فارسی
دوشنبه 05 فروردين 1398 - الاثنين 18 رجب 1440
  1941
  0
  0

از دیدگاه قرآن، انسان از چه راه هایی مورد آزمایش قرار می گیرد؟

آنچه در زبان فارسى به نام "آزمایش" و یا "آزمودن" نامیده می شود، در قرآن با واژه های مختلف آمده است: "ابتلاء"، "بلا"، "فتنه" و "تمحیص" از جملۀ آنها است. خداوند در قرآن کریم می فرماید: من انسان ها را آفريدم تا آنها را بيازمايم كه كدام يك از آنها بهتر عمل مى كنند: " آن كس كه مرگ و حيات را آفريد تا شما را بيازمايد كه كدام يك از شما بهتر عمل مى كنيد، و او شكست ناپذير و بخشنده است".[1] مفهوم آزمايش و امتحان در مورد خداوند با آزمايش هاى ما بسيار متفاوت است. آزمـايـش هـاى مـا بـراى شـناخت بيشتر و رفع ابهام و جهل است، اما آزمايش الاهى در واقع همان "پـرورش و تربيت" است؛[2] یعنی امتحان و آزمایش خداوند زمينه هاى تربيت؛ پرورش و تکامل را برای انسان به وجود مى آورد. چنان که پیامبران الاهی مانند حضرت ابراهیم در سایه آزمایش های سخت و طاقت فرسا به مقامات عالیه رسیدند.[3]
موارد آزمایش الاهی در قرآن
امتحان و آزمایش انسان ها از سوی خداوند متعال از سنت های الاهی است.
قرآن كریم می فرماید: "آیا مردم پنداشته اند كه با گفتن این كه ایمان آوردیم رها می شوند و هرگز مورد آزمایش قرار نمی گیرند؟ ما امت هایی را كه پیش از آنان بودند، آزمایش كردیم، خدا راستگویان و دروغ گویان را كاملاً می شناسد".[4]
گاهی قرآن از یك آزمایش عمومی كه متوجه تمام بندگان خدا می گردد نام می برد و می فرماید: "یا مردم پنداشته اند كه با گفتن این كه ایمان آوردیم رها می شوند و هرگز مورد آزمایش قرار نمی گیرند"؟[5]
گاهی قرآن از یك رشته آزمایش های خصوصی پرده بر می دارد كه متوجه اشخاص و طائفه معیّنی بوده است، و این موضوع یك رشته از قصه ها و داستان های قرآن را تشكیل می دهد؛ مانند داستان های پیامبران و قومشان.
آیات در زمینه آزمایش های عمومی بیش از آن است كه در این جا آورده شود. در این جا به برخی از موارد امتحان و آزمایش های الاهی در قرآن به شرح ذیل اشاره می شود:
1. مشكلات و سختى ها:
خداوند به وسيله مشكلات و سختى ها افراد بشر را آزمايش مى كند؛ چنان كه مى فرمايد: «قطعاً همۀ شما را با چيزى از ترس، گرسنگى و كاهش در مال ها و جان ها و ميوه ها، آزمايش مى كنيم و بشارت ده به استقامت كنندگان».[6]
مشكلات و دشوارى ها بسان كوره اى است كه به آهن، صلابت و استقامت مى بخشد؛ انسان نيز در كوره حوادث و مشكلات، پر قدرت و نيرومند مى گردد و قادر به شكستن موانع از سر راه زندگى و سعادت خود مى گردد. بلا، اثر تربیتی داشته و تربیت کنندۀ فرد و بیدار کننده جامعه است. سختی بیدار ساز و هوشیار کنندۀ انسان های خفته و تحریک کنندۀ عزم ها و اراده ها است. شدائد همچون صیقلی که به آهن و فولاد می دهند هر چه بیشتر با روان آدمی تماس گیرد، افراد را مصمم تر و فعال تر و بُرّنده تر می کند؛ زیرا خاصیت حیات این است که در برابر سختی ها مقاومت کند و آمادۀ مقابله با آن گردد، سختی مانند کیمیا خاصیت انقلاب ماهیت را دارد و جان و روان آدمی را عوض می کند.
2. شرور و خیرها:
چنان که قرآن کریم می فرماید: شرور و خیرها نیز از آزمایش های الاهی محسوب می شوند.[7] پس حتی خوبی ها می توانند عاملی برای امتحان باشند؛ مثلاً به کسی مال و ثروت و یا مسئولیتی که موجب افزایش آبرو و عزت است می رسد، ولی آن شخص نمی تواند به خوبی از چنین موقعیتی استفاده کند و شیطان او را گمراه می کند.
3. فراوانی نعمت:
امتحانات الاهی همیشه به وسیلۀ حوادث سخت و ناگوار نیست، بلکه گاه خدا بندگانش را با وفور نعمت و کامیابی ها آزمایش می کند،[8] چنان که قرآن کریم از قول حضرت سلیمان (ع) می فرماید: «اين از فضل پروردگار من است، تا مرا آزمايش كند كه آيا شكر او را بجا مى آورم يا كفران مى كنم؟! و هر كس شكر كند، به نفع خود شكر مى كند و هر كس كفران نمايد (بزيان خويش نموده است، كه) پروردگار من، غنىّ و كريم است!».[9]
گروهي که، غرق در نعمت می شوند و امكانات مادی از هر نظر در اختيارشان قرار می گيرد، آزمایش آنان این است که آيا در چنين شرايطی، قيام به وظيفه شكر نعمت می كنند و به فقرا کمک می کنند يا غرق در غفلت و غرور و خودخواهی و خودبينی می شوند.
4. فرزند:
قرآن کریم می فرماید: "بدانید: مال ها و فرزندان شما مایه امتحان می باشند".[10]
5. ایمان و کفر:
قرآن مجيد درباره نگهبانان دوزخ و شماره آنان يادآور می شود كه 19 فرشته از آن نگهبانی می كند، آن گاه می افزايد: اين گزارش، وسيله امتحان و آزمايش است، آنان كه ايمان قوی و نيرومندی به غيب و امور پوشيده از حس دارند، اين گزارش را از صميم دل می پذيرند، ولی گروه ديگر به تكذيب آن می پردازند، چنان كه می فرمايد: "ما نگهبانان دوزخ را فرشته و تعداد آنان را نوزده نفر قرار نداديم، جز براي آزمايش افراد كافر".[11]
6. زیور آلات در زمین:
در جایی از قرآن مجید مجموع آنچه را كه در روی زمين قرار دارد، مايه آزمايش دانسته آن جا كه می فرمايند: "ما آنچه كه در روی زمين است زيور آن قرار داديم، تا بيازمایيم كه كدام يك نيكوكارتر است".[12]
پی نوشتها:
[1] ملک، 2.
[2] مکارم شیرازی، ناصر، تفسير نمونه، ج 1، ص 527، دارالکتب الاسلامیة، چاپ بیست و یکم، 1365 شمسی.
[3] بقره، 124. "وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمينَ".
[4] عنکبوت، 3و2.
[5] عنکبوت، 2.
[6] بقره، 155.
[7] انبیاء، 35.
[8] تفسير نمونه، ج 1، ص 533.
[9] نمل، 40.
[10] انفال، 28.
[11] مدثر،31.
[12] كهف، ۷.


منبع : پایگاه راسخون
  1941
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

      آیا امام حسین بعد از شهادتشان، پیکرشان را با اشاره و ...
      یاران با بصیرت امام علی (ع) را چه کسانی بودند؟
      لطفا درباره زندگی‌ امام جواد(ع) توضیح دهید.
      حضرت امام رضا(ع) چند فرزند پسر داشتند؟
      شب لیله الرغائب چه فضیلت و اعمالی دارد؟
      براي گناه نکردن (جلوگيري از گناه) چه اذکار يا دعاهايي ...
      فضیلت ماه رجب چیست ؟
      اوضاع سیاسی و اجتماعی زمان امام هادی(ع) چگونه بوده است؟
      با توسل و دعا و... مشکلاتم برطرف نشده و اوضاع بدتر شده ...
      رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از انسان راضي ...

بیشترین بازدید این مجموعه

      فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ استاد ...
      چرا باید حجاب داشته باشیم؟
      تقيه چيست و انجام آن در چه مواردي لازم است؟
      فرق حيوان با انسان در چیست؟
      آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب آن چیست؟
      چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از كارهاي ما ...
      سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات او چيست؟
      رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از انسان راضي ...
      قاتل حضرت زهرا کیست؟
      شب لیله الرغائب چه فضیلت و اعمالی دارد؟

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز