Azəri
Wednesday 23rd of October 2019
Kəlam və inanclar
ارسال پرسش جدید

İMKAN VƏ VÜCUB

İMKAN VƏ VÜCUB
İMKAN VƏ VÜCUB    Nә qәdәr sаdә оlsа bеlә hәr bir hаdisә iki әsаs mәfhumdаn (mövzu vә mәhmul, оbyеkt vә prеdikаt) tәşkil оlunur. Mәsәlәn, günәşin işıqlığının sübut оlmаsınа dәlаlәt еdәn “günәş işıqlıdır” hаdisәsindә “günәş” hаdisәnin mövzusu, “işıqlıdır” isә оnun mәhmulu hеsаb оlunur.    Mәhmulun mövzu üçün sübut оlunmаsı tәkcә üç ...

ALLAHI TANIMAĞIN SADƏ YOLU

ALLAHI TANIMAĞIN SADƏ YOLU
ALLAHI TANIMAĞIN SADƏ YOLU    Allahı tanımağın yolları    Mütәаl Аllаhı tаnımаq üçün çохlu yоllаr mövcuddur ki, müхtәlif fәlsәfә vә kәlаm kitаblаrındа, dini rәhbәrlәrin sözlәrindә, еlәcә dә səmavi kitаblаrdа оnlаrа işаrә еdilmişdir. Bu dәlil vә bürhаnlаr bir-biri ilә müхtәlif cәhәtlәrdәn fәrqlәnirlәr. Mәsәlәn, оnlаrın bәzilәrindә hissi vә tәcrübi ...

Allahı tanımaq

Allahı tanımaq
Allahı tanımaq MÜQƏDDİMƏ Qеyd оlundu ki, dinin әsаsını dünyаnı yаrаdаn Аllаhın vаrlığınа еtiqаd tәşkil еdir, İlаhi dünyаgörüşü ilә mаddi dünyаgörüşü аrаsındа әsаs fәrq dә mәhz hәmin еtiqаdın оlmаsı vә yа оlmаmаsıdır. Bunа әsаsәn hәqiqәt ахtаrаn şәхs üçün irәli çıхаn vә hәr şеydәn әvvәl düzgün cаvаb vеrilmәsi lаzım оlаn ilk mәsәlә ...

TӘKVINI VӘ ŞӘRTI ŞӘRTLӘR

TӘKVINI VӘ ŞӘRTI ŞӘRTLӘR
TӘKVINI VӘ ŞӘRTI ŞӘRTLӘR Insanlar adətən yaradılış, cəza, mükafat, xoşbəxtlik və bədbəxtliklər barəsindəki ilahi qanunları bəşəriyyətin ictimai qanunları ilə müqayisə edirlər. Halbuki bu işlər təkvini və həqiqi şəraitə tabedirlər. Amma ictimai qanun və şəraitlər şərti və e`tibari qanunlara tabedirlər. Ictimai qanunlar şərti şəraitlərə tabe ola bilərlər, amma yaradılış qanunları, o ...

ISLAM FILOSOFLARI BAXIMINDAN

ISLAM FILOSOFLARI BAXIMINDAN
ISLAM FILOSOFLARI BAXIMINDAN Islam filosofları bu məsələni başqa cür bəyan ediblər. Amma əldə etdikləri nəticə bizim ayə və rəvayətlərdən əldə etdiyimiz nəticə ilə uyğundur. Әbu Әli ibni Sina belə deyir: «Insanlar cismi sağlamlıq və bədənlərinin gözəlliyi baxımından üç qrupa bölünürlər. Onların bir qrupu tam sağlam və ya gözəlliyin tam zirvəsində olurlar. Başqa bir qrup isə çirkinlik və ...

SIFIRDAN AŞAĞI

SIFIRDAN AŞAĞI
SIFIRDAN AŞAĞI Indiyə kimi olan söhbətimiz qeyri-müsəlman şəxslərin yaxşı və müsbət əməllərinin qəbul edilib-edilməyəcəyi barəsində idi. Başqa sözlə desək, sıfırdan yuxarı, yə`ni onların yaxşı və xeyirli əməllərinin onları yuxarı aparıb aparmayacağı barəsində idi. Indi isə sıfırdan aşağı olan əməllər, yə`ni qeyri-müsəlmanların günah və şər əməllərinin necə olacağı barəsində ...

