علت صبر خدا بر گناهکاران

خود پروردگار فرموده من اجابت مى‏كنم ادعونى استجب لكم «»
 دعا اگر جدى شد و به مصلحت دنياى آدم يا آخرت انسان باشد قطعاً مستجاب است، خود پيغمبر هم چون شرائط استجابت در ايشان جمع بوده و دعاهايشان هم، استجابتش حتمى بوده ايشان جدى مى‏خواسته، خدا هم جواب داده و عنايت كرده فبما رحمه من الله لنت لهم اين اخلاق پروردگار را در زمان خودمان هم ملاحظه مى‏كنيد، چه قدر در برابر گناهكاران دنيا بردبارى دارد و به سه علت هم عجله‏اى در عذاب گنهكاران حرفه‏اى ندارد اول اينكه كه مهلت مى‏دهد براى توبه كردن كه فردا حجت بر او تمام باشد، يك علتش كه ممكن است از نسل آنها آدم صالحى به وجود بيايد الان اگر عذاب شوند آن‏ها به وجود نمى‏آيند، بايد عذابشان تأخير بيفتد از باب رحمتش براى اين كه نطفه‏ى آنها منتقل بشود و آينده به وجود بيايد، چنان كه چهل سال يعقوب ناله كرد، خدا ده برادر را به عذاب دچار نكرد چون همه‏ى انبياء بنى اسرائيل بعداً از نسل او به وجود آمدند، علت سومش هم در قرآن مجيد بيان مى‏كند نملى لهم ليزدادوا اثما «» حيف است كه اين‏ها را من با سر كبريت عذاب كنم جنايتشان بايد در حدى باشد كه بيارزد به جهنم بروند.
در مورد اخلاق مى‏فرمايد: وليعفوا و ليصفحوا در سوره‏ى مباركه‏ى نور آيه بيست و سوم از كسانى كه شما را رنجيده كردند، ناراحت كردند، اشتباه در حق شما داشتند، گذشت كنيد، من خيلى دنبال كردم ببينيم عمق مسئله‏ى صفح چيست؟ از جمع آرائى كه از اهل لغت و مفسرين ديدم، نهايتاً منتهى به اين جا شد كه اين صفح به معناى چشم پوشى كريمانه و بزرگوارانه است كه از آثار اين چشم پوشى كريمانه اين است كه تا آدم زنده است بدى بدكار را در حق‏
خودش به رخ او نكشد وليصفحوا اين دو امر مرا اطاعت كنيد دنبالش ببينيد چقدر زيبا مى‏گويد ألا تحبّون ان يغفر الله لكم «»
 دوست نداريد كه خدا شما را بيامرزد همه دوست دارند خدا آنها را بيامرزد، مى‏گويد اگر دوست داريد پس وليعفوا و ليصفحوا ألا تحبّون ان يغفر الله لكم و الله غفور رحيم «
.