهميت اين نوشتار، با توجه به مشكلاتى كه در آن دوران واقفه ايجاد مى كردند، روشن است. افزون بر كتابهايى كه به عنوان رد بر فرق و يا در موضوعات فقهى نوشته مى شد، كتابهايى هم در دانش تاريخ اسلام نوشته مى شد.
 
محمد بن على بن حمزه
 
از اصحاب امام عسكرى (عليه السّلام) كتابهاى فراوانى از خود به يادگار گذاشت.6 عياشى درباره او مى نويسد: هيچ كتابى در موضوعات مختلف از امامان بر جاى نمانده بود جز آن كه پيش او وجود داشت.7 اين روايت به ويژه بر وجود روايات ائمه و حتى مكتوبات آنان در دسترس اصحاب تأكيد داشته و نشانه يك جنبش قابل تقدير علمى است كه خود پشتوانه اصلى دانش شيعى به حساب مى آيد. اصولى كه تا اين دوره تأليف شد، پايه هاى اصلى جوامع حديثى بزرگترى مانند «كافى» و «كتاب من لا يحضر» و ديگر آثار حديثى شيخ صدوق و شيخ طوسى است كه با استفاده از همين مدوّنات اصحاب تدوين شده است.
 

پی نوشت:
1. الغيبه، طوسى، ص 213؛

2. اعيان الشيعة، ج 4، جزء 2، ص 186

3. رجال النجاشى، ص 44، ش 88

4. متأسفانه تنها بخشى از اين كتاب بر جاى مانده كه در دو جلد به تصحيح مرحوم محدث ارموى (و اخيرا با تصحيح سيد مهدى رجايى) چاپ و منتشر شده است.

5. همان، ص 31

6. رجال طوسى، ص 433؛

7. رجال كشى، ص 530، حديث 1014

 

کدخبرنگار:212006

آخرین مطالب

  چرا وقتی امام حسن(ع) و امام حسین(ع) کشتی می گرفتند ...
  بهترین اعمالی که در ماه شعبان مورد سفارش است کدام است؟
  آیا صیغه کردن دختر شیر خوار جایز است؟
  آیا اعمال خوب غیبت کننده به غیبت شونده می رسد؟ چه ...
  چگونه امام موسی کاظم (ع) که همیشه در زندان بودند، این ...
  آیا حوریان و لذت های بهشتی فقط برای مردان است؟
  آیا برای مهمانی رفتن باید در مال میزبان از نظر حلال و ...
  دلیل نیاز انسان به دین چیست؟ آیا دین در زندگی انسان اثر ...
  برخی از اقوام و خویشان به اعتقادات و مقدسات انسان ...
  آیا این درست است که پیامبر(ص) نمی خوابیدند مگر این که ...

بیشترین بازدید این مجموعه

  فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ استاد ...
  چرا باید حجاب داشته باشیم؟
  تقيه چيست و انجام آن در چه مواردي لازم است؟
  فرق كلّي حيوان با انسان در چیست ؟
  آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب آن چیست؟
  چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از كارهاي ما ...
  سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات او چيست؟
  رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از انسان راضي ...
  راه كنترل شهوت چگونه است؟
  چگونه امام موسی کاظم (ع) که همیشه در زندان بودند، این ...

نظرات کاربر

بازدید ترین مطالب سال

انتخاب کوفه به عنوان مقر حکومت امام علی (ع)

حکایت خدمت به پدر و مادر

داستانى عجيب از برزخ مردگان‏

فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ ...

رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از ...

چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از ...

سخنراني مهم استاد انصاريان در روز شهادت حضرت ...

در کانال تلگرام مطالب ناب استاد انصاریان عضو ...

نرم افزار اندروید پایگاه اطلاع رسانی استاد ...

مرگ و عالم آخرت

پر بازدید ترین مطالب ماه

سِرِّ نديدن مرده خود در خواب‏

ذکری برای رهایی از سختی ها و بلاها

سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات ...

رمز موفقيت ابن ‏سينا

تنها گناه نابخشودنی

طلبه ای که به لوستر های حرم امیر المومنین ...

چند روايت عجيب در مورد پدر و مادر

رفع گرفتاری با توسل به امام رضا (ع)

بهترین دعاها برای قنوتِ نماز

راه كنترل شهوت چگونه است؟

پر بازدید ترین مطالب روز

آیه وفا (میلاد حضرت عباس علیه السلام)

اهمیت ذکر صلوات در ماه شعبان

میلاد امام حسین (علیه السلام)

عشق امام سجاد (ع) به عبادت

آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب ...

آیا حوریان و لذت های بهشتی فقط برای مردان است؟

چگونه بفهیم عاقبت به خیر می‌شویم یا نه؟

آیا تصویر امام زمان را دیده اید!

وظیفه ما در مقابل اموات که در برزخ هستند چیست؟

چرا باید حجاب داشته باشیم؟