Azəri
Wednesday 27th of March 2019
  1105
  0
  0

HÖKUMƏT QAN TÖKMƏKLƏ DAVAM EDƏ BİLMƏZ!

KUMƏT QAN TÖKMƏKLƏ DAVAM EDƏ BİLMƏZ!

İslam, müasir şərq və qərbkumətlərinin əksinə olaraqkumətin daimi olmasını qan tökməkdə görmür və inanır ki, qan tökməkkumətin əsaslarını lərzəyə salır, nətidə hökumət başqalarının əlinə keçir. Bu nəzər İslam dininin, insanın şərəfli olması barəsində e`tiqadından söhbət açır. İslam, hər bir insan üçün elə birrmət qoyur ki, bir nəfərin öldürülməsi bütün insanların öldürülməsi, bir nəfərin dirildilməsini isə bütün insanların dirilməsi ilə bərabər hesab edir. Qur`ani-Kərim bu barədə buyurur:

مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَن قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعاً

“Hər kəs, qisasdan və fəsad etməyinə görə öldürülməsi istisna olmaqla, birisini öldürsə, elə bil ki, bütün insanları öldürüb. Hər kəs bir nəfəri diriltsə, elə bil ki, bütün insanlara həyat bağışlamışdır.”[1]

Qur`ani-Kərimin bu bəyanında sirr vardır. O da budur ki, əgər birisi h bir səbəb olmadan başqasını öldürüb onun həyatına qəsd etsə, əslində bu şəxs insanın yaradılışı və insaniyyət ilə müxalifət etmişdir, insanların h birinirməyə gözü yoxdur, yer üzündə insan növü olmasını istəmir. Çünki, məsələn, Zeydin və ya Əmrin öldürülməsi onun üçün fərq etmirsə, səbəbsiz olaraq Zeydin qanını tökən şəxs, Əmrin qanını tökməkdən həya etməz. İmkanı olsa bütün insanların qanını tökər. Quran-Kəriminmin bəyanı başqa şəkildə, natiqi-Qur`anzrəti Əliyyibni Əbi Talibinleyhissalam) kəlamında təcəlli etmişdir:

إِيَّاكَ وَ الدِّمَاءَ وَ سَفْكَهَا بِغَيْرِ حِلِّهَا فَإِنَّهُ لَيْسَ شَيْ ءٌ أَدْعَى لِنِقْمَةٍ وَ لَا أَعْظَمَ لِتَبِعَةٍ وَ لَا أَحْرَى بِزَوَالِ نِعْمَةٍ وَ انْقِطَاعِ مُدَّةٍ مِنْ سَفْكِ الدِّمَاءِ بِغَيْرِ حَقِّهَا وَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ مُبْتَدِئٌ بِالْحُكْمِ بَيْنَ الْعِبَادِ فِيمَا تَسَافَكُوا مِنَ الدِّمَاءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَا تُقَوِّيَنَّ سُلْطَانَكَ بِسَفْكِ دَمٍ حَرَامٍ فَإِنَّ ذَلِكَ مِمَّا يُضْعِفُهُ وَ يُوهِنُهُ بَلْ يُزِيلُهُ وَ يَنْقُلُهُ وَ لَا عُذْرَ لَكَ عِنْدَ اللَّهِ وَ لَا عِنْدِي فِي قَتْلِ الْعَمْدِ لِأَنَّ فِيهِ قَوَدَ الْبَدَنِ وَ إِنِ ابْتُلِيتَ بِخَطَإٍ وَ أَفْرَطَ عَلَيْكَ سَوْطُكَ أَوْ سَيْفُكَ أَوْ يَدُكَ بِالْعُقُوبَةِ فَإِنَّ فِي الْوَكْزَةِ فَمَا فَوْقَهَا مَقْتَلَةً فَلَا تَطْمَحَنَّ بِكَ نَخْوَةُ سُلْطَانِكَ عَنْ أَنْ تُؤَدِّيَ إِلَى أَوْلِيَاءِ الْمَقْتُولِ حَقَّهُمْ

 

 Nahaq qan tökməkdən uzaq ol! Çünki, nahaq qan tökmək kimi Allahın qəzəbini artıran, (Allahın) ne`mətini əldən çıxardan və ömrü qısaldan bir şey yoxdur. Allah-taalanın qiyamətnündə yoxladığı birinci , qətl işidir. Elə isə hökumətinin bərqərar olmasını nahaq qan tökməklə möhkəmlətmə! Çünki nahaq yerə qan tökməkkuməti zəiflədən işlərdəndir. Hətta, onu aradan aparar və başqasına nəql etdirər. Sənin qəsdən adam öldürmək barəsində Allah dərgahında və mənim yanımda üzrün yoxdur. Çünki, onunzası ölümdür. Amma əgər xəta etmiş olsan, qırmancın, ya qılıncın, ya əlin, iradən və niyyətinin əksinə olaraqza verəndə həddini aşsa, yumruq vurmaq və ondan üstün öldürmək var. Bu vaxt qürur sənə qaliblməsin. Öldürülənin qan bahasını, vərəsəsinə çatdırmaqdan imtina etmə!

zrətin bu bəyanından iki əsas mətləb aydın olur:

1-Həzrəti Əlileyhissalam)-ın nəzərində nahaq qan tökməyin ən böyük tə`siri, qüdrətin və dövlətin aradan getməsidir. Pəhləvi (İran şahı)-nın tarixi, Həzrətin bu sözlərinin aydın nümunəsidir. Bütün İran xalqı müşahidə etdilər ki, pəhləvi sülaləsi nahaq qan tökmək və qan içməyinə görə tarixin zibilliyinə gömüldü, nifrətdən və xəcalətdən başqa bir şey yadigar qoymadı.

 2-Dünyanın yalançı bəşərququiddiaçıları insanların sülh və əmin-amanlığını tə`min edən və onun səbəbinə cəmiyyətdə sakitlik yaradan qisas məsələsini inkar edib deyirlər, Qur`anın bəyanında deyilən Qisaskmü sizin həyatınızı qorumaq üçündür[2] mləsi bəşərquqları ilə düzlmir. Bu əsasarə dünyaya başa salmaq istəyirlər ki, İran ölkəsində bəşərquqlarına riat olunmur. Ammaqiqətdə,rəsən onlar hansıquqdan və hansı bəşərdən söz açırlar? Məgər əlinə silah alıbnün-günorta çağında və ya geqaranlığındanahsız əhaliyə hücum edən, onlarla uşaq, qadın, kişinilləbaran edən adama bəşər adı vermək rəvadırmı? Görəsən küçələrdə və xiyabanlarda partlayıcı maddə qoyub adətənmiyyətin fəqirlərinin istifadə etdiyi sərnişin avtobuslarını partladan, zəiflərin bir dəstəsini yandırıb kül edən, kiçik yaşlı uşaqları qanına qəltan edənə “insanququadı vermək olarmı? Əgərnahsız əhalini bur cinatkarcasına qanına qəltan edənlərə “bəşəradı vermək mümkün olsay, bəs onahsızlar ki, bunların atəşində yanırlar, onların bəşərququ və insaniyyətləri neolsun?! Əgər onlarlanahsız insanın qisasını almaq və cəmiyyəti iyrənc və mənfur şəxslərdən təmizləmək vəhşilik və qeyri-insani əməl hesab olunursa, bəszlərlə kişi, qadın və kiçik yaşlı uşaqları öldürmək necə?! Hətta onlar bilmirlər ki, qatilləri kimdir. Bu rəhmsiz qətl işlərindəndəf nədir? Hansı bəhanə ilə bunlara bəraət qazandırmaq olar? Belə rəhmsiz mövcudun bur qansız əməli, heyvanlıqdan və vəhşilikdən başqa bir şeydirmi? Onun qurbanlarının insani qiyməti yoxdurmu? Rəhimsiz qatil qüdrətli dövlətlərə arxalanaraq bəşərququndan istifadə edə bilərmi? Bur lünc və əsassızquqa riat olunmasınarə İslamkumətinahızların qatillərinə ehtiram etməli və onlara xidmət etməlidir?! Onları rahat yerlərdə yatızdırıb yemək-içmək verməlidir?! Törətdikləri cinatlərə görə onlara mükafat verməlidir? “Bəşərququolduğunarə onlara ehtiram olunmalı, öldürdüklərinahsızların əvəzinə onların cinatlərinə göz yumulmalı və onların cinatlərini yaddan çıxartmalıdır? Bur mə`nasız sözlərə məzlum şəhid atullah doktor seyyid Məhəmməd Behişti, İranda qisas layisini müdafiə etmək üçün dövlət aparatında konfrans təşkil etdi və bu barədə yaranan şübli suallara cavab verdi. Həzrəti Əlileyhissalam) Qur`andan ilham alaraq qisaskmününmiyyətdə icra olunmasını vacib bilir və ən yaxın adamları (hətta Malik Əştər) olsa da bağışlanmamasına tə`kid edir.

TƏKƏBBÜRÜN VƏ ÖZBAŞINALIĞIN DƏRMANI

Əxlaqi məsələlərin ən əhəmiyyətlisindən biri (ictimai mövzuda, hakimlərdə və məs`ul şəxslərdə tapılan) özbaşınalıq və təkəbbüülükdür. Keçmiş bəhslərdə bu məsələnin çirkinliyindən və pisliyindən söhbət açmışdıq. Bu hissədə həmin halətin əlacını fəlsəfə nəzərindən təhlil edəcəyik. Mühüm fəlsəfi məsələlərdən biri də mümkünül-vücud və vacibəl-vücud bəhsidir. Mümkünül-vücud yə`ni, insan və bütün yaranmışlar nəzərdə tutulur ki, onların olması və olmaması bərabərdir. Vacibəl-vücud dedikdə zatən h bir şeehtiyacı olmayan Allah-taala nəzərdə tutulur. Görəsən vacibəl-vücudla mümkünül vücudun arasında hansı əlaqə var? İkir cavab vermək olar. Sadə dünyarüşü ilə demək olar ki, insan və başqa yaranmışlar (şey`un ləhur-rəbt) elə bir şeydirlər ki, onlar üçün rabitə var. ” Ehtiyaclıdırlar və vacibəl-vücudunkmü ilə vücudaliblər. Amma ən dərin mə`nalı təfsiri böyük filosof Sədrul-Mütəllihin qeyd etmişdir. O yazır: Mümkünül-vücudla vacibəl-vücudun rabitəsi şey`un ləhur-rəbt deyil, (huvə eynur-rəbtdir) mümkününqiqətinin və zatının özü Xaliqə bağlıdır. ” Deməli, Allahla insanın rabitəsi bur olan surətdə insan, təkəbbürlük və özbaşınalıq edə bilməz. O insan ki, Qur`an onun haqqında buyurur:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاء إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ

Ey insanlar! Siz Allaha möhtacsınız. Allah isə h bir şemöhtac deyildir. O, hər (növ) şükrə layiqdir!”[3]

 Beləliklə, insanın təkəbbürünün ən yaxşı dərmanı onun Allahla rabitəsinin möhkəmlənməsi, özünün möhtac olmağını zatən ehtiyacsız olan Allah qarşısında e`tiraf etməsidir. Fikirləşməlidir ki, bütün bu fəqirlik və ehtiyac olmaqla yanaşı insanın özbaşınalıq və təkəbbürlük etməsi axmaqlıqdan başqa bir ola bilərmi? Məgər Allah belə buyururmayıbmı:

 Təkəbbür və böyüklük libası yalnız Mənə məxsusdur!”?!

 Təkəbbürlü insan özünü Allaha məxsus olan buddə təsəvvür etmək istəyirmi? Məgər bu “gizlin şirk deyil?! Odur ki, Həzrəti Əlileyhissalam) Malik Əştəri təkəbbürün aqibətindən qorxudur.


 

وَ إِيَّاكَ وَ الْإِعْجَابَ بِنَفْسِكَ وَ الثِّقَةَ بِمَا يُعْجِبُكَ مِنْهَا وَ حُبَّ الْإِطْرَاءِ فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ أَوْثَقِ فُرَصِ الشَّيْطَانِ فِى نَفْسِهِ لِيَمْحَقَ مَا يَكُونُ مِنْ إِحْسَانِ الْمُحْسِنِينَ وَ إِيَّاكَ وَ الْمَنَّ عَلَى رَعِيَّتِكَ بِإِحْسَانِكَ أَوِ التَّزَيُّدَ فِيمَا كَانَ مِنْ فِعْلِكَ أَوْ أَنْ تَعِدَهُمْ فَتُتْبِعَ مَوْعِدَكَ بِخُلْفِكَ فَإِنَّ الْمَنَّ يُبْطِلُ الْإِحْسَانَ وَ التَّزَيُّدَ يَذْهَبُ بِنُورِ الْحَقِّ وَ الْخُلْفَ يُوجِبُ الْمَقْتَ عِنْدَ اللَّهِ وَ النَّاسِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ

Özünü bəyənməkdən, xoşunldiyi şeylərdən arxayın olmaqdan, habelə əhalinin tə`rifindən özünü qoru! Çünki, bu halətlərdə şeytan fürsət tapır və xeyirxahların xeyirxah işlərini məhv edib aradan aparır. O şeydən çəkin ki, əhaliehsan edəsən, sonra onların boynuna minnət qoyasan! Məbada onlar üçünrdüyün işiddindən artıq onların üzünə çəkib böyükstərəsən və ya onlara verdiyin və`dədən üz döndərəsən, və`dənə xilaf rəsən! Çünki, minnət ehsanı batil və onu mükafatsız edir. Nuruddindən artıqstərməkqiqəti aradan aparır. Və`dəyə xilaf çıxmaq Allahın və xalqın qəzəbini artırır. Allah-taala buyurur: “Söz verib əməl etmədiyiniz işlərdən, Allah qəzəblənəcək!

Bu kəlmələrdə Həzrəti Əlileyhissalam) təkəbbürün çirkinliyindən əlavə üç əsas mətləbi nəzərə çatdırır:

Əvvəl minnət;

Ümumiyyətlə, İslam tə`limlərində harada olursa-olsun minnət qoymaq pislənir. İstər bir insanın başqa insana olan minnəti, istərsə də dövlətin insanlara minnət qoyması olsun. Onarə ki, əvvəla infaq və sədəqə (başqa sözlə, başqalarına kömək) fəqirlərin ürəkyandırıcı yaşayışlarından nicat tapıb vəziyyətlərinin yaxşılaşmasına səbəb olur, onların maddi ehtiyaclarını tə`min etməklə ruhi narahatçılıqlarını aradan aparır. Əgər kömək və bəxşişin ardınca minnət qoyulsa, nəinki bu əməlindəfi həyata keçmir, üstəlik bu fəqirlərin ruhiyyəsinə ağır zərbələr endirir. İkincisi, dövlətin xidmət adı ilə gördüyü əslində vəzifədir ki, yerinə yetirir, bu işdə başqalarına minnət qoymağa ixtiyarı yoxdur. Üçünsü, kömək və bəxşiş Allaharə olmalıdır. Minnət qoymaq isə onu bildirir ki, əməl Allaharə edilməyib. Dördünsü, Allah-taala – bütün qüdrətlərin və qüvvələrin sahibi bu qədər ne`mətləri insana bağışladığı halda, (yalnız, İslam Peyğəmbəri (səlləllahu ələyhi və alih) və İslam ne`mətindən başqa) insanlara minnət qoymamışdır. Əgər insanr hansı bir ehsan və xeyrin müqabilində başqasına minnət qoysa, onu bildirir ki, bu şəxs özünü müstəqil hesab edir və ne`məti özününkü sayır. Halbuki, La hovlə və la qüvvətə illa billah”ın (Allahın güc və qüvvətindən başqa h bir güc-qüvvə yoxdur) tələbinə görə hər bir şeyinqiqi maliki Allahdır və hər bir ne`mət Ondandır: “İnna lillahi və inna iləyhi raciun.”

İkincisi və`dəyə xilaf;

İslamda və`dəyə əməl etməmək, dinsizlik və imansızlıqkmündədir. Qur`an bu barədə buyurur:

كَبُرَ مَقْتاً عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ

“(Qorxun ki) bir söz dersiniz və onun xilafına əməl edərsiniz, bu Allahı möhkəm qəzəbə gətirir. ”[4]

Onun müqabilində isə əhdə vəfa etmək imanın və İslami məsələlərə vəfalı olmağın nişanəsidir. Əgər bir məs`ul əhalivə`də versə və ondan qaçsa, Allahın qəzəbinə düçar olmağından əlavə, bunun zərəri dövlətə qayıdacaq. Onarə də məs`ullar əhaliverdikləri və`dələrin hamısının icra olunma qabiliyyətini nəzərə almalıdırlar, öhdəsindənlə bilmədikləri və`dələri verməkdən çəkinməlidirlər.

Üçünsü şişirtmələr;

Haqq və həqiqətdən bəhrələnənr bir şey xüsusi nuraniyyətdən bəhrələnmiş olur. Bunarə də, məsələn, yalan danışan insan daim öz batinində vicdan əzabı çəkir. Bur insan sanki zülmətdə, qaranlıqda yaşayır. Halbuki, düzdanışanmişə aydınlıq içindədir və xüsusi nuraniyyəti vardır. Bu əsasarə baş vermişr hansı hadisəni özünə qarşı söylədikdə, əhalidə h də nifrət oyatmaz, əksinə, insanlar nuraniyyəti müşahidə etməklə həqiqətə tərəfzb olunacaqlar. Onarə də, İslam dövləti üçünrdüyü işləri şişirtməklə və həddən artıq tə`rifləməklə xalqa yalan mə`lumat verməsi layiq deyil. Çünki, əhalirülmüş işi müşahidə etməklə, həqiqətə çatacaq və İslam dövlət məs`ullarının şişirtmələrini anlayıb onlara qarşı e`tinasız olacaq, hətta İslam mənbələrinə də yaxşı nəzərlə baxmayacaqlar.



[1] Maidә surәsi, 32-ci a

[2] Bәqәrә surәsi, 179-cu ayә.

[3] Fatirsurәsi, 15-ci ayә.

[4] Sәff surәsi, 3-cü a

  1105
  0
  0
امتیاز شما به این مطلب ؟

latest article

      Bədr və Təbuk müharibələrində Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) övlanı və ya ...
      Aşura günündə imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın səhabələri quyu qazmaqla su əldə edə ...
      İmam Əli (ə)- ın leylətul- məbit gecəsi (Peyğəmbərin yerində yatması) ölüm ...
      Qədir hədisini isbat edən hansı sənəd və mənbələr vardır?
      Həzrət İsa (əleyhis-salam)-ın adı Quranda neçə dəfə gəlmişdir?
      Həmd surəsində olan nemət verilmişlər, qəzəb olunanlar və yolunu azanlardan məqsəd ...
      Necə olur ki, həzrət Süleyman (ə) övladının vəfatından sonra mülk və hakimiyyət arzusu ...
      İnsanlarda təfavüt və ixtilafların fəlsəfəsi, o cümlədən çirkinlik və gözəlik, ...
      Quranın dəfi və ya tədrici nazil olmasından nə qədər keçir?
      Nə üçün İmam Həsən (ə) İmam Hüseyn (ə) kimi qiyam etmədi?

 
user comment