Kəlam və inanclar

Kəlam və inanclar

	DÜNYANIN QURULUŞU ONUN ZATIDIRMI? (2010-08-11 09:46:47) DÜNYANIN QURULUŞU ONUN ZATIDIRMI? Indi cavabın əsas hissəsinə daxil olacağıq. Mühüm məsələ bizim dünyanın quruluşunu tanımağımızdır. Görəsən dünyanın quruluşu şərti bir quruluşdur, yoxsa zati? Bu baxımdan xilqət və yaradılışın mə`nası nədir? Görəsən onun mə`nası budurmu ki, Allah, aralarında heç bir gerçək və zati əlaqə və bağlılıq olmayan şeylər və hadisələr toplumu yaradır, onları cərgəyə düzərək bir-birinin arxasında yerləşdirir və həmin yerləşdirmədən quruluş və qanu
	ISLAM FӘLSӘFӘSI (2010-08-11 09:45:48) ISLAM FӘLSӘFӘSI «Әn yaxşı quruluş» və «şərlər» məsələsi fəlsəfənin ən mühüm bəhslərindəndir və birinci fəsldə dediyimiz kimi, bu məsələ şərq və qərbdə «dualizm», «materialist» və «bədbinlik» fəlsəfələrinin yaranmasına səbəb olub. Bu məsələyə diqqət etməyən və ya onun barəsində söhbət etməyən çox az adam tapmaq mümkündür. Şərq və qərb filosofları «şərlər» probleminə diqqət yetiriblər. Amma mənə elə gəlir ki, qərb filo
	FӘLSӘFI BӘDBINLIK (2010-08-11 09:42:57) FӘLSӘFI BӘDBINLIK «Şərlər məsələsinin» digər tə`sirlərindən biri də fəlsəfi bədbinlikdir. Bədbin filosoflar adətən materialistlərdən çıxır. Materializm və bədbinlik arasında bir növ inkaredilməz əlaqə və bağlılıq var. Nə üçün? Cavab aydındır, çünki materializm şərlər məsələsinin həllində acizdir. Ilahi fəlsəfəyə əsasən, vücud xeyirlə bərabərdir, şər nisbidir və hər bir şərin altında bir xeyir yatır. Amma maddi baxışa əsasən belə bir şey yoxdur. Dünyaya qarşı b�
	ÜSULIDINDӘ ӘDALӘT (2010-08-11 09:41:54) ÜSULIDINDӘ ӘDALӘT Әgər ilahiyyatın digər məsələlərində şübhə və iradlar varsa, onlar mütəkəllim, filosof və elm əhli üçün qarşıya çıxır. Həmin mətləblər çətin olmalarına baxmayaraq, ümumi kütlənin fikir dairəsindən xaric olduğu üçün, onlara tutulan iradlar və onların cavabları ümumi kütlənin dərkindən yuxarı səviyyədə irəli sürülür. Amma ilahi ədalət barəsindəki iradlar aşağı və ümumi kütlə səviyyəsindədir. Bu barədə həm savads�
	INSANI VӘ ILAHI ӘDALӘT (2010-08-10 11:08:49) INSANI VӘ ILAHI ӘDALӘT Biz insanlar başqasına qarşı pis niyyətdə olmayan, onların hüquqlarını pozmayan, insanlar arasında heç bir ayrı-seçkilik salmayan, idarəçiliyi çərçivəsində tam bitərəfliklə davranaraq hamıya bir gözlə baxan, başqalarının münaqişə və ixtilaflarında məzlumun tərəfində olaraq zalımla düşmən olan şəxsi, bir növ kamal sahibi hesab edib ədalətli sayırıq. Bunun müqabilində başqalarının hüquqlarını pozan, bacardığı qədər insanlar ara
	ISLAM KӘLAM ELMININ ISLAM FӘLSӘFӘSINӘ TӘ`SIRI (2010-08-10 11:06:56) ISLAM KӘLAM ELMININ ISLAM FӘLSӘFӘSINӘ TӘ`SIRI Islam kəlam elmində aparılan gərgin mübahisələr sonda heç bir nəticə vermədi, lakin həmin bəhslər İslam filosoflarına «Ilahiyyat» məsələlərində çox kömək etdi. Islam fəlsəfəsinin «xüsusi ilahiyyat» (ilahiyyat bil-mə`nəl-əxəss) məsələlərində yeni sahələr fəth etməsi və onun yunan fəlsəfəsindən ayrılaraq müstəqilləşməsi, onun İslam kəlam elmindən ilham alması sayəsində mümkün olmuşdur. Mütəkəllimlərin, hətta öz
	CӘBR VӘ IXTIYAR (2010-08-10 11:05:07) CӘBR VӘ IXTIYAR Tarixdən mə`lum olduğu kimi, kəlam bəhsləri hicri tarixi ilə birinci əsrin ortalarından başlanıb. Özü də, deyəsən kəlam bəhslərinin ən qədimi «cəbr və ixtiyar» məsələsidir. Cəbr və ixtiyar məsələsi ilk növbədə insani, sonra isə ilahi və təbii məsələdir. Mövzu insan, yə`ni insanın azad və ya məcbur olmasından bəhs etdiyi üçün insani bir məsələ hesab olunur. Amma digər tərəfdən, məsələnin əks nöqtəsi Allah və ya təbiət olduğu üçün, yə`ni ilahi irad
	IKINCI ÇAPIN MÜQӘDDIMӘSI (2010-08-10 11:03:29) IKINCI ÇAPIN MÜQӘDDIMӘSI Yaşadığımız dövr, dini və e`tiqadi baxımdan hamı üçün, xüsusilə gənc nəsl üçün iztirab, böhran və çaşqınlıq əsridir. Dövrü şərait bir sıra problemlər yaratmış, unudulmuş köhnə sualları bir daha ortaya atmışdır. Görəsən biz bu şəkk və tərəddüdlər burulğanından, şübhə və suallar hücumundan narahat olaraq təəssüflənməliyikmi? Mənim fikrimcə, bu barədə nigaran olmağa heç bir əsas yoxdur. Şəkk yəqinin,
	İSLAM FƏLSƏFƏSİ (2010-08-05 10:39:14) İSLAM FƏLSƏFƏSİ İslam fəlsəfəsi mürəkkəb bir elm olaraq antologiya, qnoseologiya‒ idrak nəzəriyyələri‒ (Antologiya dinşünaslıq, teologiya, psixologiya və əsas bəhslərdən sayılan “vücud” və “mahiyyət” və bunların ətrafında gedən məsələlərlə bağlıdır.) kimi müxtəlif məsələlərdən bəhs edir. Bu məsələlər İslam aləmində çox mühüm və geniş fəlsəfi kitab sayılan, İbn Sinanın təlif etdiyi “Şifa”dan tutmuş Sədrülmütə`əlluhin Molla Sədran
	Hәr növ riyа kiçik şirkdir. Bаşqаlаrının rаzılığı üçün iş görәn insаn оnlаrdаn mükаfаt gözlәmәlidir. (2010-08-04 09:50:26) -Hәr növ riyа kiçik şirkdir. Bаşqаlаrının rаzılığı üçün iş görәn insаn оnlаrdаn mükаfаt gözlәmәlidir. (Yә`ni bеlәsinin әli bоş qаlаsıdır.) Yаlnız Аllаhın rаzılığı üçün iş görәnlәr mükаfаtını Аllаhdаn аlаcаq. Hәzrәt Pеyğәmbәrin (s) buyuruğunа әsаsәn, Qiyаmәt günü riyаkаrlаrа dеyilәr ki, әmәlinizin mükаfаtını хоşunа gәlmәk istәdiklәrinizdәn аlın; аmmа оnlаrın sizә vеrmәyә bir şеyi yохdur. -&ldq
	Әmirәl-mö`minin (ә) buyurur: (2010-08-04 09:49:08) Әmirәl-mö`minin (ә) buyurur: “Аllаh tәrәfindәn gözlәmәli оlduğunuz әn kiçik hаqq оdur ki, nе`mәtlәrindәn fаydаlаnıb Оnun özünә qаrşı çıхmаyаsınız. (Оnun nе`mәtlәrini günаh yоlundа sәrf еtmәyәsiniz.)” İmаm Sаdiq (ә) buyurmuşdur: “Әgәr Аllаh bir şәхsә nе`mәt әtа еtsә vә hәmin şәхs о nе`mәtlәrdәn istifаdә еtmәklә хоş güzәrаn kеçirib mütriblik еtsә, izmаr (musiqi аlәti) çаlsа, әlbәttә ki, nаnkоrluq еtmişdir.&
	İslаm pеyğәmbәri (s) buyurur: (2010-08-04 09:46:18) İslаm pеyğәmbәri (s) buyurur: “Аllаh hәr mö`min bәndә üçün 72 pәrdә qәrаr vеrmişdir. Bәndә günаhа yоl vеrdikdә pәrdәlәrdәn biri çәkilir. Әgәr tövbә еtsә pәrdә yеnidәn qаyıdır vә оnа dаhа 7 pәrdә әlаvә оlunur. Әgәr о tövbәsini pоzsа vә yеnidәn günаhа bаtsа, bütün pәrdәlәr çәkilir. Növbәti dәfә tövbә qılsа, çәkilmiş pәrdәlәr qаyıdır vә 7 qаt аrtıq pәrdә әlаvә оlunur. Yеnidәn tövbәsini pоzub günаhа yо
	Qәlbin qаrаlmаsı (2010-08-04 09:44:00) Qәlbin qаrаlmаsı Qәlb insаn vücudunun әn müqәddәs vә әn аli üzvüdür. Qәlbin qаrаlmаsı ilә insаnın hәyаtı, düşüncә vә әmәllәri dә zülmәtә qәrq оlur. Pаk vә işıqlı qәlb insаn düşüncәsini dә işıqlаndırır. Müхtәlif hаdisәlәrdә günаhın insаn qәlbinә mәnfi tә`sirlәrindәn dаnışılır. Bәşәr övlаdınа хәbәrdаrlıq оlunur ki, dаvаmlı günаh оnun qәlbini zülmәtә bürüyür. İmаm Sаdiq (ә) buyurur: “Аtаm buyurdu: “H
	Peyğəmbər (s) və onu xatırladan hər şeyin təbərrük olması (2010-08-03 11:13:25) Peyğəmbər (s) və onu xatırladan hər şeyin təbərrük olması Bütün müsəlmanlar, istər sünnü və istərsə də şiə, Peyğəmbər (s) və onu xatırladan hər şeyi böyük sayıb ehtiram etmək haqqında ortaq bir fikrə gəlmişlər. Təsdiq üçün bir çox tarixi rəvayətlərə müraciət edib böyük sünnü alimlərinin dediklərinə istinad etmək olar. Məsələn, Həzrət Zəhra (s) və digər səhabələr Rəsulullahdan (s) təbərrük istəyirdilər. Yaxud əhl sünnə rəvayət edir ki,
	Ehsan, sədəqə və nəzir (2010-08-03 11:12:20) Ehsan, sədəqə və nəzir Vahabilərin şirk hesab etdikləri məsələlərdən biri ölü üçün verilən sədəqə və nəzirdir. “Fəthul Məcid” kitabı bu barədə deyir: “Ziyarət, ehsan və nəzir yığılan müqəddəs məkanlar, şərafətli abidələr və övliyaların qəbirləri şeytan yuvasıdır. Zeynəbiyyə, Rəəsul Hüseyn, Suriya, Kərbəla, Nəcəf şəhərləri kimi yerlərdə dayanmaq belə haramdır”. Bu kitabların şərhçisi isə belə deyir: “Əvvəllər Hicazda belə məkanlar var idi. lak
	Vahabi etiqadının yeni təhlili(6) (2010-08-03 11:11:04) Vahabi etiqadının yeni təhlili(6) ALTINCI SÖHBƏT Övliyaların kəraməti Vahabilərin sünnü və şiə firqəsi ilə müxalif nəzəriyyələrindən biri də kəramət məsələsidir. Quran bu mövzunu açıq-aşkar söylədiyinə görə bütün islami firqələr Peyğəmbərin (s) möcüzə və kəramət xüsusiyyəti olduğunu deyirlər. Lakin onları kəramət sahibi kimi qəbul etməyən, imtiyaza malik olmadıqlarını deyən, onları digər adi şəxslərlə bərabər hesab edən yeganə firqə vahabilərdir. Şi
	İBADƏTİN FƏLSƏFƏSİ (2010-08-02 09:35:42) İBADƏTİN FƏLSƏFƏSİ Bütün İslam proqramlarının və hökmlərinin hikmət və fəlsəfəsi vardır: 1. Yüzlərlə ayə və hədis xalqı düşüncə və təfəkkürə çağırır. İslam qədər heç bir məktəb insanları düşüncəyə də’vət etməmişdir. 2. Qur’anın müşriklərə və bütpərəstlərə şiddətli e’tirazlarından biri ata-babalardan dəlilsiz və kor-koranə təqliddir. 3. Qur’an özü hökmləri bəyan edərkən onların dəlillərini göstərir. Mə’s
	İBADƏTİN QƏBUL ŞƏRTLƏRİ (2010-08-02 09:33:11) İBADƏTİN QƏBUL ŞƏRTLƏRİ İbadətin düzgünlük şərtlərindən əlavə qəbul və kamillik şərtləri də var. Bu şərtlər yerinə yetirildikdə insan Allaha yaxınlaşır və mə’nəvi kamilliyə çatır. Şərtlərin yerinə yetirilməsi fərd və cəmiyyət üçün də tə’sirlidir. Bə’zən düzgün ibadət inkişafa səbəb olmur. Necə ki, bə’zən dərman şəfa vermir. Bə’zən ibadət əzabın qarşısını alır, lakin bizi Allahın sevimlisi etmir. Ayə və rəvayətlərdə əməllər və ibadətl�
	BİR NEÇƏ XATIRLATMA (2010-08-02 09:27:53) BİR NEÇƏ XATIRLATMA 1. Öncə dedik ki, büluğ həddi vəzifəlilik şərtidir. Lakin bu o demək deyil ki, yetkinlik yaşına çatmayan kəslər tamamilə azad buraxılsın. Qur’an da bə’zən yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərə müraciət edir: İcazəsiz otağa daxil olmasınlar. Ata-ana və başqaları istirahət edərkən giriş üçün onlardan icazə alsınlar. Həzrət Loğman övladına belə göstəriş verir: “Oğulcan, namaz qıl, yaxşı işlər görməyi əmr et, pis işlərə qadağa qoy.&
	İBADƏTLƏRİN DAVAMLILIĞI (2010-08-02 09:25:05) İBADƏTLƏRİN DAVAMLILIĞI Yolçu o deyil ki, qaçıb yorula, Haqq yolçu yol gedir asta, aramla. İbadətlə yanaşı bütün işlərdə ardıcıllıq və davamiyyət bəyənilmişdir. İslamın nəzərincə, davamlı kiçik ibadətlər davamsız böyük əməllərdən dəyərlidir. Qur’an deyir: “Allaha pərəstiş et, Ona ibadətdə səbirli ol!” Allahın rəsulu (s) buyurur: “İbadətin bəlası süstlük, bə’zən əməl edib, bə’zən tərk etməkdir.” Bir &c

end next 1 2 3 4 first