فارسی
چهارشنبه 29 آبان 1398 - الاربعاء 23 ربيع الاول 1441
  7264
  0
  0

متن سخنرانی استاد انصاریان در مورد قرآن

 

بسم الله الرحمن الرحيم

الحمدلله رب العالمين و الصلوه و السلام على سيد الانبياء و المرسلين حبيب الهنا وطبيب نفوسنا ابى القاسم محمد صلى الله عليه و على اهل بيته الطيبين الطاهرين المعصومين المكرمين

طبيب يكى از اسامى حق

 

يكى از هزار اسم حضرت حق كه در اختيار ما قرار داده شده، طبيب است. براى موجودات زنده بيمارى هايى پيدا مى شود كه درمانش به دست رحمت اين طبيب است. وجود مقدس حضرت حق در قرآن كريم، به بسيارى از بيمارى هايى كه

______________________________
(1)*. اين فصل، سخنرانى انديشمند فرزانه جناب استاد حسين انصاريان، در مورخه: 10/ 4/ 82. ش. اول جمادى الاول سال 1424. ق. درحسينيه همدانى هاى شهر مقدس مشهد است.

 

ممكن است انسان به آن دچار بشود، اشاره فرموده و از بندگان بيمارش دعوت كرده است كه براى درمان بيمارى هاى خود، به طبيبان الهى كه مظهر نام طبيب او هستند و مظهريتشان هم اتّم و اكمل است، مراجعه كنند. قطعاً با راهنمايى هاى اين طبيبان ملكوتى و به كارگيرى راهنمايى هاى آنان، بيمارى هايى كه در درون انسان ها وجود دارد، و يا به وجود مى آيد، درمان خواهد شد.

پيغمبر، طبيب دوره گرد

 

در نهج البلاغه. اميرمؤمنان (ع)، هنگامى كه مى خواهد پيغمبر اكرم (ص) را به مردم معرفى كند، مى گويد: «طَبِيبٌ دَوَّارٌ بِطِبِّهِ » «1»: اى مردم! پيغمبراكرم (ص) طبيبى دوره گرد بود كه به عشق اين كه بيمارى را درمان كند، به طور دايم نسخه طبيبانه و طبش را همراه خودش داشت و بين مردم مى گشت، هرچند كه بيمارى اين بيمار، سخت و سنگين بود. آن هايى كه به طبابت اين طبيب دل دادند و تسليم طبابت اين طبيب شدند، درمان شدند و از بيمارى نجات پيدا كردند.

______________________________
(1) 1. نهج البلاغه، خطبه 108.

 

 

«جهل»، در رأس همه بيمارى ها

 

بيمارى هايى هست كه اگر در وجود انسان بماند و جا خوش كند و انسان هم آن ها را درك نكند، قطعاً سبب هلاكت ابدى انسان خواهد شد و او را در قيامت به عذاب الهى دچار خواهد كرد.

در رأس همه اين بيمارى ها، به فرموده خود پيغمبر (ص) كه طبيب اين بيمارى هاست، جهل است؛ اين كه انسان به حقايق نادان باشد؛ به حق جاهل باشد؛ خودش را نشناسد؛ خالق جهان را نشناسد؛ معاد را نشناسد؛ اوضاع قيامت را نشناسد؛ وضع بعد از مرگ را نشناسد؛ اين بيمارى، بيمارى خطرناكى هست كه اگر انسان با طبّ اين طبيبان، اين بيمارى را درمان نكند، به هلاكت ابدى دچار مى شود و در قيامت هم حتماً به عذاب الهى گرفتار مى گردد.

عدم درمان «جهل»، مايه عذاب اخروى

 

در سوره مباركه تبارك، اين آيه هست كه از اهل دوزخ در قيامت مى پرسند كه به چه سبب به عذاب الهى گرفتار گشته ايد و چه عاملى باعث گرفتار شدن شما در عذاب جهنم شده است؟ در آن جا جوابى كه اهل جهنم مى دهند، ريشه همه جواب هاست و مادر همه آن هاست. نمى گويند، ما چون بى نماز بوديم، روزه ماه رمضان را خورديم، حج نرفتيم، با مال خودمان برخورد درستى نداشتيم، به مردم ستم مى كرديم، سبب شد كه ما به جهنم بياييم؛ بلكه آن ها اينطور مى گويند: «لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِى أَصْحَابِ السَّعِيرِ» «1»: اگر زمانى كه ما در دنيا بوديم، رفته بوديم و شنيده بوديم، چون شنيدن است كه جهل را درمان مى كند، و فكر كرده بوديم؛ انديشه كرده بوديم؛ بررسى باطنى نسبت به خودمان و جهان داشتيم، امروز اهل آتش فروزان نبوديم: «مَا كُنَّا فِى أَصْحَابِ السَّعِيرِ»، «سَعِيْر»؛ يعنى آتش برافروخته؛ يعنى جهل، نادانى و به دنبال دانش نرفتن او، باعث برافروخته شدن اين آتش سوزان شده است.

فرستاده شدن پيامبر در زمان فاصله و جدايى مردم از رسالت

 

در نهج البلاغه، اميرمؤمنان (ع) درباره پيامبر (ص) فرموده است: «أَرْسَلَهُ عَلَى حِينِ فَتْرَهٍ مِنَ الرُّسُلِ» «2»؛ يعنى خداوند متعال اين طبيب را براى درمان بيمارى هاى

______________________________
(1) 1. ملك: 10.

(2) 2. نهج البلاغه، خطب 158.

 

مردم كه مادر اين بيمارى ها جهل است، در زمانى كه بين مردم و بين رسالت انبياء فاصله و جدايى بود، فرستاد؛ يعنى نزديك به شش قرن بود كه گوش مردم ديگر صداى پيغمبرى را نشنيده بود، از زمان مسيح تا بعثت پيغمبرما. از زمانى كه مسيح صداى خدا را به مردم رساند و جهل تعدادى از يهوديان زمان خودش را معالجه كرد، شش قرن مى گذشت.

تغيير نسخه مسيح توسّط يهوديان معاند

 

ولى يهوديان معاند، در نسخه مسيح، دستكارى كردند؛ چنان كه خدا در قرآن خبر مى دهد: «يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَن مَواضِعِهِ.» «1» اين ها آمدند در آن نسخه، دو تغيير ايجاد كردند. يكى از آن ها اين بود كه ظاهر بعضى از راهنمايى ها را تغيير دادند. ديگرى هم آن بود كه معناى بعضى از راهنمايى ها را تغيير دادند؛ يعنى بزرگ ترين جنايت را دست يهود مرتكب شد؛ مطلبى مى نوشتند و بين مردم مى بردند و مى گفتند اين آيه خداست: «يَكْتُبُونَ

______________________________
(1) 1. نساء: 46.

 

الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ.» «1»؛ مقاله مى نوشتند، داستان مى نوشتند، مطلب مى نوشتند و به خدا نسبت مى دادند. مى گفتند، آيات خدا همين است كه ما براى شما آورده ايم؛ يعنى جامعه را با تغيير نسخه، به طرفى بردند كه جامعه از خدا جدا شد و جامعه بعد از جدا شدن از خدا، برده همين يهوديان تغييردهنده آيات خدا شد كه پروردگار عالم مى فرمايد: هدف اين كارشان، پر كردن جيبشان بود. البته، يك روش هايى ايجاد كردند كه آن روش ها باعث درآمد سرشارى براى همين تحريف كنندگان دين خدا شد؛ يعنى آن ها آمدند در برابر دين خدا، دين سازى كردند؛ در برابر كتاب خدا، كتاب سازى كردند و نسل هاى بعد، كاملًاً سر از شرك درآوردند؛ چنان كه نسل هاى بعد از حضرت نوح (ع)، با ايجاد همين تحولات انحرافى، سر از شهوات و تضييع نماز درآوردند: «فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلَاهَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَوَات». «2» نسل هاى بعد از نوح، جانشين مردم نجات يافته از

______________________________
(1) 1. بقره: 79.

(2) 1. مريم: 59.

 

طوفان شدند كه مردمى مؤمن بودند، ولى با همين دست كارى ها، اين ها نسل هاى بعد را خراب كردند كه پروردگار مى فرمايد: نماز را تباه كردند؛ از نماز بريدند.

اهميت نماز نزد انبياء و اهل بيت:

 

انسان هايى كه از نماز ببرند، از همه خيرات بريده اند، از همه خيرات.

اين قدر انبياء به نماز اهميت مى دادند كه پروردگار عالم وقتى در قرآن مجيد مى خواهد آن ها را معرفى كند، آن ها را به يكى از اوصاف بارز كه صفت به پا داشتن نماز از سوى آنان است، معرفى مى كند، و در رواياتمان تعبيرخيلى شگفتى آمده: اهل بيت: خود حقيقت نمازند «1»؛ يعنى همين حضرت امير، فاطمه زهرا، حضرت مجتبى و حضرت حسين: عين نمازند. امّا اهل بيت: در عين حال كه عين نماز بودند، يك آن از نماز غفلت نداشتد؛ در نماز بودنند؛ با نماز بودنند؛ عين نماز بودند. وقتى اين

______________________________
(1) 2. بحارالانوار، ج 24، ص 304.

 

آيه بر پيغمبر (ص) نازل شد كه: «حبيب من! اهلت را به نماز دعوت كن و بر اين دعوتت هم استقامت بورز.» پيغمبر (ص) شش ماه تمام، قبل از اذان، از منزلشان بيرون مى آمد و كنار درِ خانه اميرمؤمنان (ع) و حضرت زهرا 3 مى ايستاد و اهل بيت: را به نماز دعوت مى كرد. چه وقت آن ها را به نماز دعوت مى كرد؟ آن وقتى كه اميرمؤمنان (ع) و حضرت زهرا 3 در نماز شب بودند. امام مجتبى (ع) مى گويد: «پاى مادرم، از كثرت ايستادن به نماز ورم كرده بود». «1»

سِرّ دعوت اهل بيت: به نماز از سوى پيامبر

 

اين قدر نماز مهم است كه پيغمبر (ص) مى دانست، اگر الان به در خانه حضرت زهرا 3 برود و آن ها را به نماز دعوت كند، وقتى است كه زن، شوهر و بچه ها در حال خواندن نماز شب هستند: «وَ اْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاهِ وَ اصْطَبِرْ عَلَيْهَا» «2»: اهلت را به نماز دعوت كن. مگر، نعوذ بالله، اميرمؤمنان (ع) يا فاطمه

______________________________
(1) 1. علام مجلسى، بحارالانوار، ج 42، ص 76 ..

(2) 1. طه: 132.

 

زهرا 3 كاهل نماز بودند كه خدا به پيغمبرش مى گويد كه اهلت را به نماز دعوت كن. منظور از اين آيه، اين است كه به ما بفهمانند، چقدر نماز مهم است كه با اين كه على (ع) و فاطمه 3 دايم در نماز بودنند، باز به پيغمبر (ص) مى گويد، على (ع) و فاطمه 3 را به نماز دعوت كن.

شهادت به اقامه نماز امام رضا (ع) در زيارت حضرت

 

اين قدر نماز مهم است كه ما هر وقت به حرم حضرت رضا (ع) مشرّف مى شويم كه زيارت بخوانيم، يكى از جملاتى كه در زيارت حضرت رضاست، همين مى باشد كه من شهادت مى دهم، شما اقامه نماز كردى، آن هم نمازى كه آن ها اقامه نماز مى كردند.

نماز، مهم تر است

 

من يك وقتى محضر مرحوم آيت الله العظمى گلپايگانى 1 بودم. قبل از انقلاب، حادثه خيلى مهمى، براى كشور پيش آمده بود، خيلى مهم. جمعيت به منزل ايشان آمده بود و امام هم به نجف تبعيد شده بودند و به يك نفر هم از تهران كه آدم متشخصى بود و من هم او را مى شناختم، اجازه داده بودند پشت بلندگو و در حضور ايشان و آن جمعيت، سخنرانى كند. وقتى آن شخص سخنرانى اش را شروع كرد، نزديك اذان بود. ده دقيقه اى كه از سخنرانى اش گذشت، مرحوم آيت الله العظمى گلپايگانى 1 حالا يا به ساعت نصب شده در حياط نگاه كردند، يا در زير عبا به ساعت خودشان نگاه كردند، ديدند اول اذان است. حادثه براى كشور خيلى مهم بود و جمعيت هم زياد بودند و آن بنده خدا هم با يك شور و هيجانى صحبت مى كرد و مجلس هم در سكوت بود. فاصله مرحوم آيت الله گلپايگانى 1 نيز با منبر دور بود. چون در غرب حياط نشسته بودند و منبر در شرق حياط بود. حياط منزلشان هم وسيع بود. به محض اين كه ديدند اول الله اكبر است، با صداى بلند گفتند: گوينده! مطلبت را ببر؛ وقت نماز است. مطلبش را بريد و از جا بلند شد و جلسه هم به هم خورد.

كناره گرفتن اميرمؤمنان (ع) براى گزاردن نماز، در اوج جنگ

 

از قول اميرمؤمنان (ع) نقل مى كنند كه در يكى از جنگ ها وقت نماز شد، حضرت از وسط جبهه براى نماز به كنارى آمد. يك نفر عرض كرد، آقا ادامه بدهيم، كار الان تمام مى شود. فرمودند: ما داريم براى نماز مى جنگيم، براى خودمان كه نمى جنگيم. ما داريم براى اقامه نماز مى جنگيم.

تباه كردن نماز از طرف نسل هاى بعد از نوح

 

خدا وقتى مى خواهد به نسل هايى تودهنى بزند و آن ها را تحقير بكند و بگويد اين ها نسل هاى بدى بودند، اضاعه صلاه را نسبت به آن ها عَلَم مى كند. در واقع دارد به امت اسلام مى گويد، نسل هاى بعد از نوح (ع)، نماز را ضايع كردند؛ يعنى گوش به زنگ و مراقب باشيد كه اين نماز من را كه آن ها ضايع كردند و من الان دارم در قرآن، بر سرشان مى زنم و الان هم در جهنمند، شما جزو آن ها نشوى؛ براى آنان نمى گويد؛ آن ها كه مرده اند؛ بلكه قرآن مجيد براى زنده ها دارد مى خواند: «فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلَاهَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَوَات» «1»: نماز مرا ضايع كردند، و پيرو شهوات خود شدند؛ يعنى پيروى من را با پيروى از شهوات خودشان جا به جا كردند. البته، آن ها با پيروى از شهوات خود، رباخوار شدند؛ زناكار شدند؛ ظالم شدند؛ وقتى شهوات پا در ميانى كند و انسان هم تسليم شهوات بشود، او به انواع گناهان دچار مى شود.

______________________________
(1) 1. مريم: 59.

 

 

فرستاده شدن طبيب عرشى پس از ششصد سال

 

اميرمؤمنان (ع) مى گويد، ششصد سال بود كه مردم صداى طبيب عرشى را نشنيده بودند. خداوند پيغمبر (ص) را به در چنين وقتى فرستاد: «أَرْسَلَهُ عَلَى حِينِ فَتْرَهٍ مِنَ الرُّسُلِ وَ طُولِ هَجْعَهٍ مِنَ الْامَمِ». «1» صدا آدم را از خواب بيدار مى كند. ما اگر مى خواهيم صبح از خواب بيدار بشويم، ساعت زنگ دار را بالاى سرمان مى گذاريم يا اگر مسجد نزديك است، صداى بلندگو، ما را از خواب مى پراند، يا اول قيامت، صداى صور، تمام مرده ها را از مردگى بيدار كرده و آن ها را وارد محشر مى كند. صداى انبياء، مردم را از جهل درآورد و بيدار كرد و از آن ظلمتكده خطرناك بيرون آورد: «لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ». «2» چون ششصد سال بود، صداى دكتر نشنيده بودند، اميرمؤمنان (ع) مى گويد: «طُولِ

______________________________
(1) 1. نهج البلاغه: خطب 158.

(2) 2. ابراهيم: 1.

 

هَجْعَهٍ مِنَ الْامَمِ» «1»: خواب سنگين امت ها طولانى شده بود. هفتاد و هشتاد سال، يك نسل در خواب زندگى مى كرد و مى مرد. نسل بعدى هم خواب بود. نسل بعدى هم خواب بود. در هر زمان هم دشمنان و شياطين و هم دوستان، به يك شكلى براى مردم لالايى خواندند و مردم را خواب كردند.

تلاش دشمن براى خواب كردن مردم

 

آلان لالايى كه براى مردم دنيا مى خوانند، خيلى پرزورتر از لالايى قديم است. سينماهاى دنيا، تلويزيون هاى دنيا، راديوهاى دنيا، بنگاه هاى تبليغاتى جهان و انواع وسايل ارتباط جمعى در كره زمين، صد در صد براى خواب كردن مردم دارند فعاليت مى كنند، صد در صد.

من سندى را ديدم كه متعلق به زمان ناصرالدين شاه قاجاراست. خيلى سند عجيبى مى باشد. آن زمان، تمام هندوستان در اختيار انگلستان بود و لندن يك نايب السلطنه داشت كه در هندوستان حكومت مى كرد. حالا آن زمان، فكر كنم جمعيت هند، بيش

______________________________
(1) 3. نهج البلاغه، خطب 158.

 

از سيصد ميليون نفر بود. زمان ناصرالدين شاه، تمام هند در تصرف انگليس بود. البته، سندى كه من مى گويم، الان عين آن در آرشيو وزارت خارجه انگلستان هست. در ايران هم رونوشتش هست. وزير خارجه انگليس نامه اى به نايب السلطنه شان در هند نوشته است كه سالى يك لك روپيه، براى سفير انگليس، به تهران بفرستد. بعد، وزارت خارجه انگلستان به سفيرشان در تهران نامه نوشت (و اين نامه را من ديدم) كه: ما دستور داده ايم سالى يك لك روپيه براى تو به تهران بفرستند. از قِران اول اين پول را تا آخرش، فقط خرج جاهل نگه داشتن مردم ايران بكن؛ همين كارى كه الان دارد آمريكا مى كند؛ بيست ميلون دلار، جديداً هم دويست ميليون دلار، مجلسشان تصويب كرده كه به ايران بفرستند، براى خاطر اين كه مردم را از فرهنگ حق جدا كنند و ببُرند؛ يعنى بين مردم و فرهنگ اهل بيت: فاصله بيندازند كه مردم در نادانى فرو روند. توده مردم كه نادان شدند، هر بلايى را مى شود بر سرشان آورد، ولى آدم كه بيدار باشد، آن وقت جلوى بيدار كه نمى شود لباسش را دزديد؛ نمى شود دست درجيبش كرد؛ نمى شود فرشش را برد، نمى شود خانه اش را برد. چرا بيش تر دزدى ها، دزدى هاى حرفه اى، شب انجام مى شود؟ براى اين كه دزد مى داند اهل خانه خوابند و مى شود جنسش را برد. چرا الان دزدها بعضى از مواد را به خانه ها مى برند و در هواى اتاق پخشش مى كنند؟ براى اين است كه خواب ساكنانشان سنگين تر بشود و سر و صداى بردن اجناس شنيده نشود. درخواب مى آيند دزدى مى كنند. اميرمؤمنان (ع) مى فرمايد: ششصد سال نسل به نسل خواب بودند، ششصد سال خواب طولانى. چه صدايى بايد در گوش اين به خواب رفته گان بلند شود تا آن ها را بيدار كند؟ خيلى ها كه بيدار نشدند، قرآن مى گويد، صداى پيغمبر درِ گوش اين ها، مانند صداى صداكننده در گوش حيوان است كه معناى صدا را نمى فهمد و نمى تواند با آن صدا هدايت شود. يك عده اى اين قدر خوابشان عجيب و غريب بود كه صداى اين طبيب را نمى شنيدند. معنايش را نمى شنيدند. در هر صورت، مفهومش براى آن ها قابل درك نمى شد.

آمدن پيامبر با نسخه قرآن

 

«أَرْسَلَهُ عَلَى حِينِ فَتْرَهٍ مِنَ الرُّسُلِ وَ طُولِ هَجْعَهٍ مِنَ الْأُمَمِ وَ انْتِقَاضٍ مِنَ الْمُبْرَم». «1» نقض؛ يعنى شكستن. اميرمؤمنان (ع) مى فرمايد: بناى درستى در هر زمينه اى، بناى درستى، صداقت، راستى، كرامت، محبت و مهروزى، ديندارى، بناى درستى در هر شأنش، در اين ششصد سال شكسته بود؛ فرو ريخته بود؛ نابود شده بود؛ از بين رفته بود، «فَجَاءَهُمْ بِتَصْدِيقِ الَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ » «2»: اين طبيب آمد، امّا با چه نسخه اى؟ با نسخه اى كه نبوت او را تصديق مى كرد و در اختيارش بود و آن، قرآن كريم بود. «بِتَصْدِيقِ الَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ، وَ النُّورِ الْمُقْتَدَى بِهِ .» «3»: پيغمبر (ص) با چراغ روشنى، چون: قرآن مجيد، وارد جامعه شد و شروع كرد به بيدار كردن مردم. پس خدا طبيب بوده و مظهر طبابتش، انبيايش و ائمه طاهرين: هستند.

سؤال درمان از طبيبان دين كن اين قبرى كه كنار قبر حضرت رضا (ع) است، و حتماً همه شما او را به عنوان يك عالم، به عنوان يك انديشمند، به عنوان يك فرزانه، زيارت

______________________________
(1) 1. نهج البلاغه: خطبه 158.

(2) 1. نهج البلاغه، همان.

(3) 2. همان.

 

كرده ايد، قبر شيخ بهايى 1 است. ايشان اشعارى حكيمانه، عارفانه، عالمانه دارند. البته، ايشان شعر كم گفتند. اين مقدارى را هم كه گفتند، خيلى متين و محكم بوده و بين اهل دل پخش است. در يكى از اشعارش شيخ بهايى 1 مى گويد:

سؤال درمان از طبيبان دين كن

 

توسّل به ارواح آن طيبين كن

تو بيمار هستى، اين بيماريت را برو به طبيب ارايه بده؛ برو و بگو كه من مريضم؛ برو و بگو كه من درد دارم؛ برو بگو كه من بيمارم.

اين ها معالجه مى كنند. البته، يكى از اين طبيبان كه در رأس طبيبان بعد از وجود مبارك رسول خدا (ص)، هست، وجود مبارك اميرمؤمنان (ع) مى باشد.

نسخه درمان امام على (ع)

 

ايشان يك نسخه دارند. من اين نسخه را براى شما آماده كرده ام كه بخوانم. بسيار نسخه عالى است. البته، كلّ نسخه يك خط بيش تر نمى شود؛ اما در همين يك خط، حضرت بيماران را به قدرى زيبا، متين، جانانه و محكم راهنمايى كرده اند كه اگر واقعاً بيمار به اين نسخه عمل كند، درمانش يقينى و قطعى است. حضرت سه جمله در اين نسخه مى فرمايد: «انْتَفِعُوا بِبَيَانِ اللَّهِ، وَ اتَّعِظُوا بِمَوَاعِظِ اللَّه، وَ اقْبَلُوا نَصِيحَهَ اللَّهِ.» «1»: اى مردم! بياييد از بيان خدا بهره مند شويد: «انْتَفِعُوا بِبَيَانِ اللَّه.» «بيان»؛ يعنى چه؟ كلمه «بيان مبين» در قرآن مجيد زياد آمده است. اگر شما به لغت عرب مراجعه كنيد، آن ها «بيان مبين» را اين جور معنا مى كنند: روشن، روشنگر «انْتَفِعُوا بِبَيَانِ اللَّهِ»: بياييد از روشنگرى هاى خدا بهره مند بشويد؛ چون اگر آدم به دنبال روشنگرى هاى خدا نرود، حق را نمى فهمد؛ باطل را نمى فهمد؛ درستى را از نادرستى نمى تواند تشخيص بدهد.

روشنى دل با روشنگرى هاى پروردگار عالم در قرآن مجيد

 

آدم بايد برود روشنگرى هاى پروردگار عالم را در قرآن مجيد ببيند تا دلش روشن بشود و از اين مرده دلى در بيايد: «أَوَمَن كَانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُوراً يَمْشِى بِهِ فِى النَّاسِ كَمَن مَثَلُهُ فِى الظُّلُمَاتِ لَيْسَ

______________________________
(1) 1. نهج البلاغه: خطب 176.

 

بِخَارِجٍ مِنْهَا» «1»: آيا مرده دلى را كه من با روشنگرىِ خودم او را زنده كردم و نورى برايش قرار دادم كه با كمك آن نور دارد سالم زندگى مى كند و حق را از باطل تشخيص مى دهد؛ ظلم را از عدالت تشخيص مى دهد؛ درستى را از نادرستى تمييز مى دهد، «كَمَن مَثَلُهُ فِى الظُّلُمَاتِ»: مانند كسى مى باشد كه در تاريكى ها دچار است؟ «لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا»: و نمى خواهد هم بيرون بيايد؟ كه در اين آيه، خداوند در حقيقت دارد مى گويد كه آيا سلمان با ابى لهب، در مقايسه با يكديگر، مثل همند؟ ابوذر با ابوجهل، مثل همند؟ همه مكه اى ها مثل همند؟ ما فردى را در مكه داشتيم، به نام «خباب». آدم از تعريف هايى كه اميرمؤمنان (ع) در حكمت هاى نهج البلاغه از او كرده، ماتش مى برد: «يَرْحَمُ اللَّهُ خَبَّابَ بْنَ الْأَرَتِّ، فَلَقَدْ أَسْلَمَ رَاغِباً، وَ هَاجَرَ طَائِعاً، وَ قَنِعَ بِالْكَفَافِ، وَ رَضِىَ عَنِ اللَّهِ، وَ عَاشَ مُجَاهِدا». «2» اين مرد اهل مكه بود و خدا با روشنگرى اش از طريق قرآن، دل مردگى او را زنده كرد و نور برايش قرار داد؛

______________________________
(1) 1. انعام: 122.

(2) 1. نهج البلاغه: حكمت 43.

 

نور ايمان كه در سايه آن، زندگى درستى تا آخر داشت؛ چنان كه اميرمؤمنان (ع) مى فرمايد: «عَاشَ مُجَاهِدا»: مجاهد زندگى كرد. آيا اين فرد، با ابى لهب كه اهل مكه بود، يكى است؟ با ابوجهل يكى است؟ ارزش و قدرش مساوى است، برزخش مساوى است؟ قيامتشان مساوى است؟ چه آيه عجيبى است: «أَوَ مَن كَانَ مَيْتاً»: آيا كسى كه مرده دل بود، «فَأَحْيَيْنَاهُ»: پس ما با كمك روشنگرى هاى خودمان در همين قرآن، دلش را زنده كرديم. قرآن روشنگر است. پيغمبر با قرآن مردم زمان خود را با خدا آشنا كرد؛ روشنگرى كرد كه اين بت ها هيچ كاره اند؛ اين فرعون ها هيچ كاره اند؛ اين ابولهب هايى كه در جامعه شما دارند حكومت مى كنند و همه چيزهايتان را به غارت مى برند، هيچ كاره اند؛ همه كاره خداست؛ آن هم همه كاره مثبت؛ آن هم همه كاره با منفعت.

نتايج روشنگرى پيغمبر اكرم (ص) با قرآن

 

پس با روشنگرى قرآن، پيغمبر اكرم (ص)، مردم را از بت پرستى نجات داد و وصل به خداپرستى كرد. چه كار كرد با اين روشنگرى هايش!

اميرمؤمنان (ع) مى فرمايد: روزگارى را ديدم كه حسرتش را مى خورم. در دل تاريكى شب، گاهى با پيغمبر (ص) از خانه بيرون مى آمدم، از تمام كوچه هاى مدينه، صداى گريه، نماز شب و مناجات شنيده مى شد، ولى وقتى بنى اميه آمدند و اين روشنگرى ها را كنار زدند و تاريكى ها را بر مردم حاكم كردند، پيش نماز حكومت بنى اميه، با شكم پر از شراب در محراب آمد و در حال مستى، نماز صبح را چهار ركعت خواند و مردم هم خواندند.

روى آوردن به خيرخواهى خداوند

 

«انْتَفِعُوا بِبَيَانِ اللَّهِ» «1»: از روشنگرى هاى خدا خودتان را بهره مند كنيد. حالا بعداً من قسمتى از روشنگرى هاى حضرت حق را از قرآن مجيد براى تان ان شاء الله مى خوانم. «وَ اتَّعِظُوا بِمَوَاعِظِ اللَّهِ» «2»: از موعظه هاى خدا پند بگيريد؛ چه موعظه كننده اى بهتر از خدا؟ يا به عبارتى كه از تنگى قافيه مى گويم: چه موعظه گرى دلسوزتر از پروردگار بزرگ عالم؟ «وَ اتَّعِظُوا بِمَوَاعِظِ اللَّهِ» «3»، و آخرين جمله ايشان هم كه چه قدر با حال است:

______________________________
(1) 1. نهج البلاغه، خطب 176.

(2) 1. نهج البلاغه، خطب 176.

(3) 2. همان.

 

«وَ اقْبَلُوا نَصِيحَهَ اللَّه» «1»: به خيرخواهى خدا رو كنيد؛ بدويد طرف خيرخواهى خدا. در اين عالم، كدام خيرخواه براى ما خيرخواه تر از خدا است كه براى ما رحمت را مى خواهد، بهشت را مى خواهد، نجات را مى خواهد، مغفرت را مى خواهد: «وَ اللَّهُ يَدْعُوا إِلَى الْجَنَّهِ وَالْمَغْفِرَهِ». «2» اين خيرخواهى خداست. من براى شما آمرزش گناهان و بهشت را مى خواهم. چه خيرخواهى بالاتر از پروردگار؟

***

 

فصل دوم درمان با قرآن، نيازمند تخصّص «3»

 

بسم الله الرحمن الرحيم

الحمدلله رب العالمين و الصلوه و السلام على سيد الانبياء و المرسلين حبيب الهنا وطبيب نفوسنا ابى القاسم محمد صلى الله عليه و على اهل بيته الطيبين الطاهرين المعصومين المكرمين

______________________________
(1) 3. همان.

(2) 4. بقره: 221.

(3)*. اين فصل، سخنرانى انديشمند فرزانه، استاد حسين انصاريان، در مورخه: 11/ 4/ 82. ش. دوم جمادى الاول سال 1424. ق. در حسينيه همدانى هاى شهر مقدس مشهد است.

 

 

استفاده از روشنگرى هاى خداوند، نيازمند تخصّص

 

روز گذشته، سه جمله نورانى، از وجود مبارك حضرت اميرمؤمنان (ع) نقل شد. امام، در جمله اول مى فرمايد: «انْتَفِعُوا بِبَيَانِ اللَّهِ » «1»: از روشنگرى هاى خدا سود ببريد؛ منفعت ببريد. خيلى از مسايل هست كه براى انسان مجهول است و كسى هم جز خدا، انبياء و امامان نمى توانند آن مسايل را براى انسان روشن كنند، يا خيلى از مسايل قبول نمودنش براى انسان باطناً مشكل مى باشد، گويى روشنگرى هاى پروردگار، مشكل قبول را براى انسان آسان مى كند. روشنگرى هاى پروردگار در قرآن مجيد نسبت به مسايلى است كه براى انسان مجهول بوده، يا قبول نمودنش براى انسان مشكل است. البته، در قرآن مجيد، انسان ها بايد با تخصّص به كتاب خدا مراجعه كنند و از اين روشنگرى ها استفاده نمايند.

لزوم مراجعه به اهل ذكر از نظر قرآن

 

البته، بيش تر مردم در قرآن تخصّص ندارند. بنابراين آن ها بايد از راه ديگرى خودشان را به قرآن برسانند؛ همان راهى كه خود پروردگار در

______________________________
(1) 1. نهج البلاغه، خطب 176.

 

قرآن كريم مردم را بدان راهنمايى كرده: «فَسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُم لَاتَعْلَمُونَ» «1»: شما درباره آنچه برايتان مجهول مى باشد، به اهل ذكر مراجعه كنيد و از آن ها بپرسيد تا براى شما توضيح دهند و شما را به آن حقيقتى كه نمى دانيد، آگاه نمايند و دانا كنند. بنا بر روايتى كه در كتاب شريف كافى آمده است، امام باقر (ع) مى فرمايند: «اهل ذكر» كه در اين آيه شريفه مطرح شده، ما هستيم: «نَحْنُ أَهْلُ الذِّكْر.» «2» منظور از كلمه ذكر هم قرآن مجيد است: «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ». «3»

لزوم مراجعه به افراد آشنا به روايات در زمان عدم دسترسى به اهل بيت

 

: حالا ممكن است بگوييد الان كه امامان ما در دنيا نيستند و دوازدهمينش هم كه از دسترس ما بيرون هست، ما اگر بخواهيم به اين آيه عمل كنيم، راه عمل به اين آيه چيست؟ خدا مى فرمايد: مجهولات خود را از اهل ذكر بپرسيد. اهل ذكر هم اهل بيت: هستند. اهل بيت: هم در دسترس ما نيستند. خود اهل بيت: فرمودند، در نبود ما، به كسانى

______________________________
(1) 1. نحل: 43.

(2) 1. كافى، ج 1، ص 212.

(3) 2. حجر: 9.

 

مراجعه كنيد كه آشنا و عارف به روايات هستند: «امَّا فِى الْحَوَادِثِ الوَاقَعَهِ فَارْجِعُوا فِيْهَا الَى رُوَاتِ احَادِيْثَنَا.» «1»؛ يعنى در اين دوره هايى كه ائمه طاهرين: ظاهراً در بين مردم حضور ندارند، به عده اى كه رفته اند و كسب علم و دانش كردند و با روايات اهل بيت: آشنا شدند، مراجعهكنيد. آن ها وقتى روايات را مى بينند، مى فهمند كه اين روايت چه روايتى است؛ مضمونش چيست؛ مفهومش چيست؟ مى فهمند كه اين روايت جزو روايات متواتر است يا جزو روايات صحيح مى باشد، يا اين كه جزو روايات حسن مى باشد يا جزو روايات موثقه است؛ جزو روايات عامه است يا جزو روايات خاصه. جزو روايات مطلق مى باشد يا جزو روايات مقيد؛ جزو روايات ضعيف است؟ جزو روايات مجهول؟ جزو خبر واحد است؟ مسند است يا مرسل؟ اين ها يك سلسله امور تخصصى است كه فقط كار كسانى مى باشد كه در مسير شناختنش، عمرى را، حداقل پانزده سال، و حداكثر سى سال يا چهل سال، در حوزه هاى علميه شيعه بگذرانند؛ استاد بيبنند؛ كتاب ببينند؛ سختى بيدارى

______________________________
(1) 3. شيخ صدوق، كمال الدين و تمام النعمه، ص 484.

 

شب بكشند؛ رنج ببرنند. به همين سادگى نيست كه هر كس به هر كتابى مراجعه كند و روايتى را ببيند، به عنوان يك مسأله صد در صد اسلامى آن را قبول كند. كتابى ما داريم در حدود سى جلد كه هرجلدش پانصد صفحه است و در كل، پانزده هزار صفحه مى شود. در اين كتاب كه در چهار صد سال قبل نوشته شده، روايات، در همه آن زمينه هايى كه شنيديد، بررسى شده حتى رواياتى كه در مهم ترين كتاب ما، مانند: كتاب شريف كافى، است كه در حدود هفده هزار روايت دارد. حالا شما حساب بكنيد ببينيد در چهارصد سال قبل، صاحب اين كتاب، براى شناساندن روايات كه اين روايت چه نوع روايتى است، از اين انواعى كه براى تان گفتم، چه بررسى هايى را انجام داده؛ انواعى كه عناوينش براى شما روشن نبود؛ متواتر را شما نمى دانيد؛ يعنى اين كه نمى دانيد، روايت صحيحه را، حسنه را، ضعيف السند را، مجهول را، مرفوع را، مرسل را، كه البته روشن است كه مردم اين ها را نمى دانند. اين كار متخصصان است. ائمه: مى فرمايند: در نبود ما، براى درك معلومات و براى درمان مجهولات، به چنين متخصصينى مراجعه كنيد كه آن ها حرف هاى ما را فهميده و براى شما بيان مى كنند: «انْتَفِعُوا

بِبَيَانِ اللَّهِ.» «1»: برويد از روشنگرى هاى خدا بهره مند شويد. اگر توانستيد، خودتان به قرآن مجيد مراجعه كنيد. اگر متخصصيد، پس خودتان مراجعه كنيد. اگر نتوانستيد، به اهل ذكر مراجعه كنيد. اگر اهل ذكر در ميان شما نبودند، به آگاهان به روايات اهل ذكر مراجعه كنيد و اين مجالس عهده دار همين مسأله است.

اهميت مجالس روشنگرى خدا از طريق اهل بيت

 

:

وعارفان به رواياتشان

 

مردمى هم كه به اين مجالس تشريف مى آورند، براى اين است كه از روشنگرى هاى خدا، از طريق اهل بيت: و عارفان به روايات اهل بيت: آشنا بشوند. به همين خاطر است كه پيغمبر براى اين گونه از مجالس، ارزشى كه قايل بودند، براى هيچ نشست و برخاستى چنين ارزشى را قايل نبودند و خودشان در طول بيست و سه سال نبوتشان، در تمام فرصت ها، اين جلسات را تشكيل داده و براى مردم سخن مى گفتند. براى مردم مطلب مى گفتند؛ براى مردم حقايق را بيان مى كردند. حتى در رواياتى داريم، يك جايى كه منبر نبود، در هجدهم ذى الحجه،

______________________________
(1) 1. نهج البلاغه، خطب 176.

 

دستور دادند در بيابان گرم، از جهاز شتران، يك منبر تشكيل بدهند كه ايشان بر بالاى آن منبرتشريف ببرند و صداى روشنگرانه خدا را به مردم برسانند، و حتى در سفرهايى كه مى رفتند، نمى گذاشتند آن سفرها بدون تشكيل اين جلسات بگذرد، مثلًا در يكى از سفرهاى حجشان نوشته اند كه حضرت براى مردم پنج تا جلسه گذاشتند؛ دوبار در منا، يكبار در عرفات، دو بار در مسجدالحرام. در عرفات، در حال احرام، مهم ترين چيزى كه به نظر پيغمبر (ص) رسيد كه آن را در عرفات انجام بدهند و از هر عبادتى براى شان بالاتر بود، اين بود كه براى مردم صحبت كنند؛ مجهولات مردم را برطرف نمايند. مردم را با وظايف شان آشنا نمايند. منا هم كه آمدند، يك بارش در حال احرام بود و يك بار هم در حال بيرون آمدن از احرام. دو بار هم در مسجد الحرام در حال انجام حج تمتع كه تكيه دادند به ديوار كعبه، پشت به قبله و رو به مردم، براى آن ها سخنرانى كردند. اميرمؤمنان (ع) گاهى زين اسب خودشان را منبر قرار مى دادند؛ يعنى دهنه اسب را كشيده و دستور مى دادند كه مردم همگى بر روى اسب، صورتشان را به طرف حضرت برگردانند. بعد براى مردم منبر مى رفتند تا آن ها جاهل نمانند؛ مجهولى براى آن ها نسبت به آنچه نبايد نسبت به آن جهل داشته باشند، باقى نماند. بقيه امامان ما هم همين طور بودند. حتى آن وقتى كه بنى عباس رفت و آمد با ائمه (ع) را ممنوع كردند و مأمور گذاشتند تا اگر كسى آمد و درِ خانه حضرت صادق (ع) را زد، او را بگيرند و به زندان ببرند. ولى مگر مردم دست بردار بودند؛ مردم در مقابل اين رفتار دشمن، طرحى را پياده كردند كه با امام (ع) رابطه داشته باشند؛ آن ها كه مى خواستند براى پرسش و سؤال به نزد امام (ع) بيايند، طَبَق چوبى درست كرده و نان، ماست و خيار روى آن مى گذاشتند و بعد اين طبق را با آن بار سنگين روى سرشان گذاشته و در كوچه داد مى كشيدند: نان داريم، خيار داريم، ماست داريم. امام صادق (ع) هم كه صدايشان را مى شناخت، مى دانست كه اين ها به هواى نان، ماست و خيار فروختن، نيامده اند، بلكه براى ياد گرفتن روشنگرى هاى پروردگار آمده اند. امام هم فقط با يك پيراهن مى آمدند و در را باز مى كردند و در حالى كه مأمور آن طرف در ايستاده بود، سؤال كننده يك خيار بر مى داشت، ترازو به ترازو مى كرد و حرفش را به امام صادق (ع) مى زد و جواب خود را مى گرفت و مى رفت.

تا اين جا ما وظيفه داريم شركت كنيم؛ تا اين جا وظيفه داريم در معارف اهل بيت: به دنبال رفع مجهولات خودمان برويم، و لو اين كار با اينگونه طرح ها و نقشه ها باشد. خدا نياورد آن روزى را كه ما براى پرسيدن يك مسأله شرعى دچار چنين زحمتى شويم؛ چنان كه هفتاد سال مسلمانان قرقيزستان، تاجيكستان، ازبكستان و آذربايجان دچار همين مشكل بودند. اگر مى فهميدند كه فرد براى يك مسأله دينى به يك آدم وارد مراجعه كرده، او را مى گرفتند و مى بردند اعدامش مى كردند، بدون محاكمه و تشكيل دادگاه. تا الان كه خدا همه اين كشورها را آزاد كرد، هفتاد سال بود، آذربايجان كه الان يك كشورى بالاى درياى خزر است، در اسارت روسيه بود. هيچ خبرى از دين خدا نداشت. چقدر هم آن جا شيعه دارد كه آن ها در آن زمان، جرأت سؤال مسأله شرعى نداشتند. حالا كه دوستان ما به آن جا رفته اند و با آن ها برخورد مى كنند، خيلى چيزهايى را كه به آن ها مى گويند حرام است، تعجّب مى كنند؛ به آن ها مى گويند شراب، خوردنش حرام است، آنها

بُهتشان مى برد؛ به آن ها مى گويند رابطه نامشروع حرام است، آن ها بُهتشان مى زند؛ يعنى فرهنگ كمونيستى با آن ها كارى كرد كه دو نسل آن ها از دين جدا نگه داشته شوند تا همه مسايل دين فراموش بشود. بعد از اين كه با خود من از آن جا تماس گرفتند، من حدود هزار نهج البلاغه، هزار صحيفه سجاديه، هزار مفاتيح الجنان را كه اندازه بار يك كاميون مى شد، براى آن ها فرستادم. بعد آن ها گفتند اين جا وقتى مردم اين كتاب ها را ديدند، از شب عروسى براى شان شادكننده تر بود كه بعد از (ع) 0 سال، حالا مى توانند با فرهنگ اميرمؤمنان (ع)، با فرهنگ زين العابدين (ع)، با فرهنگ دعا، رو به رو شوند. هفتاد سال، آن ها اسم اميرمؤمنان (ع) و سخن آن حضرت به گوششان نخورد.

آرزوى آمدن آمريكا، ميل به ستمكاران و مخالف با روشنگرى قرآن

 

نمى دانم، مشكلات در مملكت ما فراوان است؛ كم كارى فراوان است و مديران نالايق هم فراوانند، اما اين هايى كه آرزو دارند در اين كشور، آمريكا بيايد و اين حكومت را جمع بكند، نمى دانم آيا آن ها شب ها برخوردهاى آمريكا را با مردم عراق و با مردم افغانستان در تلويزيون نمى بينند؟ برخوردهاى شان را با ناموس مردم نمى بينند؟ برخوردهاى شان را با مال مردم نمى بينند؟ اين ها وارد به قرآن هم نيستند، و الا اگر همين هايى كه آرزوى آمدن آمريكا را دارند، از شش هزار و ششصد و شصت و چند آيه قرآن، همين يك آيه را بلد بودند كه پروردگار مى فرمايد: «وَ لَاتَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمْ النَّارُ.» «1»: در پنهان دلتان، نه در زبان و عملتان. در پنهان قلبتان، ميل به ستمگران نداشته باشيد؛ آرزوى وجود ستمگران را نكنيد؛ آرزوى آمدنشان را نكنيد كه اگر در پنهان دلتان ميل به ستمگران باشد، در قيامت آتش جهنم به شما خواهد رسيد. همين ميل خالى.

قضيه صفوان و ميل به بقاى هارون

 

پدر حضرت رضا (ع)، وجود مبارك موسى بن جعفر (ع)، به يكى از شيعيانشان كه اسمش را صفوان «2» گفته اند، فرمودند: شنيدم، براى من گفته اند كه تو به هارون الرشيد شتر كرايه دادى؟ عرض كرد: يا

______________________________
(1) 1. هود: 113.

(2)*. او در زمان خودش شغل تقريباً مهمى داشت. حالا آن شغل، گاراژدارى ناميده مى شود. الآن يك گاراژ، 30 تا 40 تا 70 تا 100 تا اتوبوس دارد كه آن ها را كرايه مى دهد. اين آقا هم تعدادى شتر داشت كه آن را به مردم كرايه مى داد.

 

بن رسول الله من كه آن ها را براى حمل بار حرام كرايه ندادم؛ من كه آن ها را براى حمل مشروب كرايه ندادم؛ براى حمل بار غصبى آن ها را كرايه ندادم؛ براى حمل غارتگرى آن ها را كرايه ندادم؛ براى كشاندن شترها براى جنگ با مردم مظلوم آن ها را كرايه ندادم؛ بلكه آن ها را براى حج به او كرايه دادم؛ هارون مى خواست به مكه برود، شتر كم داشت و براى همين شترهاى من را كرايه كرد (دقت بفرماييد! چقدر مسأله، مهم است). حضرت (ع) فرمودند: كرايه هايشان را به تودادند. صفوان عرض كرد: نه، قراردادى نوشتيم و امضا كرديم، بر اين اساس كه شترهايم مسافرهاى مكه را به مكه ببرد و به بغداد برگرداند و بعد هارون كرايه ما را بدهد. حضرت (ع) فرمودند: آيا دوست دارى هارون در اين مسافرت بميرد و بعد شترهايت را به بغداد برگردانند و بگويند قراردادت را با هارون بستى و او هم مرد و ما كرايه ات را نمى دهيم. اين اتفاق را دوست دارى؟ صفوان گفت: نه. براى اين كه سه و چهارماه شترهاى من در كرايه هارون بوده و پولش هم زياد مى شود و هيچ خوشم نمى آيد بيايند خبر مرگ هارون را به من بدهند و كرايه من هم به باد برود. حضرت (ع) فرمود: پس چه دوست دارى؟ صفوان گفت: دوست دارم مكه هارون تمام بشود و او سلامت به بغداد برگردد و حساب هاى ما را بدهد. البته، صفوان خبر از اين مسأله قرآنى نداشت. حضرت او را خبردار كرد و فرمود: به آن مقدارى كه هارون از بغداد به مكه برود تا برگردد، سه چهار ماه طول مى كشد و تو دوست دارى او بماند و برگردد و كرايه ات را بدهد. آنچه گناه و ستم در حكومت او انجام بگيرد، تو هم شريكى؛ چون به زنده بودن ظالم رضايت دادى. «1»

ميل به ستمكار، موجب شركت در ستمكاريهاى او

 

خيلى عاشق آمريكايند و در حالى كه يك گنجشك را هم نكشتند، روز قيامت وارد مى شوند و مى بينند دو ميليون قتل به گردنشان است؛ مى بينند صد مليون زنا به گردنشان است؛ مى بينند ميلياردها تومان مال مردم به گردنشان است، خيلى بهت زده مى شوند. به پروردگار عالم مى گويند: تو كه مى دانى ما در زمان زنده بودنمان يك گنجشك را نكشتيم، يك ريال مال كسى را نبرديم، يك گناه زنا مرتكب نشديم، اين همه گناه چيست؟ طبق

______________________________
(1) 1. وسائل الشيعه، ج 12، ص 122.

قرآن به آن ها جواب مى دهند، شما به بودنِ ظالم ميل داشتيد. شما بر اساس ميلتان، در گناهانى كه از ناحيه آن ظالم صادر شده، شريك هستيد. حتى تا اين جا خدا به ما اجازه نداده كه با ستمكاران همكارى باطنى و قلبى داشته باشيم.

اين قطعه از زيارت حضرت سيدالشهداء (ع) همين درس را به ما مى گويد: «لَعَنَ اللهُ امَهَ اسْرَجَتْ وَ الْجَمَتْ وَ تَنَقَبَّتْ لِقِتَالِكَ يَا ابَا عَبْدَالله!»: لعنت خداوند بر كسانى كه اسب را زين كردند كه به كربلا بيايند و تو را بكشند. كارى براى شان پيش آمد، نيامدند. اصلًا نه كربلا را ديدند و نه در ميان دشمن بودند، نه دست به اسلحه بردند، نه حرفى به كسى زدند، فقط در دلشان گذشت؛ آمدنشان محقّق نشد، و اگر آمدنشان محقّق مى شد، آن ها هم جزء قاتلين حساب مى شدند.

خيلى بايد ما مواظب دلمان باشيم كه هرجا خواست نرود. به هر كس دلش خواست، به هرجا، به هر قيافه، دلش خواست، رو نكند؛ هر كسى را دلش خواست، دوست نداشته باشد. قرآن مجيد علناً گناه را به قلب نسبت مى دهد: «فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ.». «1» اين

______________________________
(1) 1. بقره: 283.

 

آدم، آدمى است كه دلش گناه كرده است. ما نماز مى خوانيم، اما دلمان يك عدد گناه مى كند، كلّ نمازمان باطل مى شود؛ ايستاده ام و دارم نماز مى خوانم، خيلى راحت و خيلى آرام، يك مرتبه مى بينم، كسى كه از دستش بر مى آيد، گره اى اگر به زندگى من افتاد، آن را باز كند، وسط نماز وارد شده، تا او را مى بينم، من هم نمازم را كمى چرب مى كنم؛ كمى آن را طولانى تر مى كنم؛ كمى تُن صدايم را با حال تر مى كنم. همه اين ها هم كار دل است كه دلم مى خواهد فرد وارد، نمازم را ببيند؛ توجّه اش به من جلب بشود؛ در دل خودش، براى من يك ذكر خيرى ثبت بكند كه عجب آدم خوبى و چه نمازى مى خواند! كه اگر يك وقتى به او مراجعه كردم، مشكلم را حل كند، به خاطر آن چهره اى كه از من در دلش ثبت كرده ام، مشكل من را حل كند. دلم گناه كرده، ولى كلّ حركات بدنم را خدا باطل اعلام مى نمايد. مى گويد اين نمازت بدرد من نميخورد آنرا براى ديگران خوانده اى و مزدش را هم از آنان بايد بگيرى.

اگر كسى براى آنها قلم بتراشد؛ اگر كسى خودكارى دستشان بدهد، در تمام گناهانى كه آن ها با اين قلم مرتكب مى شوند، شريك هست.

شيعه اى خدمت موسى بن جعفر (ع) آمد و گفت: يا ابن رسول الله! بغل دستى من در بازار، يك خياط است. اين خياط لباس كارگزاران بنى عباس را مى دوزد. وزير، وكيل، ارتشى، شهربانيچى و همه اداره اى هاى بنى عباس لباسشان را پيش او مى آورند و او به اصطلاح، لباس دولتى مى دوزد. اين فرد گاهى طرف هاى غروب كه ديگر آفتاب رفته و هوا كمى كم رنگ شده است، سوزنش را مى آورد و به من مى دهد و مى گويد، من چشمم درست نمى بيند، شما اين نخ را براى من در اين سوزن بكن، چكار كنم؟ آيا من اگر اين كار را براى او انجام بدهم، كارم عيب ندارد؟ به جايى بر نمى خورد؟

فرهنگ شيعه و احتياط درباره ميل به ستمكاران

 

فرهنگ شيعه واقعاً عجب فرهنگ عجيبى است! چقدر شيعيان واقعى محتاطند! اين ها همه جزء روشنگرى هاى دين ماست. بحث ما راجع به روشنگرى هاى خداست. اين روشنگرى ها در قرآن و در زمان پيغمبر و در زمان ائمه است. اين ها جزء روشنگرى هاست كه ما بدانيم و اين گونه رفتار كنيم و اين گونه زندگى نمائيم. گفت: يا ابن رسول الله! چه كار بكنم؟ آيا من اگر اين كار را براى او انجام بدهم، كارم عيب ندارد؟

احتياط تاجر شيرازى در باره استعمال تنباكو در زمان تحريم آن

 

بعد از تحريم تنباكو آن تاجر شيرازى به ميرزاى شيرازى تلگراف كرد كه شما فتوا داده ايد «اليوم، امروز، استعمال توتون و تنباكو، در حكم، جنگ با امام زمان (عج) است.» استعمال؛ يعنى به كار گرفتن توتون و تنباكو؛ خريدنش، فروشش، كاشتش، دلالى اش، به كار گرفتن آن است. من اى مرجع تقليدم! برگ هاى چند خروار توتون و تنباكو را در آفتاب پهن كرده ام تا خشك شود. تمام زندگى من هم همين چند خروار توتون و تنباكو است؛ مثلًا سرمايه من هزار تومان بوده كه من كل هزار تومان را توتون و تنباكو خريده ام تا آن را بفروشم و سودى بكنم و پسرم را زن بدهم. دخترم را شوهر بدهم. يا ابن رسول الله! مرجع من! شما كه الان نوشته ايد، استعمال توتون و تنباكو در حكم جنگ با امام زمان (عج) است، من مى خواهم بروم گونى بخرم و اين توتون و تنباكوهاى پهن شده درآفتاب را جمع بكنم. سپس يك جا آن را آتش بزنم، آيا اين مقدار از تماس با توتون و تنباكو، جنگ با امام زمان (عج) است.

احتياط شديد مرحوم خرازى

 

آيا آلان از اين احتياطها بين مردم پيدا مى شود؟ نه. آيا آلان هم مردم مو را از ماست در كارهايشان مى كشند؟ نه. آلان هم مردم در حلال و حرام خدا اين دقت ها را دارند؟ نه. همين وزير امورخارجه فعلى ايران (در دولت آقاى خاتمى)، خرازى، پدرش همسايه ما بود. پدرش خيلى متدين بود و من به خاطر شدت تدينش خيلى پيشش مى رفتم. او براى ارتباطى كه با علماى بزرگ آن زمان داشت، آدم بيدارى بود. آدم چيز فهمى بود. آدم با تقوايى بود .. آن وقت هم هنوز يخچال و مانند اين ها در ايران معمول نشده بود. مردم از بيرون يخ مى خريدند؛ دكه هاى يخ فروشى اى بود كه مردم از آن جاها يخ را مى خريدند. خانه مرحوم خرازى در خيابان لرزاده تهران بود. درِ اين خانه را كه باز مى كرديم، خانه برِ خيابان واقع بود. اين خانه يك حياط هشتى داشت و در اين هشتى، يك حوض كوچك بود كه يك پاشوره داشت كه آب حوض در آن پاشوره مى ريخت و از آن جا به حياط مى رفت. در حياط خانه ايشان، درخت خرمالو بود؛ درخت انجير بود؛ درخت انار بود؛ چندگونه درخت ميوه در حياط بود. آن زمان، يخ هايى كه مردم مى فروختند، يخ هاى كارخانه هاى يخسازى متعلق به دولت بود. يكى از آن كارخانه ها هم در جنوب شهر بود كه من ديده بودم. يخ هاى ديگر، يخ يخچالى بود كه هنوز هم آثار آن يخچال ها، نزديكى هاى خيابان هفده شهريور و دولاب هستند. معمولًا مرحوم خرازى يخ يخچالى مى خريد كه متعلّق به مردم بود؛ يعنى اول زمستان، مردم در اين يخچال ها آب مى انداختند و اين ها يخ مى زد، خروار خروار. تا آخر تابستان، با تيشه اين يخ ها را مى كندند و كيلويى مى فروختند. خادم ايشان و كارگرشان، موظف بود يخ يخچالى بخرد؛ يخ هايى را كه مالكش مردم بودند. يك روز مرحوم خرازى براى ناهار به خانه مى آيد و هوا هم خيلى گرم بود، ايشان مى بينند يك نصف قالب يخِ بغل حوض است كه خيلى قالب تميزى دارد. مى فهمد كه اين يخ، يخ كارخانه اى است. به خادمش مى گويد: اين يخ را از كجا خريدى؟ و خادمشان جواب مى دهد: از دكه اى كه درخيابان خراسان است. آن مرحوم مى گويد: اين يخ، كارخانه اش متعلق به دولت شاه است. خودش يخ را بر مى دارد و به خيابان پرت مى كند و بعد مى بيند آن مقدارى كه از آن يخ آب شده، در پاشوره آمده است و به دنبالش، آن آب به حياط رفته و نمش به پاى دو تا درخت هم رسيده است. مرحوم خرازى آن دو تا درخت را هم مى كَند و خاك هاى باغچه را هم در مى آورد و همه را بيرون مى ريزد و با خودش مى گويد: امروز نزديك بود اين يخ زندگى مرا نجس كند.

رسيدن آتش در قيامت در صورت ميل به ستمگر در باطن قلب

 

«انْتَفِعُوا بِبَيَانِ اللَّه» «1» يك بيان خدا و يك روشنگرى خدا همين آيه است. همين آيه را

______________________________
(1) 1. نهج البلاغه، خطب 176.

 

تلويزيون بايد ببيند و روزنامه ها هم تحليل بكنند؛ براى بى خبران، نه براى دشمنان. براى دشمن فايده اى ندارد. براى آن هايى كه در بى خبرى مى گويند، اى كاش آمريكا زودتر بيايد و كلك اين ها را هم مثل عراق بكند، همين آيه را بايد به عنوان روشنگرى خدا بخوانند، خيلى ها روشن مى شوند و از اعتقاد غلطشان دست برمى دارند.

«وَ لَاتَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمْ النَّارُ.» «1» همين كه در باطن قلبتان ميل به ستمگر داشته باشيد، در قيامت، آتش به شما خواهد رسيد؛ آتشى كه «تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَه» «2»، تا آن عمق دلتان را بسوزاند. مى سوزاند تا عمق دلتان را: «نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَهُ الَّتِى تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَهِ». «3»

شركت در جهاد تنها با آرزوى راستين آن

 

جنگ تمام شده بود. اميرمؤمنان (ع) به يارانشان كه در جبهه شركت داشتند، فرمودند: غنايمى كه ازجنگ گرفتيد، بياوريد و اين جا بريزيد. بعد كه آن ها همه پول ها را ريختند، حضرت (ع) به آن ها فرمود: از اين غنايم برداريد. يكى يكى بياييد و از

______________________________
(1) 2. هود: 113.

(2) 1. همزه: 7.

(3) 2. همزه: 7 6.

 

جلوى من رد بشويد تا من از سهم غنيمت به شما بدهم. اولى آمد و حضرت يك مشت پول را در دامنش ريخت. دومى آمد و حضرت باز يك مشت پول ريخت. سومى هم آمد، حضرت باز چنين كرد. هر كس پولش را مى گرفت، مى رفت آن طرف تر مى نشست و پولش را مى شمرد. پول ها ششصد درهم بود؛ نه كم، نه زياد. تا آخر، حضرت پول ها را همين طور تقسيم كرد تا اين كه تنها يك مقدار از پول ها روى خاك ها ماند. حضرت (ع) فرمود: من هم مثل شما در اين جنگ شركت داشتم، اين هم سهم من. سهم خود حضرت، همان ششصد درهم بود. على ميزان است. مگر در زيارتش نمى خوانيد: «السَّلَامُ عَليْكَ يَا مِيزَانَ الْاعْمَالِ!.» «1» على (ع). ترازوى همه چيز است؛ همه چيز. على (ع) با حكومت هاى زمان خودش نساخت، پس چگونه ممكن است يك شيعه با آمريكا بسازد؟ حتى اين سازش در باطنش هم باشد، او ديگر شيعه نيست؛ او علوى نيست. او ابليس است. اگر بى خبر باشد كه با شنيدن روشنگرى هاى خدا بيدار مى شود. اگر دشمن و

______________________________
(1) 1. مستدرك سفينه البحار، ج 10، ص 294.

 

معاند باشد كه خود پروردگار هم صدايش را به گوشش برساند، بيدار نمى شود.

يك بار يكى از ياران اميرمؤمنان (ع) يك آه كشيد. حضرت (ع) فرمودند: تو پول نگرفتى؟ گفت: چرا على جان! من پول گرفته ام، ششصد درهم. حضرت (ع) فرمودند: چرا آه كشيدى؟ گفت: آقا جان! من رفتم از برادرم خداحافظى بكنم كه بيايم در ركاب شما بجنگم و برادرم را هم بياورم، ولى ديدم برادرم مريض است. برادرم گفت: اى كاش! من بدن سالمى داشتم و با تو مى آمدم و على (ع) را يارى مى دادم. حضرت (ع) فرمودند: اين ششصد درهم را بردار و ببر براى برادرت؛ كسى كه نيتش با ما بود، انگار كه او در جبهه با ما بود.

چرا وقتى آدم مى تواند همه نيت هايش را پاك قرار بدهد، ميلش را پاك قرار بدهد، اراده اش را پاك قرار بدهد، چنين نكند و به دنبال ميل هاى نجس و اراده هاى ناپاك برود. اين يك روشنگرى خداست.

خدا آنچه را براى انسان مجهول است، درباره آن درقرآن روشنگرى كرده است، و آنچه هم براى انسان قبول نمودنش، مشكل است و تحقّق پيدا خواهد كرد، درباره آن هم به يك سبك ديگر روشنگرى كرده است.


منبع : پایگاه عرفان
  7264
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

    استاد انصاریان: سه اقدامی که انسان را مستعد دریافت ...
    تشریح گناه و از دست‌دادن توفیق عبادت از منظر استاد ...
    استاد انصاریان: امروز نقش تعلیم‌ و تربیت و آموزش و ...
    به همت مؤسسه دارالعرفان: بیش از 40 مقاله با موضوع امام ...
    دو ویژگی اهل نجات از زبان امام حسن عسکری(ع)
    استاد انصاریان پاسخ می‌دهد: راه رسیدن به خیر دنیا، ...
    هشت باب بهشت و هفت باب جهنّم از منظر مفسّر قرآن 
    استاد انصاریان بیان کرد: پاداش در روز قیامت به اصل عمل ...
    به همت مؤسسه دارالعرفان: بیش از 60 مقاله با موضوع امام ...
    به همت امور فرهنگی مؤسسه علمی فرهنگی دارالعرفان؛ ...

بیشترین بازدید این مجموعه

      بزرگداشت آیت الله شاه آبادی در همایش"عرفان و شهادت" ...
      نماینده صهیونیست: بحرین خشن تر از اسرائیل است
      برنامه مراسم احیا در شبهای قدر ماه مبارک رمضان 90( شب ...
      مطالب ناب استاد انصاریان در «سروش»، «ایتا»، «بله» و ...
      استاد حوزه علمیه؛ موقعیت استثنایی امام صادق(ع) در ...
      انتشارات دارالعرفان در نمایشگاه استانی کرمان حضور ...
      حضور مؤسسه علمی فرهنگی دارالعرفان در نمایشگاه پژوهش ...
      استاد انصاریان: چشمهٔ خاک شیعیان گریهٔ بر حسین(ع) است/ ...
      به همت مؤسسه دارالعرفان: بیش از 60 مقاله با موضوع امام ...
      استاد انصاریان بیان کرد: پاداش در روز قیامت به اصل عمل ...

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز