Azəri
Wednesday 26th of June 2019
  721
  0
  0

ƏHLI-BEYT IMAMLARININ ¢ ”OVL” BARƏSINDƏKI RƏVAYƏTLƏRI

ƏHLI-BEYT IMAMLARININ ¢ ”OVL” BARƏSINDƏKI RƏVAYƏTLƏRI

1-Məhəmməd ibni Müslüm, Füzeyl ibni Yəsar, Büreyd Əcli və Zürarə ibni Ə`yən Imam Baqir -ın belə buyurduğunu nəql etmişlər: "Ovl irs payı olmaz; o, altı hissədən artıq olmaz."[1]

2-Əbu Məryəm Ənsari Imam Baqir -dan belə nəql edir: "Həqiqətən böyük qum təpələrinin sayını bilən Allah irs payı­nın altı hissədən artıq olmadığını da bilir."[2]

3-Bükeyr Imam Sadiq -dan belə nəql edir: "Irs payının əsa­sı altı hissədir, ondan nə artıq, nə də kəsir olmur. Bundan sonra yer­d­ə qalanlar Allahın Kitabında adları qeyd olunanlara məxsusdur."[3]

4-Ibni Əbi Ümeyr bir neçə nəfərdən Imam Sadiq -ın belə buyurduğunu nəql etmişdir: "Irsin payı altı hissədir, ondan artıq olmaz."[4]

5-Əli ibni Səid deyir: Zürarəyə dedim: Bükeyr ibni Ə`yən mənim üçün rəvayət edir ki, Imam Baqir belə buyur­muş­dur: "Irs payında ovl olmaz; irs altı paydan artıq olmur." Zürarə dedi: Bizim səhabələrimiz bunun Imam Baqir və Imam Sadiq £-dan nəql olunmasında ixtilaf etməmişlər.[5]

Bu iki Imam həmin rəvayətlərdə Allahın hökmünü Əli -ın kitabına işarə etmədən belə bəyan etmişlər. Lakin öz­lə­rinin digər sənədli rəvayətində onları belə qeyd etmiş­lər:

6-Əbu Bəsir deyir: Imam Baqir -a dedim ki, bə`zən irs payları çatışmır. Nəhayət yüz pay, yaxud ondan artıq, ya­xud ondan az olur. Imam buyurdu: "Irs payları altıdan yuxarı keç­məz." (Sonra buyurdu:) Əli buyurmuşdur: "Həqiqətən qum təpə­lərindəki qumların sayını bilən Allah irsin payının altıdan artıq olmadığını bilir. (Bəli) əgər onun bölüşdürülmə yolunu bilsələr, altı paydan artıq olmaz."[6]

7-Əbu Bəsir deyir: Imam Sadiq Imam Əli £-ın kita­bın­dan irs paylarını mənim üçün oxudu, onun paylarının ço­xu beş qisim və dörd qisim idi. Əksəriyyəti isə altı qi­sim idi.[7]

8-Məhəmməd ibni Müslüm deyir: Imam Baqir məni irs səhifələrini oxumağa vadar etdi. O səhifələr Peyğəm­bər ¡-in imlası və Əli -ın əlyazması ilə idi. Orada belə qeyd olunmuşdu: "Irs paylarında ovla yer yoxdur."[8]

Hər iki Imam ikinci misalda (axırıncı səkkiz rəvayət­də) xatırladırlar ki, irs payı ovla yetişməz və altı paydan ar­tıq olmaz. Rəvayətlərin birində isə deyilir: "Həqiqətən böyük qum təpələrindəki qumların sayını bilən Allah irs payında ovlun olma­dığını da bilir."

Həmçinin bu rəvayətlərdən bir çoxunda irsin hökmü heç bir sənəd qeyd olunmadan xatırlanmışdır. Altıncı rəvayət­də onu Əmirəl-mö`minin Əli -a nisbət vermiş, yeddinci rə­va­yətdə Imam həzrət Əli -ın kitabını ravi üçün qi­ra­ət etmiş, səkkizinci rəvayətdə ravinin özü Peyğəmbər ¡-in imlası və Əli -ın əlyazması ilə olan irs kitabını qiraət etmiş, eyni halda irsin hökmləri onların hamısında eyni olmuşdur.

Bu bəyan Imam Riza -ın Mə`muna yazdığı məktubda da təkrar olunmuşdu. Imam o məktubda buyurur: "Irsin hökmü Al­lah-taalanın Öz kitabında nazil etdiyi həmin əsasdadır və onda heç bir ovl yoxdur."[9] Bu misaldan qeyrilərində də Əhli-beyt imam­­ları şər`i hökmü bəyan edərkən onların hamısında öz əziz babaları Peyğəmbəri Əkrəm ¡-in buyruqlarına mü­ra­­ciət etmişlər. Həmin şəxs ki:

وَمَا يَنطِقُ عَنِ الْهَوَى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَى

"O heç vaxt həvayi-nəfs üzündən demir, onun dedikləri ona nazil olan vəhydən başqa bir şey deyildir."

Məhz buna görə də Əhli-beyt imamlarının hədisləri va­hid bir sənədə malikdir. Onların sözləri vahid bir söz və nə­zər­ləri də vahid bir nəzərdir.

Elə buna görə də Ibni Sənanın rəvayət etdiyinə görə Imam Sadiq buyurmuşdur: "Sizin üçün günah yoxdur ki, mən­dən eşitdiyinizi atamın dilindən rəvayət edəsiniz. Sizin üçün günah yox­dur ki, atamdan eşitdiyinizi mənim dilimdən rəvayət edəsiniz və bu işdə sizə heç bir qorxu yoxdur."[10]

Əbu Bəsrin dediyi «sizdən bir hədis eşidib onu ata­nı­zın dilindən nəql edirəm, yaxud atanızdan eşidib, sizin di­li­nizdən nəql edirəm» sözünün cavabında Imam buyurdu: "Eyni­dir. Bu fərqlə ki, əgər atamın dilindən nəql etsən, mənim üçün da­ha sevimli olar."[11]

Imam Cəmilə buyurdu: "Məndən eşitdiyin hər bir şeyi atamın dilindən rəvayət et."[12]

Həfs ibni Buxtərinin dediyi «sizdən bir hədis eşidirəm və (sonradan) onu sizdən, yoxsa atanızdan eşitdiyimi bilmi­rəm» sözünün cavabında buyurmuşdu: "Məndən eşitdiyin hər bir şeyi atamın dilindən rəvayət et və (üstəlik) məndən eşit­diyin hər bir şeyi Peyğəmbər ¡-in dilindən rəva­yət et."[13]

Hişam ibni Salim, Həmmad ibni Osman və başqalarına buyurmuşdu: "Mənim hədisim atamın hədisi, atamın hədisi babamın hədisidir, babamın hədisi Hüseynin hədisi, Hüseynin hədisi Həsənin hədisi, Həsənin hədisi Əmirəl-mö`minin Əli -ın hədisi, Əlinin hədisi Peyğəmbər ¡-in hədisidir, Peyğəmbərin hədisi də Allah-taa­lanın sözüdür."[14]

Məhz buna görə Imam Baqir Cabirin dediyi «hər vaxt mənim üçün bir hədis rəvayət edirsənsə, sənədini bəyan et» sözünün cavabında buyurmuşdu: "Atam cəddim Rəsulullahdan, o da Cəbrayıldan, o da Allah-taaladan mənim üçün rəvayət etdi. Mən hər vaxt sənin üçün hədis deyirəmsə, bu sənədlədir."[15]

Elə buna görə də aşağıdakı söhbət Surət ibni Kuleyb və Zeyd ibni Əli ibni Hüseynin arasında baş verib: Surət de­yir: Zeyd ibni Əli Mənə dedi: «Ey Surət! Necə bildin ki, si­zin rəhbəriniz – yə`ni Imam Sadiq – sən dediyin ki­mi­dir?» Ona dedim: «Agah adamın yanına gəlmisən!» O dedi: «Elə isə, suallarıma cavab ver.» Dedim: «Biz Sənin qardaşın Məhəmməd ibni Əlinin yanına gedir, ondan suallar edirdik. O isə buyururdu: Peyğəmbəri Əkrəm ¡ buyurdu: «Allah-taa­la Öz kitabında belə buyurdu...» Nəhayət qardaşın vəfat et­di və siz Ali-Məhəmmədin, o cümlədən sənin yanına gəl­dik. Siz bizim suallarımızdan bə`zilərinə cavab verir­siniz, am­ma suallarımızın hamısına cavab vermədiyiniz üçün qar­da­şın oğlu Cə`fərin yanına getdik. O atası dediyi kimi belə deyirdi: «Peyğəmbəri Əkrəm buyurdu, Allah-taala buyur­du.» Zeyd təbəssüm edərək dedi: "Agah ol, Allaha and olsun! Indi ki, bunu dedin (bil ki,) Əlinin yazıları onun yanındadır."[16]

Buna görə də Ibni Şəbrəmə deyir: Imam Sadiq -dan bir hədis eşitdim ki, hər vaxt onu xatırlasaydı, az qalırdı ki, ürəyim düşsün. O buyurdu: «Atam mənə babam Peyğəmbər ¡-dən belə buyurdu.» Ibni Şəbrəmə deyir: Allaha and olsun ki, nə onun atası cəddinin adından yalan danışmış, nə də cəddi Peyğəmbər ¡-in adından. O deyir ki, Pey­ğəm­bəri Əkrəm ¡ belə buyurub: "Hər kəs qiyasla əməl et­sə, bərk həlakətə düşmüş və həlak olmuşdur. Hər kəs bilmədiyi bir şey ba­rəsində, nasix-mənsuxu, möhkəm və mütəşabihi tanımadan fətva versə, şiddətlə həlakətə düşmüş və həlak olmuşdur!"[17]

Əhli-beyt imamları hökmlərin bəyan edərkən Allahın və Pey­ğəmbər ¡-in buyurduğuna istinad etdiklərindən, xü­lə­fa məktəbinin alimləri isə özlərinin şəxsi rə`yinə və qiya­sa istinad etdiklərindən bu iki məktəbin arasında hökm­lə­rin bəyanı ilə əlaqədar ixtilafın varlığı labüd və qəti bir məsələdir.

Əzafir Seyrəfi deyir: Həkəm ibni Üteybə ilə birlikdə Imam Baqir -ın yanında idik. O, Imamdan çoxlu sual­lar soruşur və o həzrət onu qəbul edir, nəhayət bir mə­sə­lə barəsində ixtilaf edirlər. Imam Baqir buyurdu: Oğlum! Qalx ayağa. (O qalxdı və) bükülmüş böyük bir kitabı gətirdi. Imam onu açaraq baxdı, sonra Həkəmə üz tutub buyurdu: «Ey Əba Məhəmməd! Sən, Səlmə və Əbul Miqdam hər tərəfə istə­yir­­sinizsə – sağa, yaxud sola – gedin, Allaha and olsun, elmi bundan da mö`təbər bir yerdən tapa bilməzsiniz ki, Cə­b­ra­yıl onlara nazil olmuşdur.»[18]

Əlbəttə, Əhli-beyt imamları ¢ xüləfa məktəbinin alim­lərinin əksinə olaraq həmişə Islam hökmlərini aşkar – Peyğəmbərdən onlara çatdığı şəkildə bəyan etməyə imkan tap­­ma­mışlar. Imam Sadiq bu­yu­rur: «Atam bə`zən bir fət­va verir, bə`zən də qorxurdu. Biz də şa­hinin şikarı ba­rə­sində qorxurduq. Amma indi qorxmuruq, on­la­rın vasitəsilə şikar olunmuş heyvanları (əgər can ver­miş olsa) yalnız o zaman halal hesab edirik ki, şər`i cəhət­dən zibh olunsun. Çünki Əli -ın kitabında qeyd olunur ki, mütəal Allah belə buyurmuşdur: "Və ma əlləmtum minəl-cə­va­rihi mukəlləbin, yə`ni: "Tə`lim verilmiş itlərin şikarı halaldır."[19]



[1] «Kafi», 7-ci cild, səh.80; «Vəsailuş-şiə», 17-ci cild, səh.421.

[2] «Kafi», 7-ci cild, səh.79; «Vəsailuş-şiə», 17-ci cild, səh.422.

[3] «Kafi», 7-ci cild, səh.81; «Vəsailuş-şiə», 17-ci cild, səh.422.

[4] «Mən la yəhzuruhul-fəqih», 4-cü cild, səh.89; «Vəsailuş-şiə», 17-ci cild, səh.424.

[5] «Kafi», 7-ci cild, səh.8; «Təhzib», 9-cu cild, səh.248; «Vəsailuş-şiə», 17-ci cild, səh.421.

[6] «Kafi», 7-ci cild, səh.97; «Mən la yəhzuruhul-fəqih», 4-cü cild, səh.187; «Təhzib», 9-cu cild, səh.447; «Vəsailuş-şiə», 17-ci cild, səh.423.

[7] «Kafi», 7-ci cild, səh.81; «Vəsailuş-şiə», 17-ci cild, səh.422.

[8] «Təhzib», 9-cu cild, səh.247; «Vəsailuş-şiə», 17-ci cild, səh.423.

[9] «Üyunu əxbarir-Riza », 2-ci cild, səh.25; «Töhəful-üqul», səh.314; «Vəsailuş-şiə», 17-ci cild, səh.424, hədis:32508.

[10] «Vəsailuş-şiə», qədim çap, 3-cü cild, səh.380, hədis:85.

[11] «Kafi», 1-ci cild, səh.51.

[12] Yenə orada. Imam Sadiq -ın səhabələri arasında Cəmil adlı bir neçə nəfər olmuşdur.

[13] «Vəsailuş-şiə», qədim çap, 3-cü cild, səh.380, hədis:86.

[14] «Kafi», 1-ci cild, səh.53; «Irşad», Mufid, səh.257.

[15] «Əmali», Şeyx Müfid, səh.26.

[16] «Ixtiyaru mə`rifətir-rical», Kəşşi, Surət ibni Kuleybin tərcümeyi-halı, səh.376.

[17] «Kafi», 1-ci cild, səh.43.

[18] «Ricali Nəcaşi», səh.279.

[19] «Kafi», 6-cı cild, səh.207; «Təhzib», 9-cu cild, səh.33; «Vəsailuş-şiə», 16-cı cild, səh.26.

  721
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

latest article

      Nigeriya xalqı Şeyx Zəkzəkiyə azadlıq tələbilə növbəti mitinqini keçirdi – Foto
      Ərəbistan qırıcıları Yəməndə uşaqları daşıyan avtobusu hədəfə alıblar
      İMAMLARDAN ŞƏFAƏT İSTƏMƏK
      Səudiyyə təcavüzkarları ağır tələfata məruz qalıblar
      Qüdsə səfər edən Mikayıl Cabbarov işğalçı sionist rejimilə işbirliyi qurur
      Təqlid mərcələri Ümumdünya Qüds Gününə çağırış etdilər
      İnqilab Rəhbəri: Atom Enerjisi Təşkilatı tez bir zmaanda 190 min su istehsalına çatmağa ...
      İmam Əlinin(ə) şəhadəti münasibəti ilə matəm mərasimi islam inqilabının böyük ...
      Təqlid mərcələri Qüds günü yürüşündə geniş iştiraka çağırıblar
      Almaniya pivə şirkətindən İslama qarşı sayğısızlıq: Pivə şüşələrinin qapaqlarına ...

 
user comment