فارسی
سه شنبه 06 فروردين 1398 - الثلاثاء 19 رجب 1440
  525
  0
  0

مگر خداوند در قرآن كریم نفرموده‌اند: «لا اكراه فی الدین‌» پس چرا، مجازات شخص مرتد، قتل است‌؟

آنچه موجب ایجاد چنین شبهه ای در ذهن می شود، خلط و عدم تفكیك دو مقوله آزادی بیان و آزادی عقیده است . باید دقت كنید كه بین عقیده و بیان و طبعاً آزادی عقیده و آزادی بیان تفاوتهای زیادی وجود دارد:
«عقیده » امری «قلبی »، «درونی » و «شخصی » است . امری قلبی است زیرا تا قلب آدمی به آن ایمان نیاورد هیچ قدرت و عامل خارجی نمی تواند آن را در انسان ایجاد كند و هیچگاه با زور و اجبار، كسی به چیزی ایمان نمی آورد و بدان معتقد نمی شود.
هم چنین عقیده ، امری درونی است به آن دلیل كه در نهانخانه دل مأوا می گزیند و تا هنگامی كه اظهار نشده است هیچ كس جز خداوند متعال از آن خبر ندارد.
و نیز امری «شخصی » است ، زیرا هرگونه تغییر و تحول در آن ، در حوزه استحفاظی خود شخص اتفاق می افتد. آیة «لا اكراه فی الدین » مربوط به عالم عقیده و اعتقاد است . در حقیقت خداوند متعال بدین وسیله مؤمنان را از یك كار لغو و بیهوده كه هیچ فایده ای جز خراب كردن چهره دین ندارد، بازداشته است و به مؤمنان می فرماید: دین و عقیده اصولاً و تكویناً اكراه بردار نیست و با زور به وجود نمی آید. بنابراین ، تمسك به زور برای تبلیغ اسلام نه تنها لغو و بیهوده است ، بلكه موجب تنفر و گریختن از دین می شود.
اما مقولة بیان ، و همچنین آزادی بیان ـ به خلاف عقیده و آزادی عقیده ـ امری شخصی نیست ، بلكه مقوله ای اجتماعی است . به بیان دیگر، بیان و آزادی بیان ، پدیده ای است كه تنها در جمع و اجتماع مفهوم و معنا پیدا می كند. لذا چون مانند همه مقولات و پدیده های اجتماعی ، به سرنوشت دیگران مربوط می شود، باید احساس ها، نیازها و مصالح دیگران نیز در نظر گرفته شود. به همین علت ، هیچكدام از پدیده ها و مقولات اجتماعی ـ از جمله بیان و اظهار عقیده ـ در هیچ جامعه ای یله و رها نیستند، بلكه قانونمند و محدود به حدودی هستند كه در آن ، نفع اكثریت جامعه لحاظ شده است .
اكنون این سؤال پیش می آید كه : آیا در جوامع غربی كه خود را مروّج آزادی بیان ، می دانند، واقعاً بیان هر عقیده و اعتقاد آزاد است ؟ مسلّماً خیر، نه در آنجا و نه در هیچ جای دیگر، آزادی ِ مطلق ِ بیان ، نه ممكن است و نه سودمند. آیا كارشناسان نظامی این كشورها می توانند به بهانة آزادی ِ بیان ، اسرار مهم نظامی پیرامون سلاحهای هسته ای یا پروژه های فضایی را فاش كنند؟ همه جوامع (از خانه و خانواده گرفته تا جوامع بزرگ و كلان ) به منظور حفظ منافع جمعی و گروهی ، خطوط قرمزی دارند كه اجازه ورود و افشای آن را به هیچ كس نمی دهند. محدودیت بیان و تابعیت آن از مصالح فردی و گروهی ، همان حقیقتی است كه در فرهنگ عامیانه نیز مورد تصدیق همگان قرار گرفته است . نظیر این ضرب المثل حكیمانه كه می گوید: «هر سخن جایی و هر نكته مكانی دارد.» اسلام نیز، همگام با این حكم عقلایی ، بیان هر عقیده و مطلبی را در جامعه مفید ندانسته ، از آزادی مطلق اطلاعات و بیان در جامعه اسلامی برحذر داشته است . یكی از مواردی كه آزادی بیان ، در آنجا ممنوع است ، اعلام ناامیدی و پشیمانی از دین است .
از اینجا روشن می شود، كه مقولة ارتداد به بحث آزادی بیان مربوط می شود، نه آزادی عقیده . از نظر اسلام ، تغییر و انتخاب عقیده آزاد است و اصولاً محدودیت و حصر آن ، تكویناً ممكن نیست . اما از آنجا كه بیان و اظهار این تغییر عقیده ، امری اجتماعی است و به سرنوشت دیگر انسانها مربوط می شود، محدودیت هایی دارد. این كه نوشته اید، مگر اظهار پشیمانی یك فرد از دین ، برای دیگران ضرری دارد؟ در پاسخ باید بگوییم : آری . بدنة اصلی همة جوامع را علوم تشكیل می دهند. یعنی كسانی كه به دلیل مشاغل روزمره ، فرصت مطالعه ، تحقیق دقیق و مفصل را ندارند و برای ایمان و اعتقاد بی آلایش خود به حداقل ادله و براهین بسنده می كنند، برای این دسته از مردم ، گرویدن دیگران به دین بیش از هر دلیل دیگری ، موجب تحكیم اعتقاد و ایمان آنان است ; چنان كه دین گریزی و اعلام پشیمانی از دین ، آثار مخربی بر بنیان اعتقادی و ایمان آنان دارد و موجب شك و تردید آنها می شود. دقیقاً به همین دلیل ، اهل كتاب با اطلاع از چنین ویژگی روان شناختی ، به جنگ روانی و مبارزه منفی علیه گسترش روزافزون اسلام به منظور ایجاد شك و دودلی در دل مسلمانان دست زدند و قرار گذاشتند، صبح ها ایمان آورده و شامگاهان از اسلام ، اعلام برائت كنند. خداوند در قرآن مجید در آیة 72 سورة آل عمران به این ماجرا اشاره می كند. صدور حكم ارتداد و اعدام مرتدین از سوی خداوند متعال ریشة این فتنه را تا ابد سوزاند و تمام طرح ها و نقشه های آنان را بر باد داد. بی شك اگر دین از حكم ارتداد خالی بود، امروز نیز كسانی یافت می شدند كه جهان گستری اسلام را برنتابند و برای ایجاد شك و شبهه در حقانیت دین ، ارتدادهای دسته جمعی و شیطنت آمیز را پیشه كنند. بنابراین روشن می شود كه یكی از علل تشریع حكم ارتداد، مصالح عمومی جامعه اسلامی و جلوگیری از جنگ روانی پیرامون دیگر ادیان و مسلمانان است . اگرچه در این میان ، فرصت ابراز عقیده از معدود افرادی كه شاید قصد و غرضی نداشته باشند و از روی خطا و اشتباه در محاسبه از اسلام روی برگردانده باشند، گرفته شود; اما این حداقل هزینه ای است كه باید برای مصالح عمومی انسانها پرداخت شود.

  525
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

آخرین مطالب

      آیا امام حسین بعد از شهادتشان، پیکرشان را با اشاره و ...
      یاران با بصیرت امام علی (ع) را چه کسانی بودند؟
      لطفا درباره زندگی‌ امام جواد(ع) توضیح دهید.
      حضرت امام رضا(ع) چند فرزند پسر داشتند؟
      شب لیله الرغائب چه فضیلت و اعمالی دارد؟
      براي گناه نکردن (جلوگيري از گناه) چه اذکار يا دعاهايي ...
      فضیلت ماه رجب چیست ؟
      اوضاع سیاسی و اجتماعی زمان امام هادی(ع) چگونه بوده است؟
      با توسل و دعا و... مشکلاتم برطرف نشده و اوضاع بدتر شده ...
      رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از انسان راضي ...

بیشترین بازدید این مجموعه

      فلسفه نماز چیست و ما چرا نماز می خوانیم؟ (پاسخ استاد ...
      چرا باید حجاب داشته باشیم؟
      براي رسيدن به مقام طي الارض راه حل چيست؟
      فرق حيوان با انسان در چیست؟
      آيا فكر گناه كردن هم گناه محسوب مي گردد، عواقب آن چیست؟
      چگونه بفهميم كه خداوند ما را دوست دارد و از كارهاي ما ...
      سرانجام كسي كه نماز نخواند چه مي شود و مجازات او چيست؟
      رضايت و خشنودي خدا در چیست و چگونه خداوند از انسان راضي ...
      قاتل حضرت زهرا کیست؟
      شب لیله الرغائب چه فضیلت و اعمالی دارد؟

 
نظرات کاربر
پر بازدید ترین مطالب سال
پر بازدید ترین مطالب ماه
پر بازدید ترین مطالب روز