فارسی
چهارشنبه 05 تير 1398 - الاربعاء 22 شوال 1440
  788
  0
  0

خطرات عابدان جاهل برای سلامت فکری و سیاسی جامعه

عبادت های برخاسته از علم و بینش عابدان دانا و آگاه و مسئول می پرورد و عبادت های فاقد دانش و شناخت عابدان جاهل و نادان پرورش می دهد.
فرهنگ و تفکر اسلامی برای عبادت های آگاهانه و عمیق ارزش و منزلتی خاص قائل است و خداوند متعال فقط اینگونه عبادات را می پذیرد و ثواب و پاداش وصف ناپذیر برای عامل و انجام دهنده آن اختصاص می دهد. به این ترتیب دین مبین اسلام که همه جا برای دانش و بینش ارزش و احترام قائل است در عبادت خدا نیز به طور ریشه ای و مبنایی با این موضوع مواجه می شود.
جایگاه علم و آگاهی در اسلام فوق تصور است و تعابیر زیبا و عمیق و راهگشایی در این باره از طریق آیات مقدس قرآن کریم و سخنان پیشوایان دین (ع ) مطرح گردیده است .
از دیدگاه تعالیم اسلام آموزش و طلب علم « واجب » است (۱ ) و از گهواره تا گور باید علم و دانش آموخت (۲ ) و علم و دانش حیات اسلام است و ستون ایمان محسوب می شود . (۳ ) و دانش میراثی است ارجمند (۴ ) و شرافتی چون علم یافت نمی گردد(۵ ) و علم و دانش ریشه و اساس هر خیر و خوبی است . (۶ )
این تعابیر که کثیر و فراوان است و به صورت برگزیده و نمونه از نظر گذشت نشان می دهد که اسلام علم و دانش را بسیار گرامی می دارد و ارزش و اعتباری مافوق تصور برای آن قائل می باشد. یکی از این ارزش ها و آثار مهم نقش محوری و زیربنایی علم و آگاهی در تحقق شناخت و معرفت و در پی آن عبادت راستین می باشد. درباره نقش علم و دانش در نیل به معرفت و شناخت و تحقق صحیح عبادت و پرستش این سخن از حضرت علی (ع ) تامل برانگیز است :
« علم و دانش بارورکننده معرفت و شناخت است . » (۷ )
این کلام نغز به صراحت و روشنی و به طور نمایان و مستقیم به جایگاه و نقش ارزنده و تعیین کننده علم و دانش در ایجاد معرفت و بینش و شناخت اشاره می نماید تو گویی هر معرفت و شناختی مولودی است که از ما در دانش و علم زاده می شود و ارتباط و پیوند این دو اینچنین نزدیک و مستحکم و استوار و پابرجا می باشد. بنابراین معرفت و شناخت که درون مایه اصلی عبادت و پرستش خداوند است از بستر علم و دانش برمی خیزد و به تاثیرگذاری و نقش آفرینی می پردازد.
نقش علم و آگاهی در عبادت راستین و همراه با معرفت به حدی بزرگ و حائز اهمیت است که عبادتگران فاقد علم هرگز از جایگاه خود هیچ حرکتی به سوی جاده های رشد و کمال برای نیل به مقصد فلاح و رستگاری ندارند و همواره در رکود و سکون و واماندگی به سر می برند. تمثیل بسیار عمیق و بیداری زای ذیل از امیر مومنان (ع ) توصیف کننده این حالت در عبادت کنندگانی است که از علم و آگاهی بی بهره اند و ذکر و پرستش و نماز و مناجاتشان آمیخته به جهل و نادانی است و هرگز نمی خواهند به دانایی و آگاهی در عبادت نائل آیند تا به این وسیله به معرفت و شناخت و بینش در پرستش حضرت حق دست یابند :
« المتعبد بغیر علم کحمار الطاحونه یدور و لایبرح من مکانه »
« عبادتگر بی علم و بینش همچون خر آسیاب است که همواره در یک جا می چرخد و گامی به پیش نمی رود . » (۹ )
این روایت عبادت کنندگان فاقد علم و آگاهی را به خر آسیاب تشبیه می کند. خر آسیاب به گرد خویش می چرخد و هرگز حرکت رو به جلو ندارد و همواره در یک محدوده خاص و به صورت متوالی دور می زند تا به این وسیله گندم ها آرام آرام خرد شوند و به آرد تبدیل گردند. این حیوان به ساعتی می ماند که آن را کوک کرده اند و مرتب در حال کار کردن است و جز چرخش عقربه ها چیزی از آن مشاهده نمی شود. آیا برای ساعت و چرخش عقربه های آن می توان علم و شعوری قائل شد هرگز. به همین ترتیب خر آسیاب همواره به گرد خویش می چرخد و گامی به جلو نمی نهد و همچنان در رکود و سکون باقی می ماند. عبادتگری که از علم و آگاهی بی بهره است و نمی داند در مقابل چه کسی ایستاده و چه می گوید و حرکاتش از چه فلسفه ای برخوردار است و واژه ها و کلمات و عباراتی که بر زبان جاری می کند چه مفهوم و ژرفا و عمقی دارد در سکون و ایستایی به سر می برد و همچون خر آسیاب همیشه به گرد خویش می چرخد و هیچ رشد و پیشرفت و بالندگی و کمالی برای او متصور نمی باشد.