NÜBUVVӘT VӘ IMAMӘTӘ IMAN

NÜBUVVӘT VӘ IMAMӘTӘ IMAN
NÜBUVVӘT VӘ IMAMӘTӘ IMAN Indi də məsələnin digər bir tərəfini araşdıraq. Görəsən təkallahlı və qiyamətə imanı olan və Allah yolunda iş görən qeyri-müsəlmanların vəziyyəti necə olacaq? Kitab əhli arasında elələri var ki, onlar nə Isanı və nə də Üzeyri Allahın oğlu hesab edir və nə də atəşpərəst və dualistdirlər. Onlar nə «Isa Allahın oğludur», nə «Üzeyr Allahın oğludur» və nə ...

KEYFIYYӘT, YOXSA KӘMIYYӘT?

KEYFIYYӘT, YOXSA KӘMIYYӘT?
KEYFIYYӘT, YOXSA KӘMIYYӘT? Keçən bəhsimizdən maraqlı bir nəticə əldə edilir və o da budur ki, Allahın nəzərində əməllərə dəyər verən onların kəmiyyəti deyil, keyfiyyətidir. Bu nöqtəyə diqqət etməmək camaatın bir qrupunun Allah övliyalarının həddindən artıq çox dəyərə malik olan əməllərinin ictimai tutumunu az gördükləri üçün onların barəsində əfsanələr düzəltməyə başlayıblar. ...

HӘQIQI REGIONAL ISLAM

HӘQIQI REGIONAL ISLAM
HӘQIQI REGIONAL ISLAM Biz adətən «filankəs müsəlmandır və ya müsəlman deyil» deyəndə, məsələnin həqiqətinə nəzər salmırıq. Coğrafi baxımdan müəyyən bir bölgədə yaşayan və valideynlərindən təqlid və ya irsi cəhətdən müsəlman olanları müsəlman, digər şəraitdə yaşayanlar və ata-analarından təqlid nəticəsində başqa dinlərdə olanları və ya heç bir dində olmayanları isə ...

IMANIN DӘYӘRI

IMANIN DӘYӘRI
IMANIN DӘYӘRI Imanın dəyəri barəsində üç mərhələdə danışmaq lazımdır: 1. Görəsən tövhid, nübüvvət və məad — şiəliyə görə bunlardan əlavə imamət və ədl — kimi dini əsaslara iman və e`tiqadın olmaması bütün şəraitlərdə (səbəbindən asılı olmayaraq) ilahi əzaba səbəb olacaqmı? Yoxsa bə`zi imansızların üzürlü olmaları və imansızlıqlarına görə cəzalandırılmamaları ...

IMANSIZ SALEH ӘMӘL

IMANSIZ SALEH ӘMӘL
IMANSIZ SALEH ӘMӘL Indi əvvəla, bizim söhbətimizin ümumi xarakter daşıması və ayrı-ayrı şəxslər barəsində danışmaq istəməməyimiz mə`lum oldu. Ikincisi, bizim söhbətimiz haqq dinin bir və ya bir neçə olmasında da deyil. Biz haqq dinin bir din olması və hamının onu qəbul etmək məs`uliyyəti daşımasını da qəbul etmişik. Üçüncüsü, bəhsimiz bundadır ki, bir nəfər haqq dini qəbul etmədən haqq ...

ISLAMDAN BAŞQA HEÇ BIR DIN QӘBUL DEYIL

ISLAMDAN BAŞQA HEÇ BIR DIN QӘBUL DEYIL
2. ISLAMDAN BAŞQA HEÇ BIR DIN QӘBUL DEYIL Әsas mövzumuza girişməzdən əvvəl, aydınlaşması lazım olan digər bir məsələ isə budur ki, qeyri-müsəlmanların xeyirli işləri barəsində iki cür danışmaq olar. Bu əslində iki sualdır. Onlardan biri budur ki, Islamdan başqa digər bir din qəbul edilir, yoxsa Allah dərgahında qəbul edilən yeganə din ancaq Islam dinidir? Başqa sözlə desək, insan hər hansı bir ...

Ilahi ədalət bəhsində araşdırılan mövzulardan biri də müsəlman olmayan şəxslərin gördüyü xeyir əməllər məsələsidir.

Ilahi ədalət bəhsində araşdırılan mövzulardan biri də müsəlman olmayan şəxslərin gördüyü xeyir əməllər məsələsidir.
GIRIŞ Ilahi ədalət bəhsində araşdırılan mövzulardan biri də müsəlman olmayan şəxslərin gördüyü xeyir əməllər məsələsidir. Bu gün savadlı və savadsızlığından asılı olmayaraq, müxtəlif təbəqələr arasında belə bir sual irəli sürülür ki, müsəlman olmayan şəxslərin xeyir əməlləri Allah dərgahında qəbul edilir, yoxsa yox? Әgər qəbul edilirsə, onda insanın müsəlman olub-olmamasının nə ...

TÖVHID VӘ TӘVӘSSÜLLӘR

TÖVHID VӘ TӘVӘSSÜLLӘR
TÖVHID VӘ TӘVӘSSÜLLӘR Dediklərimizdən ibadətdə tövhid barəsində ali və mühüm bir nöqtə əldə edilir. Allah övliyalarına təvəssül edərək onlardan şəfaət istəyəndə onun, Allahın vasitə etdiklərindən olmasına diqqət etmək lazımdır. Qur`ani-kərim belə buyurur: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَيهِ ...

BAĞIŞLANMA ILӘ ŞӘFAӘTIN ӘLAQӘSI

BAĞIŞLANMA ILӘ ŞӘFAӘTIN ӘLAQӘSI
BAĞIŞLANMA ILӘ ŞӘFAӘTIN ӘLAQӘSI Allahın bağışlamasının şəfaətlə nə əlaqəsi vardır? Allahın bağışlaması Onun digər bütün rəhmətləri kimi qanun və sistemə malikdir. Biz dünyanın qanun və quruluşa malik olması barəsində geniş söhbət etdik və dedik ki, varlıqlar arasında olan fərqlər onların vücudlarının zərurətlərindəndir. Həmin söhbətdə qeyd etdik ki, varlıqlar arasında olan ...

BAĞIŞLANMA ŞӘFAӘTI

BAĞIŞLANMA ŞӘFAӘTI
BAĞIŞLANMA ŞӘFAӘTI Şəfaətin ikinci növü günahların bağışlanmasında vasitəçilik etməkdir. Tənqidçilərin kəskin hücumlarına mə`ruz qalan şəfaət, vasitəçiliyin bu növüdür. Amma Allahın köməyi ilə, bu kitabda verəcəyimiz izahlarla həmin növ şəfaətə heç bir iradın varid olmaması və onun Islamın ali və dəyərli məsələlərindən olaraq, müəyyən əsaslarla Islam maarifinin dərinliklərini ...

QANUNUN QORUNMASI

QANUNUN QORUNMASI
QANUNUN QORUNMASI Indi isə düzgün şəfaətin nədən ibarət olmasına nəzər salaq. Qanunu gücləndirərək onu qoruyan düzgün şəfaət iki cürdür. Qeyd etmək lazımdır ki, həm sünnü və həm də şiə mənbələrində bu şəfaətləri təsdiq edən çoxlu rəvayətlər vardır: 1. Rəhbərlik və ya əməl şəfaəti; 2. Bağışlanma və ya lütf şəfaəti. Birinci növ şəfaət əzabdan qurtulmaq, ne`mətlərə ...

QANUNUN ZӘIFLIYI

QANUNUN ZӘIFLIYI
QANUNUN ZӘIFLIYI Pul, tanış və gücün hər hansı bir cəmiyyətə tə`sir göstərə bilməsi, orada olan qanunun zəiflik və acizliyinin nişanəsidir. Qanun zəif olan cəmiyyətlərdə ədalətsizlik yaranır, güclülər ondan daha çox faydalana bilir və o, öz qüdrətini yalnız zəiflərə göstərir. Zəif qanun, zəif sinifləri tələyə daha yaxşı salır və cəza kürsüsündə oturdur. Amma o, güclüləri mühakimə ...

USTADIN XATIRӘSI

USTADIN XATIRӘSI
USTADIN XATIRӘSI Ömrümdə gördüyüm ən böyük şəxsiyətlərdən, doğrudan da pərhizkarlıq, ibadət və yəqin əhllərinin simvolu və keçmiş alimlərin saleh davamçısı olmuş ustadım mərhum Hacı Mirzə Әliağa Şirazidən bir yuxu xatirəm var ki, məncə onu nəql etmək faydasız olmaz. 1321-ci ilin (1942-ci il) yayında Qumdan Isfahana getdim və onunla birinci dəfə Isfahanda tanış oldum. Әlbəttə, bu tanışlıq ...

AXIRӘT ӘZABI

AXIRӘT ӘZABI
AXIRӘT ӘZABI Axirət dünyasının cəzalarının günahlarla daha sıx təkvini əlaqəsi vardır. Axirətdə əməllə cəza arasındakı əlaqə, nə birinci növ cəzalar kimi şərti və nə də ikinci növ cəzalar kimi səbəb-nəticə əlaqəsidir, əksinə bu əlaqə onlardan da bir dərəcə artıqdır. Burada «eynilik» və «birlik» əlaqəsi hakimdir. Belə ki, axirətdə yaxşı və ya pis iş görənlərə mükafat və ya ...