تمثیل خر آسیاب نه برای هتک و توهین که برای رساندن حقیقت و انتقال درس و آموزش های لازم به مخاطب است که بداند عبادت و پرستشی که از علم و آگاهی تهی باشد به معرفت و شناخت که مایه اصلی هر عبادت است راه نمی یابد و چنین عبادتی به دلیل این ضعف و کاستی بزرگ علاوه بر این که مورد پذیرش درگاه حضرت احدیت قرار نمی گیرد از آثار ارزشمند و تحول زا نیز تهی است و عبادت گران را به تقرب الهی نمی رساند.
اکنون اگر به عرصه های حیات فرهنگی و اجتماعی و سیاسی نظر افکنیم درمی یابیم که عبادت گران جاهل و فاقد آگاهی و بینش از آفات و آسیب های بزرگ جامعه و کشور اسلامی محسوب می شوند و به صورت یک « خطر » سلامت فکری و سیاسی را تهدید می کنند.
این عابدان جاهل و بدون بصیرت تا زمانی که در محدوده های زندگی فردی خود آرام گیرند و به عبادت سطحی خود اشتغال ورزند آفت و خطر به شمار نمی روند لکن وقتی از محدوده های زندگی فردی خودشان خارج شوند و پای در عرصه فعالیت های فکری و فرهنگی و اجتماعی و سیاسی بگذارند و به اظهارنظر در این امور بپردازند آفات و خطرات رخ می نمایانند.
در موضوعات فکری و فرهنگی عابدان جاهل خود را به جریان های فکری و فرهنگی سطح اندیش و جمودگرا متصل می نمایند و به تهاجم علیه هر فکر و اندیشه جامع و نوین می پردازند و عالمان متفکر و مبتکر اسلامی را مورد یورش قرار می دهند و توهین و بی حرمتی علیه آنان را به اوج می رسانند و بسیار سهل و آسان این بیدارگران الهی را تکفیر می کنند!
در مسائل سیاسی عابدان جاهل ملعبه دست جریان ها سیاسی و احزاب و جناح های ماجراجو و آشوب آفرین قرار می گیرند و به صورت مزدوران بی جیره و مواجب به فعالیت و تلاش برای آنان روی می آورند و هر جا که این جریان ها و احزاب سیاسی اراده کنند به صورت یک « سیاهی لشکر » به حمایت های تند و حرکات خطرناک به نفع آنها همت می گمارند و در کسوت دیانت و لباس مسلمانی علیه دین مبین اسلام و مسلمانان مظلوم بلوا و آشوب به وجود می آورند.
افکار سطحی و قشری و عملکردهای تباه و مخالفت و هتک حرمت ها و جهل و جمودگرایی های عابدان جاهل از آنجا سرچشمه می گیرد که اینان عبادت های خود را بدون علم و آگاهی و شناخت انجام می دهند و به درستی نمی دانند که در مقابل چه کسی به پرستش ایستاده اند و چه می گویند و عباراتی که بر زبان جاری می کنند از چه مفهومی برخوردار است و حرکاتی که انجام می دهند چه آثار ارزشمندی را در فکر و دل و رفتار و سلوک انسان به وجود می آورد و از همین جا مشخص می شود که علم و آگاهی و شناخت از چه نقش مهم و زیربنایی در عبادت و پرستش خداوند برخوردار می باشد.
پی نوشتها :
۱ ـ نهج الفصاحه روایت ۱۹۰۱
۲ ـ همان منبع روایت ۳۲۷
۳ ـ همان منبع روایت ۲۰۱۹
۴ ـ نهج البلاغه حکمت ۵
۵ ـ همان منبع حکمت ۱۱۳
۶ ـ غررالحکم ج ۱ ص ۴۲
۷ ـ بحار ج ۱ ص ۶۴
۸ ـ غررالحکم ج ۱ ص ۴۲
۹ ـ الحیاه ج ۱ ص ۲۰۴


منبع : پایگاه نور پرتال
  788
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

      اقتصاد و اسراف‏
      حقیقت توبه
      حق پدر و مادر
      حكم مست نسبت به نماز
      نتایج پیروی از امام هدایت
      تمرین‌های معنوی
      ارزش اندیشه
      وفات حضرت عبدالعظیم حسنی(ره)
      عذاب دنیایی!
      اوصاف و ویژگی‌های نیکان

بیشترین بازدید این مجموعه

      عيد فطر، عيد بخشش و مغفرت
      روایتی از امام صادق(ع) درباره تهمت
      وداع با ماه مبارک رمضان
      اسم اعظمی که خضر نبی به علی(ع) آموخت
      یک آیه و این همه معجزه !!
      شاه کلید آیت الله نخودکی برای یک جوان!
      حاجت خود را جز نزد سه نفر نگو!
      اگر از فشار قبر می ترسید بخوانید!!
      کنترل شهوت از نگاه قرآن
      واکنش امام خمینی(ره) به سخنرانی استاد انصاریان

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز